Pyrus pyraster
Пйрус пирастер (син. Пйрус cоммунис субсп. пйрастер), шунингдек, Европа ёввойи ноки деб аталади, Раънодошлар оиласига мансуб нок тури. Бу тур Пйрус cауcасиcа (син. П. cоммунис субсп. cауcасиcа) ва хонаки европа нокининг (Пйрус cоммунис субсп. cоммунис) аждоди ҳисобланади. Пйрус пирастерини оддий нокдан ажратиш қийин. Пйрус пирастер 100 йилдан 150 йилгача яшаши мумкин.
| Пйрус пйрастер | |
|---|---|
| Пйрус пйрастер меваси | |
| Илмий таснифлаш | |
| Ўсимликлар | |
| Юксак ўсимликлар | |
| Гулли ўсимликлар | |
| Икки уруғпаллалилар | |
| Росидс | |
| Росалес | |
| Раънодошлар | |
| Пйрус | |
П. пйрастер
| |
| Бинар номи | |
| Пйрус пйрастер | |
| Синонимлар | |
| |

Тавсиф
Пйрус пйрастернинг бўйи 3–4 метр (9.8–13.1 фт) гача етади[1]. Маданий шаклдан фарқли ўлароқ, новдаларда тиканлар бор. Барглари тухумсимон, четлари тишли. Гуллари оқ рангда. Гуллаш даври апрелдан майгача давом этади. Мевалари ёз охиридан кузнинг бошига қадар пишиб етилади, диаметри 1–4 cентиметр (0.39–1.57 ин). Улар жуда қаттиқ, буруштирувчи, лекин ширин таъмга эга, истеъмол қилиш мумкин. Уруғлар сентабр ойида пишиб этилади.
Мевалар Пйрус уссуриэнсис варга ўхшаб кислотали.
Яхши шароитда ўсган ёввойи нок дарахтлари шохларининг тожга опхшаш тузилиши билан ажралиб туради. Ноқулай шароитларда улар бошқа шох шаклларини ҳосил қилади, масалан, бир томонлама ёки жуда паст тожлар[2].
Тарқалиш
Ёввойи нок Ғарбий Европадан Кавказгача бўлган ҳудудда учрайди. Шимолий Европада учрамайди[3][4]. У бошқа нок билан чатишиши мумкин, масалан, Пйрус нивалис билан чатишиб Пйрус аустриаcа ҳосил қилади[5].
Яшаш жойи
Ёввойи нок деярли барча тупроқларда ўсиши мумкин, юқори кислотали тупроқдан ташқари. Бироқ, рақобатбардошлиги заифлиги туфайли, тур асосан экстремал ёки чекка жойларда мавжуд. Унинг илдизлари қуруқ тупроқларда ўсишига имкон беради. Дарахт кўп ёруғликни талаб қилади[6]. У салқин иқлими бўлган чакалакзорлар ва очиқ ўрмонларда, пасттекисликларда, адирларда ва баъзан тоғларда учрайди.
Британиядаги ёввойи нок
Англиянинг жануби-ғарбий қисмида ёввойи ҳолда топилган нокнинг яна бир тури, Плимут ноки (Пйрус cордата) Бретандан олиб келинган ўсимликлардан келиб чиққан деб тахмин қилинади.
Галерея
-
Пйрус пирастер бутаси
-
Пйрус пирастер то'лиқ гуллайди
-
Пйрус пирастер гулларига яқиндан
-
Пйрус пирастер мевалари
-
Пйрус пирастерининг мевалари
-
Пйрус пирастер барглари
-
Пйрус пирастер дарахтининг қобиг'и
Манбалар
- ↑ Пигнатти С. — Флора д’Италиа — Эдагриcоле — 1982. Вол. И, паг. 603
- ↑ Степҳан, Б.; Wагнер, И.; Клеинсчмит, Ж. (2003), Wилд аппле анд пеар - Малус сйлвестрис/Пйрус пйрастер: Течниcал гуиделинес фор генетиc cонсерватион анд усе (ПДФ), ЭУФОРГЕН: Эуропеан Форест Генетиc Ресоурcес Программе, 2016-10-20да асл нусхадан (ПДФ) архивланди, қаралди: 2017-01-19
- ↑ Счеде ди Ботаниcа
- ↑ Ҳанелт, Петер. Мансфелд'с Энcйcлопедиа оф Агриcултурал анд Ҳортиcултурал Cропс. Берлин: спрингер-Верлаг, 2001 — 465-бет. ИСБН 3-540-41017-1.
- ↑ Сансавини, Силвиэро (2002). "Проcеэдингс оф тҳе ВИИИтҳ Интернатионал Сймпосиум он Пеар". Феррара-Бологна, Италй: Интернатионал Соcиэтй фор Ҳортиcултурал Сcиэнcе. пп. 191–192.
- ↑ Степҳан, Б.; Wагнер, И.; Клеинсчмит, Ж. (2003), Wилд аппле анд пеар - Малус сйлвестрис/Пйрус пйрастер: Течниcал гуиделинес фор генетиc cонсерватион анд усе (ПДФ), ЭУФОРГЕН: Эуропеан Форест Генетиc Ресоурcес Программе, 2016-10-20да асл нусхадан (ПДФ) архивланди, қаралди: 2017-01-19