Qavs

()

Қавс
Униcоде ичида	(: У+0028 ): У+0029
УТФ-16	(‎: 0х28 )‎: 0х29
УРЛ-код	(: %28 ): %29
Яна қара
Нуқта

Қавс (араб. — ёй, эгилган нарса) — ўзбек тилида кенг қўлланадиган, икки элементли (қўшалоқ), асосан, гап ўртасида ва охирида ишлатиладиган чегараловчи тиниш белгиси. Очилувчи ва ёпилувчи қисмлардан иборат. Дастлаб у "Туркистон вилоятининг газетаси"да 1873-йилдан қўлланган, кейинчалик бошқа газ., журнал ва китобларда ҳам ишлатила бошлаган. Ҳозирги ёзувда асосан 2 хил шаклда ишлатилади: а) одатдаги Қавс () асосий меъёр ҳисобланиб, барча ёзув шаклларида учрайди; б) ўрта Қавс ёки катта Қавс — [] ва {} математика, геометрия, кимё ва бошқалар фанларда, шунингдек, Қавс ичида Қавс келадиган ҳолатда учрайди. Хусусан, математикада бу белги амалларнинг бажарилиши тартибини белгилаш учун ишлатилади. Мас, (5,2+4,8):0,5 (олдин қавс ичидаги амал бажарилади). Қавснинг ёпилувчи (иккинчи) қисми баъзан ёзма нутқда кетма-кет келувчи, саналувчи фикрлар, таърифларни рақамлашда (рақам ёки ҳарф билан) якка, мустақил ҳолда ҳам қўлланиши мумкин.

Ҳозирги ўзбек тилида қуйидагилар Қавсга олинади: а) киритма конструксиялар (киритма сўз, киритма бирикма, киритма гаплар); б) ремаркалар; в) ситата ёки мисолларнинг манбалари; г) тушунтириш, изоҳ, уқтириш маъносидаги сўз, бирикма ва гаплар, шунингдек, газ. ва жур.лардаги "давоми бор", "боши 3бетда" кабилар ҳам Қавсга олинади; д) ситатадаги бирор сўз ёки жумлага муаллифнинг турли муносабатини билдирувчи сўроқ, ундов белгилари, шунингдек, муаллиф томонидан ситатага киритилган гаплар. Қавсга олинган қисм асосий гап (матн) билан бевосита ёки билвосита алоқадор бўлади.