Prizma

Призма Cолор тизими 1913-йилда Уилям Ван Дорен Келли ва Чарлз Рали томонидан ихтиро қилинган рангли кинофилмлар жараёни эди. Дастлаб, у ўзидан олдинги Кинемаcолорга ўхшаш икки рангли қўшимча ранг тизими эди.
Экспериментал
Призма 1917-йилда камерадаги панхроматик плёнканинг битта чизиғида ишлайдиган тўртта филтрдан иборат дискдан фойдаланган ҳолда тўрт рангли қўшимча жараёндан фойдаланган ҳолда рангли кинофилмларни намойиш этди. Ранглар қизил, сариқ, яшил ва кўк бўлиб, ёрқин ранглар билан экранда пулсацияланувчи эффектларни олдини олиш учун тўлқин узунликлари бир-бирига мос келади. Филм секундига 26-32 кадр тезликда суратга олинган ва 32 кадр/с тезликда проексияланган эди. Проексияда ишлатиладиган диск асосан иккита рангдан иборат бўлиб, қизил-тўқ сариқ ва кўк-яшил бўлиб, тўрт рангли жараёнга иккита кичик тўқ рангли филтрларни қизил секторлардан бирининг устига ва иккита шунга ўхшаш кўк филтрни кўк рангдан бири устига қўйиш орқали мослаштирилган эди.[1][2] Бу ҳақда Мотион Пиcтуре Неwс қуйдагича ёзади.
- Ушбу жараённинг натижалари рангнинг ўта нозиклиги билан ажралиб туради ва бўйсундирилган соялар энг ҳайратланарли даражада намоён бўлади. … Проексияловчи филтрнинг кўк-яшил элементи яшилни эмас, кўкни афзал кўради ва натижада осмон ва сув яхши кўринади. Биз ҳозиргача кўрсатилган об’эктларнинг ҳеч бирида ҳақиқий яшил рангга яқинлашаётганини сезмадик. Ҳозирги Призма филмларида сариқ ранг кўринмайди, гарчи каштан-жигаррангдан тўқ қизил-тўқ сариқ ранггача бўлган турли хил иссиқ оҳанглар кўринса ҳами. Тўлиқ тўйинган ранглар бу жараённинг доирасига кирмайди.[3]
Призма И (қўшимча)
Призма-нинг биринчи тизими Кинемаcолор-га ўхшарди, чунки камера камера қопқоғига жойлаштирилган рангли филтрлар орқали қизил-тўқ сариқ ва кўк-яшил рангларнинг ўзгарувчан рамкаларини олди. Проексиялаш рангли дискни қора ва оқ рангли ёзув плёнкаси билан синхронлашда қайта ишга туширишни ўз ичига олади ва доимий кўриш орқали иккита рамка рангли тасвирни ҳосил қилиш учун экранда бирлаштирилади.
Призма рангида намойиш этилган биринчи филм 1917-йил 23-декабрда Ню-Ёркдаги 44-кўча театрида " (Оур Навй) Бизнинг денгиз флоти " номли филм эди.
Тизимни умумий қабул қилиш ижобий бўлди, лекин айланадиган филтр ғилдираги техникаси амалий эмаслигини исботлади. Филтрли ғилдиракли махсус проекторга эга бўлиш муаммосига қарши туриш учун Келли ўз филмининг муқобил рамкаларини қизил ва яшил рангга бўяшни бошлади. Бироқ, бурмалар, милтиллаш ва ёруғликни йўқотиш нафақат Призма, балки Кинемаcолор табиатининг бошқа барча қўшимча тизимларини ҳам безовта қиладиган асосий муаммолар эди.
Бунга қарши туриш учун Келли 1917-йил феврал ойида патент топширди, бу эса Призманинг иккинчи ранг тизимининг асоси бўлди.
Призма ИИ (айириш)
1918-йил 28-декабрда Келли Призма ҳар ҳафтада ҳар қандай стандарт проекторда намойиш этилиши мумкин бўлган рангли филм (қисқа) чиқаришини эълон қилди. Келлининг ғояси икки йил давомида ишлаб чиқилди, бу ҳақиқий ғоя бўлиб, келажакдаги барча ранг тизимлари учун трамплин бўлди. Бир чизиқ қизил-тўқ сариқ рангга, иккинчиси кўк-яшил рангга (кўк) сезгир эди. Иккала негатив ҳам қайта ишланган ва кўпайтирилган плёнкага босилган, сўнгра ҳар бир эмулсия ўзининг қўшимча ранги, қизил ёки кўк рангга эга бўлган. Якуний натижа табиатан субтраcтив бўлган рангли тасвир эди. Аммо камеранинг дизайни натижасида доимий чекка кўринар эди, чунки чизиқлар ёнма-ён ёзиб олинар эди.
1919-йил январ ойида Ню-Ёрк шаҳридаги Риволи театрида „ (Эверйwҳере Wитҳ Призма) Ҳамма жойда Призма билан“ қисқа метражли спектакли билан ушбу янги жараён премераси бўлиб ўтди.
1921-йил феврал ойида Ню-Ёркдаги Рохй’с Cапитол театрида яна бир Призма филми "(Бали, тҳе Ункноwн)Номаълум Бали " премераси бўлиб ўтди. Тўрт ғалтакли хусусият илиқ шарҳлар тўплади.
Призма жараёни фақат 1922-йилда Витаграпҳ Студиос ходими Ж. Стюарт Блектон ўзининг „(Тҳе Глориоус Адвентуре ин Призма)Призмадаги шонли саргузашт“ бадиий филмини суратга олгандан сўнг бошланди. Диана Маннерс ва Виктор МакЛаглен иштирок этган филм 1922-йил апрел ойида АҚШда муваффақият қозонди. Витаграф ишлаб чиқариш обрўсига эга бўлган Призма кино ишлаб чиқарувчиларнинг фикрида ўша пайтда рангли фотографиянинг чўққиси ҳисобланарди.
Призма 1922-йил сентабр ойида Течниcолор корпорациясини Течниcолор Призма патентларини бузганлиги сабабли судга берди. Бироқ, Призма охир-оқибат ишни ютқазди.
1923-йил апрел ойида Роберт Флаҳерти ўзининг " Моана „ (1925) ҳужжатли филмининг бир қисмини суратга олишни умид қилиб, Самоага оқ-қора камера ва рангли Призма камерасини олиб кетди, лекин Призма камераси нотўғри ишлади ва рангли тасвирлар олинмади..(Моана ортохроматик эмас, балки панхроматик қора -оқ плёнка ёрдамида суратга олинган иккинчи бадиий филм сифатида машҳур бўлди.)
3Д филмда ишлаш
Гарри К. Фейралл ва Роберт Ф. Элдернинг 1922-йил 27-сентабрда Лос-Анжелесда очилган “(<а ҳреф="ҳттпс://эн.wикипедиа.орг/wики/Тҳе_Поwер_оф_Лове_(1922_филм)" рел="мw:ЭхтЛинк" титле="Тҳе Поwер оф Лове (1922 филм)" cласс="мw-редиреcт cх-линк" дата-линкид="82">Тҳе Поwер оф Лове</а>) Севги кучи " номли 3Д функсияси ва 1922-йил декабрида Ню-Ёрк шаҳрида Лоренс Ҳаммонднинг телевизион тизимининг очилиши билан Келли Призма камерасидан стереоскопик мақсадларда фойдаланган..Унинг камераси ёнма-ён суратга олаётганда, Келли ўз қурилмасига призмалар тўпламини ўрнатди ва шу тариқа ўзининг конвергенция нуқтасини кенгайтирди ва маҳсулотининг анаглифик нашрини яратиш учун қизил/кўк ранг тизимидан фойдаланган. Унинг якуний маҳсулоти 1922-йил 24-декабрда Риволида премераси бўлиб ўтган Келлининг "(Мовиэс оф тҳе Футуре) Келажак филмлари „ деб номланган Пластиcон Пиcтурес филмининг биринчиси эди. Филм асосан Ню-Ёрк шаҳри, жумладан, Таймс майдони, Ню-Ёрк жамоат кутубхонаси ва Луна паркининг суратларидан иборат эди.
“(Мовиэс оф тҳе Футуре)Келажак филмлари" филмининг муваффақиятига асосланиб, Келли 1923-йил баҳорида ўзининг бош фотографи Уилям Т. Криспинелга "(Тҳроугҳ тҳе Треэс – Wашингтон Д. C.)Дарахтлар орқали – Вашингтон Д. C. „ номли бошқа қисқа метражли филмни суратга олди. Филм Самоада Флаҳерти томонидан фойдаланилган Призма қурилмаси билан эмас, балки 3Д фотографиясига ихтисослашган техник Фредерик Э. Ивес томонидан ишлаб чиқилган қурилма билан суратга олинган. Қисқа метражли филм техник жиҳатдан яхшироқ суратга олинган бўлса-да, Ризенфелд уни рад этди, чунки унда сўнгги филмлар ўз ичига олган 3Д графикалари йўқ эди.
Рад этиш
Призманинг сўнгги йиллари бироз самарали бўлди. Самуэл Голдwйн Призмада Ванитй Фаир (1923) продусерлик қилди ва ДW Гриффит бу жараёндан ўзининг бир нечта филмларида, жумладан, Wай Доwн Эаст (1920) филмида фойдаланган. “Эҳтирос алангалари" (1922), режиссор Грем Катц, бош ролларда Мей Марш ва C. Обри Смит ; "Бокира малика" (1923), режиссор Ж. Стюарт Блектон; ва И Паглиаccи (1923), Лиллиан Ҳалл-Девис билан ҳамкорликда, Призма филмга бир ғалтакнинг билан барча Буюк Британия ишлаб чиқариш эди.
Призмадан фойдаланган сўнгги филмлардан бири бу Жануб денгизларининг Венераси (1924) бўлиб, унда Аннетт Келлерман бош ролни ўйнаган бўлиб, Призма 55 дақиқалик филмнинг бир ғалтак учун ишлатилган. Венера 2004-йилда Конгресс кутубхонаси томонидан қайта тикланган.
1928-йилда Призма Cонсолидатед Филм Индустриэс томонидан сотиб олинди ва Магнаcолор (ва кейинчалик Труcолор) номи билан қайта тикланди. Рангли фотосуратда кўплаб патентларга эга бўлган Келли ўзининг патентлари ва жиҳозларини Келлининг илғор босиб чиқариш техникасидан фойдаланган Cинеcолор компаниясига сотди. Ажабланарлиси шундаки, Cинеcолор Келлининг собиқ фотографи Уилям Т. Криспинел томонидан асос солинган.
Призма Cолорда ишланган филмлар рўйхати
- Ан Афтерноон Wитҳ Нанки Сан (1921)
- Арабиан Дуэт (1922)
- Артист'с Парадисе (1921)
- Бали, тҳе Ункноwн (1921)
- Беаутифул Тҳингс (1920)
- Бирд Исланд (1919)
- Броадwай Росе (1922)
- Буттерфлиэс (1921)
- Cаноэ анд Cампфире (1919)
- Cапетоwн (1922)
- Cаталониан Пйренеэс (1919)
- Чина (1919)
- Чилдрен оф тҳе Нетҳерландс (1919)
- Cолор Скетчес (1922)
- Cолор-Ланд Ревиэw (1919)
- Тҳе Cост оф Cарелесснесс (1920)
- Дансе Арабе (1922)
- Дансе ду Вентре (1921)
- Даwнинг (1921)
- Эверйwҳере Wитҳ Призма (1919)
- Фашион Ҳинц (1922)
- Фламес оф Пассион (УК, 1922)
- Флорида Спорц (1919)
- Фром тҳе Ланд оф тҳе Инcас (1920)
- Гарденс оф Нормандй (1921)
- Тҳе Гилдед Лилй (1921)
- Глаcиэр Парк (1919)
- Тҳе Глориоус Адвентуре (УК, 1922)
- Гоwнс Венус Wоулд Энвй, старринг Эдитҳ Вариан Cоcкcрофт (1919)
- Ҳагопиан тҳе Руг Макер (1920)
- Ҳаwаии (1919)
- Ҳаwаииан Исландс (1920)
- Ҳеарт оф тҳе Скй Моунтаинс (1920)
- Ҳеиди (Ҳеиди оф тҳе Алпс) (1920)
- Ҳере анд Тҳере (1919)
- Тҳе Ҳеритаге оф тҳе Ред Ман (1922)
- И Паглиаccи (УК, 1923)
- Иcе Фиэлдс, Глаcиэрс, анд тҳе Биртҳ оф Бергс (1919)
- Тҳе Импи (1922)
- Ин Ниппон (1920)
- Ин Счоол Дайс (1920)
- Ан Индиан Суммер (1921)
- Жапан (1921)
- Жапанесе Фишинг Виллаге (1920)
- Килауэа-Тҳе Ҳаwаииан Волcано (1918)
- Тҳе Ланд оф тҳе Греат Спирит (1919)
- Лест Wе Форгет (1922)
- А Литтле Лове Нест (1922)
- Луре оф Аласка (1919)
- Магиc Гемс (1921)
- Маримба Ланд (1920)
- Май Дайс (1920)
- Мемориэс (1919)
- Тҳе Мессаге оф тҳе Флоwерс (1921)
- Мининг ин Аласка (1919)
- Тҳе Миррор (1923)
- Модел Гирлс (1919)
- Моонлигҳт Соната (1922)
- Неигҳбор Неллй (1921)
- Оаҳу (1919)
- Оасес оф тҳе Саҳара (1923)
- Олд Фаитҳфул (1919)
- Оур Навй (Оур Инвинcибле Навй) (1918)
- Оут оф тҳе Сеа (1919)
- Пиcтуресқуэ Жапан (1919)
- Пинто'с Призма Cомедй Ревуэ (1919)
- А Призма Cолор Висит то Cаталина (1919)
- Тҳе Рефрешинг Ривиэра (1920)
- Рҳеимс (1921)
- Тҳе Саcред Cитй оф тҳе Десерт (1921)
- Тҳе Сно-Бирдс (1921)
- Со Тҳис Ис Лондон (1922)
- Сунбеамс (1923)
- Суншине Гатҳерерс (1921)
- Сwазиланд Соутҳ Африcа (1920)
- Теддй ин Глаcиэр Ланд (1922)
- Ванитй Фаир (1923)
- Венус оф тҳе Соутҳ Сеас (1924) финал филм маде ин Призма
- Тҳе Виргин Қуээн (УК, 1923)
- Ла Воих ду Россигнол (Франcе, 1924) диреcтед бй Ладислас Старевич
- Wай Доwн Эаст (1920) диреcтед бй Д. W. Гриффитҳ
- Wай Уп Ёндер (1920)
- Wҳере Поппиэс Блоом (1923)
- Wондерфул Wатер (1922)
Яна қаранг
Манбалар
Ҳаволалар
- Призма И ва ИИ тарихий филм ранглари хронологиясида, асосий ва иккиламчи манбалар, патентлар ва тарихий филм нашрларининг фотосуратлари билан.
- ИМДб’даги Призма филмлари рўйхати (тўлиқ эмас)
- АҚШ патенти: рангли фотосуратларни ишлаб чиқариш усули, 1914-йил. Патент икки рангли ёки уч рангли филтрли ғилдираклардан фойдаланадиган тизимларни тавсифлайди.бузилган ҳавола
- АҚШ Патенти: Рангли фотосуратлар учун филм ёки шунга ўхшаш, 1914. бузилган ҳавола