Pyotr Rumyantsev
| Пётр Румянцев | |
|---|---|
|
| |
| Кичик Россиянинг генерал-губернатори Кичик рус коллегияси раиси | |
|
Мансаб даври 1764-й. – 1786-й. | |
| Етакчи | Екатерина ИИ |
| Ўтмишдоши | Лавозим қайта тикланди |
| Вориси | Лавозим тугатилди (ўзи Киев, Чернигов, Новгород-Северский генерал-губернатори бўлди) |
| Курск генерал-губернатори | |
|
Мансаб даври 1779-й. – 1781-й. | |
| Етакчи | Екатерина ИИ |
| Аввалгиси | Лавозимга асос солинди |
| Кейингиси | Александр Прозоровский |
| Киев, Чернигов ва Новгород-Северский генерал-губернатори | |
|
Мансаб даври 1782-й. – 1796-й. | |
| Етакчи |
Екатерина ИИ (1782-1796) Павел И (1796) |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
Пётр Александрович Румянцев-Задунаискй 1725-йил 15-январ Москва, Россия империяси |
| Вафоти |
1796-йил 19-декабр Ташан, Переяславскй Уезд, Полтава губернияси, Россия Империяси |
Граф Пётр Александрович Румянцев-Задунайский (русча: Пётр Алекса́ндрович Румя́нцев-Задунайский;) ХВИИИ асрнинг энг йирик рус генералларидан бири. У Кичкина Россияни[1] Буюк император Екатерина ИИ номи билан 1764-йилда казаклар Гетманати бекор қилингандан кейин 32 йил ўтиб Екатерина ИИ вафотигача бошқарган. Унинг ғалаба ёдгорликлари қаторига Сарское Селодаги Кагул обелиски (1772), Василев оролидаги Румянцев обелиски (1798–1801) ва Державин оделари кабилар киради.
Ёшлик
Пётр молдовалик граф Александр Румянцев[2] ва граф Андрей Матвеевнинг қизи ва меросхўри Мариянинг ягона ўғли эди. Унинг онаси кўп вақтни Буюк Пётр билан бирга ўтказганлиги сабабли, миш-мишларга кўра, ёш Румянцев монархнинг ноқонуний ўғли эди. У ўзининг чўқинтирган отаси бўлган ҳукмрон император шарафига номланган. У Буюк Екатеринанинг ишончли вакили Прасковя Брюснинг тутинган укаси эди.
Пётр Александрович биринчи марта Швеция билан урушда (1741-1743) номинал отаси қўл остида ҳарбий хизматни ўтаган. У 1743-йилда отаси томонидан тузилган Або тинчлик шартномасини шахсан императорга топширди. Шундан сўнг у полковник унвонини олди.
Унинг биринчи ҳарбий шон-шуҳрати етти йиллик уруш (1756–1763) даврида Гросс-Ягерсдорф (1757) ва Кунерсдорф (1759)даги буюк жангларга тўғри келади. 1761-йилда у Помераниядаги Колберг қал'асини қамал қилди ва[3][4] рус қўшинлари учун Берлинга йўл очди.
Биринчи рус-турк уруши

Буюк Екатерина ҳукмронлиги даврида Румянцев Кичик Россиянинг олий губернатори бўлиб ишлаган. Отаси жуда ҳалоллик билан эгаллаб турган бу лавозимда Румянцев гетманларнинг ҳар қандай мухториятини йўқ қилишни ва янги босиб олинган ҳудудларни Россия империяси таркибига тўлиқ қўшиб олишни ўзининг устувор вазифаси деб билди. Ба'зилар уни Янги Россияда серфликни тарғиб қилганликда айблашади, аммо бундай сиёсатни танлаш унинг назорати остида бўлмаган.
1768-йилда рус-турк уруши бошланиши билан Румянцев Азовни қўлга киритиш учун юборилган армия қўмондонлигини ўз зиммасига олди. У Ларга ва Кагула жангларида туркларни бутунлай мағлуб этиб, Дунай дарёсидан ўтиб, Руминияга йўл олди. Ушбу йирик ғалабалари учун у фелдмаршал бўлди ва ғалаба унвонига Задунаиский ("Транс-Данубиялик" деган ма'нони англатади) эга бўлди. 1774-йилда унинг қўшинлари Шумлага яқинлашганда, янги султон Абдулҳамид И ваҳима қўзғади ва тинчлик учун ҳукуматга мурожаат қилди, Румянстев Кичик Кайнарcа қишлоғида ҳарбий шартномаган имзо чекди.
Иккинчи рус-турк уруши
Бу вақтга келиб, Румянцев, шубҳасиз, энг машҳур рус қўмондони бўлди. Бошқа император генераллари, хусусан, Потемкин унинг шон-шуҳратига шунчалик ҳасад билан қарашганки, улар унга яна қўмондонликни олишга рухсат беришмаган. Тинчлик даврида Румянцев "Йўриқнома" (1761), "Ҳарбий хизмат одатлари" (1770), "Фикрлар" (1777) асарларида жанговар сан'атга оид янгича фикрларини билдирди. Ушбу ишлар Потемкин томонидан амалга оширилган рус армиясини қайта ташкил этиш учун назарий асос бўлди.
Иккинчи рус-турк уруши пайтида Румянцев Потемкинни ўз армиясининг та'минотини атайлаб қисқартирганликда гумон қилди ва қўмондонлигидан исте'фога чиқди. 1794-йилги Полша юришида у яна бош қўмондон этиб тайинланди. Аммо аслида унинг рақиби Суворов қўшинларни жангга бошлади. Шу муносабат билан Румянцев ўзи тиклаган қал'а Тошандаги украиналик манорини тарк этмади ҳам. У 1796-йил 19-декабрда, Екатеринанинг ўлимидан бир ой ўтгач, у ерда вафот этди ва Киэв Печерск Лаврасига дафн қилинди.
Ҳикояда айтилишича, кекса Румянцев-Задунайский ниҳоятда семириб кетган ва очкўз бўлиб кетган. Шунинг учун у ўз ўғиллари пул сўраш учун пойтахтдан келганларида, уларни танимагандай кўринади. Ўғли Сергейнинг бошқаруви остида Ташан вайронага айланди. Лекин у отасининг дафн этилиши учун Балашиха яқинида мақбара қурган (бу ҳеч қачон амалга оширилмаган). Сергей ҳам, унинг укаси Николай Петрович Румянцев ҳам оила қурмади ва Румянцевлар оиласининг насли уларнинг ўлимидан кейин йўқ бўлиб кетди.
Галерея
-
Румянцев Задунайский саройи, 1782-йилда қурилган. Бир қатор тадқиқотчилар лойиҳанинг архитектори Василий Баженов дейишса, бошқалари қурилишни М. Ф. Казаковга боғлашади. Бу масала бўйича консенсус йўқ; лойиҳада иккала ме'мор ҳам иштирок этган бўлиши мумкин
-
Качанивка саройи, Украина
-
Николай Румянцевнинг Санкт-Петербургдаги Энглиш Қуайдаги уйи
Манбалар
- ↑
Баин, Роберт Нисбет (1911) "Безбородко, Александер Андреэвич" ин Чишолм, Ҳугҳ Энcйcлопæдиа Британниcа 3 (11чи нашри) Cамбридге Университй Пресс п. 840
- ↑ „На территории Бендерской крепости открыли бюст русского полководца Петра Румянцева-Задунайского“. 2013-йил 5-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 2-июл.
- ↑
Баин, Роберт Нисбет (1911) "Элизабетҳ Петровна" ин Чишолм, Ҳугҳ Энcйcлопæдиа Британниcа 9 (11чи нашри) Cамбридге Университй Пресс п. 285
- ↑ „Пётр Александрович Румянцев, Cоунт Задунайскй | Руссиан милитарй оффиcер“ (эн). Энcйcлопедиа Британниcа. Қаралди: 2019-йил 30-август.