Racka sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl:Zackelschafe_Tiergarten_Bernburg_06-03-2008.jpg|right|thumb|270x270px| Racka qoʻylarining suruvi]]
'''Racka''' (talaffuzi {{IPAc-en|r|ɑ:|t|s|k|ɑ:}} vengriyacha [ˈrɒts.kɒ]) yoki '''Hortobágy Racka qoʻylari''' oʻzining gʻayrioddiy [[Spirallar|spiral]] shaklidagi [[Shox|shoxlari]] bilan mashhur [[Qoʻy|qoʻy]] zotidir<ref>{{Kitob manbasi |last=Gergely |first=Anikó |url=https://www.worldcat.org/oclc/566879902 |title=Culinaria Hungary |date=2008 |publisher=H.F. Ullmann |others=Ruprecht Stempell, Christoph Büschel, Mo Croasdale |isbn=978-3-8331-4996-2 |location=Potsdam, Germany |oclc=566879902}}</ref>. Bu zotning shoxlari boshqa uy qoʻylarining shoxlariga oʻxshamaydi, uzunligi {{Convert|2.0|ft|m|abbr=on}} gacha oʻsishi mumkin. Qoʻchqorlarning shoxi eng kamida {{Convert|20|in|cm|abbr=on}}ga qoʻylarning shoxi {{Convert|12|-|15|in|abbr=on|cm}} smgacha yetadi.

Bu zot koʻp asrlar davomida vengerlar tomonidan oʻstirib kelingan, bir vaqtlar Vengriyada eng keng tarqalgan zot edi<ref name=":0">{{Kitob manbasi |last=Gergely |first=Anikó |url=https://www.worldcat.org/oclc/566879902 |title=Culinaria Hungary |date=2008 |publisher=H.F. Ullmann |others=Ruprecht Stempell, Christoph Büschel, Mo Croasdale |isbn=978-3-8331-4996-2 |location=Potsdam, Germany |oclc=566879902}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFGergely2008">Gergely, Anikó (2008). [https://www.worldcat.org/oclc/566879902 ''Culinaria Hungary'']. Ruprecht Stempell, Christoph Büschel, Mo Croasdale. Potsdam, Germany: H. F. Ullmann. [[ISBN]]&nbsp;[[Maxsus:Kitob manbalari/978-3-8331-4996-2|<bdi>978-3-8331-4996-2</bdi>]]. [[OCLC (identifikator)|OCLC]]&nbsp;[https://www.worldcat.org/oclc/566879902 566879902].</cite></ref>. Eng katta suruvlar Vengriyaning [[Hortobágy|Hortobagy]] dashtlarida yashaydi. Oʻzining noyob xususiyatlari tufayli u Buyuk Britaniya, Qoʻshma Shtatlar va Frantsiyaga koʻproq eksport qilinmoqda. Bu zot sut, [[Pilik|jun]] va goʻsht uchun ishlatiladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.tiho-hannover.de/einricht/zucht/eaap/descript/593.htm |nashriyot=EAAP Animal Genetic Database |sarlavha=Breed description: Racka |ish=Sheep in Hungary |qaralgan sana=2009-04-29 |arxivsana=2008-10-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20081020134631/http://www.tiho-hannover.de/einricht/zucht/eaap/descript/593.htm }}</ref>. Ularning juni uzun va qoʻpol boʻlib, ikkita umumiy turi bor: och jigarrang va qora. Qoʻylarning vazni {{Convert|88|lb|kg|abbr=on}} ga, qoʻchqorlar vazni {{Convert|132|lb|kg|abbr=on}}gacha yetishi mumkin<ref>{{Veb manbasi |url=http://afs.okstate.edu/breeds/sheep/racka |sarlavha=Racka |ish=Breeds of Livestock |nashriyot=[[Oklahoma State University]], Dept. of Animal Science |qaralgan sana=2009-04-29 }}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.

Zotning oʻziga xos koʻrinishi va sokin tabiati tugayli koʻplab havaskorlarning sevimli hayvoniga aylangan<ref>
{{Veb manbasi |url=http://www.sheep101.info/breedsR.html#Racka |sarlavha=Racka |ish=Sheep Breeds - R |nashriyot=Sheep101.info |qaralgan sana=2009-04-29}}</ref>.

== Xususiyatlari ==
Bu zotning oʻziga xos xususiyati har ikkala jins vakillarida ham boshning tepasidan toʻgʻri chiqib turadigan uzun spiral shaklidagi shoxlaridir<ref>{{Veb manbasi |url=http://afs.okstate.edu/breeds/sheep/racka |sarlavha=Racka |ish=Breeds of Livestock |nashriyot=[[Oklahoma State University]], Dept. of Animal Science |qaralgan sana=2009-04-29 }}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://afs.okstate.edu/breeds/sheep/racka „Racka“]{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''Breeds of Livestock''. [[Oklahoma shtati universiteti|Oklahoma State University]], Dept. of Animal Science<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2009-04-29</span></span>.</cite></ref>.

Racka bilan ikkita asosiy rang turlari mavjud. Eng keng tarqalgan rang — toʻq jigarrang, och jigarrang va oq rang baʼzida qora rangli qoʻylar ham uchraydi. Qora rangli qoʻylarning jun uchlari quyosh nuri taʼsirida qizgʻish qoraga aylanadi, keyinchalik yoshi ulgʻaygan sayin tolalar kulrang tusga kiradi. Tolaning diametri bu zotda oʻzgarib turadi va odatda 12 yoki 40 mikrometr boʻlib, unumdorligi 38% dan 65% gacha. Jun uzunligi taxminan {{Convert|30|cm|in|abbr=on}} teng .

Minimal yetilgan qoʻyning tana vazni {{Convert|40|kg|lb|abbr=on}}, qoʻchqorlarning massasi {{Convert|60|kg|lb|abbr=on}}ga yetadi. Qoʻchqorlarning oʻrtacha uzunligi {{Convert|72|cm|in|abbr=on}}<ref name="OKState">{{Veb manbasi |url=http://afs.okstate.edu/breeds/sheep/racka |sarlavha=Racka |ish=Breeds of Livestock |nashriyot=[[Oklahoma State University]], Dept. of Animal Science |qaralgan sana=2009-04-29 }}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://afs.okstate.edu/breeds/sheep/racka „Racka“]{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''Breeds of Livestock''. [[Oklahoma shtati universiteti|Oklahoma State University]], Dept. of Animal Science<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2009-04-29</span></span>.</cite></ref>.

Qoʻylar koʻproq sut va goʻshti uchun boqilgan<ref>{{Kitob manbasi |last=Gergely |first=Anikó |url=https://www.worldcat.org/oclc/566879902 |title=Culinaria Hungary |date=2008 |publisher=H.F. Ullmann |others=Ruprecht Stempell, Christoph Büschel, Mo Croasdale |isbn=978-3-8331-4996-2 |location=Potsdam, Germany |oclc=566879902}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFGergely2008">Gergely, Anikó (2008). [https://www.worldcat.org/oclc/566879902 ''Culinaria Hungary'']. Ruprecht Stempell, Christoph Büschel, Mo Croasdale. Potsdam, Germany: H. F. Ullmann. [[ISBN]]&nbsp;[[Maxsus:Kitob manbalari/978-3-8331-4996-2|<bdi>978-3-8331-4996-2</bdi>]]. [[OCLC (identifikator)|OCLC]]&nbsp;[https://www.worldcat.org/oclc/566879902 566879902].</cite></ref>. Yungi juda dagʻal<ref>{{Cite book|last=Gergely|first=Anikó|url=https://www.worldcat.org/oclc/566879902|title=Culinaria Hungary|date=2008|publisher=H.F. Ullmann|others=Ruprecht Stempell, Christoph Büschel, Mo Croasdale|isbn=978-3-8331-4996-2|location=Potsdam, Germany|oclc=566879902}}</ref>.

== Manbalar ==

[[Turkum:Qo‘y zotlari]]