Radiolokator

Радиолокатор ёки радиолокация стансияси — турли объектлар (нишонлар)ни радиолокация усулида кузатиш учун мўлжалланган қурилма; радар. Асосий элементлари: антенналар тизими, узаткич, ёруғлик индикаторли қабул қилгич (приёмник) ва РҳМ (компютер). Ҳаво, сув ёки қурукдикдаги турли объектларни кузатишга имкон беради.

Радиолокатор биринчи марта 1936-йил Буюк Британиянинг жан.ғарбий қирғоғида ўрнатилган. У фақат самолётларни аниқлашда қўлланган. ХХ аср 50—60 йилларида ракета ва космик техниканинг яратилиши муносабати билан анча такомиллашган радиолокаторлар ишлаб чикарила бошлади.

Вазифасига кўра, радиолокаторлар бир неча турга бўлинади. Булар, Мас, қаводаги ҳаракатни бошқариш тизимининг космик учиш аппаратларини излайдиган радиолокаторлар, ҳаво ҳужумига қарши мудофаа радиолокаторларида ишлатилувчи бошқариладиган зенит ракеталарини аниқлаш ёки нишонга элтиш радиолокаторлар ва бошқа óрнатилиш жойига қараб, ерда, кемада, самолётда, сунъий йўлдошда турадиган; техник кўрсаткичлари бўйича метрли, дециметрли, сантиметрли, миллиметрли (ММ) ва бошқа, иш усули ва режимлари бўйича — импулели ва узлуксиз нурлатувчи, когерент ҳамда когеренциз иш режимли ва бошқа фарқ қилинади. Муҳим узелларининг параметрлари (узаткичи, қабул қилгичи, антеннаси, қабул қилинган сигналларни қайта ишлаш тизими) бўйича ҳам хилларга бўлинади.

Ер сунъий йўлдошларини кузатадиган ва уларнинг траекторияларини ўлчайдиган радиолокатор, бошқа сайёрагача бўлган масофаларни, унинг ҳаракат параметрлари ва бошқа физик кўрсаткичларини ўлчайдиган радиолокаторлар бир неча минг км наридаги объектларни кузатиш учун қисқа тўлқинда ишлайдиган радиолокаторлар, Мас, баллистик ракета учирилган заҳоти унинг координаталарини тахминан аниқлаш, ядро портлатишларини сезиш ва бошқа мақсадларда қўлланади.