Qiz
Қиз — бола ёки ўсмир қиз. Қиз бола тушунчаси учун ёш чегараси турли маданиятларда фарқ қилиши мумкин.
Ўзбек тилида ёш босқичи аниқроқ кўрсатилиши керак бўлганда, болалик давридаги қизлар одатда „қиз“, ёш қизлар эса „кичкина қизлар“ деб аталади. „Қиз фарзандлар“ ҳақида гап кетганда, бу сўз якка ҳолда ишлатилади[1].
Биология
Одамларда 46 (23 жуфт) ген мавжуд. Жинсни белгилайдиган иккитаси Х ва Й деб номланади. Қизларда Й хромосомаси йўқ, лекин иккита Х хромосома (ХХ) мавжуд. Хромосомалардан бири онадан, иккинчиси эса отадан олинади. Камдан кам ҳолларда эса учта (ХХХ) ёки битта Х хромосомали қизлар ҳам туғилиши мумкин.
Қизлар аёллик жинсий органлари билан туғилади. Бироқ, репродуктив органлари тўлиқ аниқланмаган, лекин ўзини аёл ҳис қиладиган шахсларни ҳам қизлар деб аташ мумкин.
Балоғат ёшидаги қизларнинг танасида муҳим ўзгаришлар рўй беради. Миядан жинсий безларга юбориладиган турли гормонал сигналлар натижасида боланинг танаси аста-секин ривожлана бошлайди. Жинсий безлар томонидан ишлаб чиқарилган гормонлар туфайли бутун танада, айниқса жинсий аъзолар ва кўкракларда ўзгаришлар юз беради. Балоғат ёши одамдан одамга фарқ қилса-да, у одатда 10 ёшдан 16 ёшгача давом этади. Кўпгина қизларда биринчи ҳайз кўриш (менарх) 12-13 ёшда кузатилади[2].
Ўтмишда
Қадимги Афинада мерос ҳуқуқи эркаклар насли бўлмаганда қизларга ўтган, аммо энг яқин эркак қариндоши унга даъво қилиши, ҳатто бу масаласида турмушга чиққан эри билан меросга даъвогарлик қилиши мумкин эди. Камбағал меросхўр қиз яқин қариндошларидан унга маҳр беришни ёки унга турмушга чиқишни талаб қилишга ҳақли эди. Солон қонунчилиги марҳумнинг авлодлари фақат аёл бўлган тақдирда васият қилишга рухсат берган, меросхўрлар эса марҳумнинг қизларига уйланишлари керак эди.
Манбалар
- ↑ Наследства право[сайт ишламайди]
- ↑ Андерсон СЕ, Даллал ГЕ, Муст А. Нисан 2003. „Релативе wеигҳт анд раcе инфлуэнcе авераге аге ат менарче: ресулц фром тwо натионаллй репресентативе сурвейс оф УС гирлс студиэд 25 еарс апарт“. Педиатриcс 111 (4 Пт 1): 844-50.