Qatiq

Қатиқ - сут маҳсулоти бўлиб, табиий сутдан уни махсус бактериялар ёрдамида ачитиш орқали олинади. Қатиқ оқиш рангли, қуюқ ва нордон бўлади. Пиширилган сутдан тайёрланган қатиқ ивитилган қатиқ дейилади. Уни махсус халталарга сиздириб қуюқ қатиқ (сузма) олинади. Қатиқни шундайлигича ичиш мумкин (спиртли ичимликлар истеъмолида мастликда ёрдам қилади) ёки таом ва салатларга қўшиб истеъмол қилиш мумкин.

Қатиқ — қаймоғи олиниб ёки олинмай пиширилган сигир сутига томизғи солиб ивитиладиган сут кислотали парҳез маҳсулот. Таркибидаги ёғ миқдорига қараб ёғли (3,2% сут ёғи) ва кам ёғли (сут ёғи 0,05% дан ошмайди) қатиқлар бўлади. Одатда оддий қаймоғи олиниб ёки олинмай пастеризацияланган сутга сут кислота ҳосил қиладиган стрептококкли томизғи солиб тайёрланади (қаранг Кефир). Микроорганизмларнинг ривожланиши натижасида ҳосил бўлган ферментлар таъсирида сут таркибидаги лактоза (сут қанди) сут кислотасига айланиб, ўз навбатида, сутдаги казеин (сут оқсили)ни ивитиб, қуйилтиради. Натижада сут нордон мазали, қуюқ, янада фойдалироқ неъматга айланади. Қатиқ киши организмида сутга нисбатан яхши ҳазм бўлади. қатиқни уй шароитида тайёрлаш учун сут қайнатилиб, кейин 30—35° гача совитилади, сўнгра ивитиладиган идишларга қуйилиб, томизғи (1 литр сутга 1 ош қошиқда қатиқ ёки сметана) солиб аралаштириб юборилади. Идишнинг қопқоғини ёпиб, қалин қилиб ўраб қўйилади. 4-5 соатдан сўнг қатиқ тайёр бўлади.

Қ.нинг ўзи истеъмол этилади, овқатларга қўшилади, кувда пишиб сариёғ (маска ёғ) олинади, айрон, сузма, қоқирим (гуруч пишган сувга қатиқ солиб қайнатилган қуруқ шўрва) тайёрланади.

Ўзбекистонда асосан сигир, эчки, туя каби ҳайвонлар сутидан қатиқ тайёрланиб истеъмол қилинади .

Яна қаранг

Ҳаволалар

Қатиқ тайёрлаш ^(ингл.)

Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган.

Сут маҳсулотлари ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин.