Нинтхуан провинсиясидаги Раглай уйи

Раглай (рай)[1] (ветнамча: Ра глаи, сўзма-сўз „ўрмон одамлари“) — Ветнамда, асосан жанубда, марказий тоғларда, Нячанг (Кҳанхоа) ва Фанранг-Тҳапчам (Нинтхуан) шаҳарлари яқинида яшовчи тоғ тямлари гуруҳи одамлари. 1999-йилги аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, 96 931 киши. Улар Ветнамнинг расман тан олинган 54 халқига киритилган.

Улар иккита этнолингвистик — шимолий ва жанубий гуруҳ билан ифодаланади (Чеснов 1999:675-бет).

Оилавий қурилма

Астронезия оиласининг чам гуруҳига кирувчи раглай кластерининг — раглай (Шимолий раглай) варай (Жанубий раглай) тилларида гапиришади.

Дин

Раглай турдошликнинг матрилинеал ҳисоби билан тавсифланади.

Раглай рақси

Анъанавий машғулотлар

Асосий машғулотлар — ўрмонда оловли қўлда деҳқончилик — шоли, илдиз ва илдиз экинларини етиштириш, водийларда эса шудгорчилик кўпроқ тарқалган. Қадим замонлардан бери улар ўрмонларда шифобахш ўтлар ва алоэ йиғишган, улар Хитойда жуда қадрланган ва Буддист ва даос култларида ишлатилган. Тўқиш ривожланган. Маданият нуқтаи назаридан, раглайлар тямларга яқин.

Антропологик хусусиятлар

Раглай халқининг аксарият вакиллари анъанавий эътиқодларни — тотемизм, анимизм, сеҳрни сақлаб қолишган.

Жануби-Шарқий Осиёнинг кўплаб халқлари сингари, Раглай ҳам бир қатор негро-австралоид хусусиятларга эга бўлиб, бу терининг сезиларли қорайиши, юз баландлигининг пасайиши, бурун кенглигининг ошиши, алвеоляр прогнатизм ва лабларнинг қалинлашишига мойиллик билан намоён бўлади. Аммо бу белгиларни ҳал қилувчи деб аташ мумкин эмас, чунки уларнинг катта қисми кичик жанубий мўғулоид ирқига тегишли (Толстов 1966:169-бет).

Манбалар

  1. ↑ Карта народов // Ветнам. Справочная карта. Масштаб 1:2 000 000. М., ГУГК, 1979

Адабиётлар

  • Чеснов Я. В. Раглай // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. М.:1998. С.675
  • Горные индонезийцы // Народы Юго-Восточной Азии / Глав. ред. С. П. Толстов. М.: Наука, 1966. С. 169
  • Сергеева М. Народы Южного Китая // Китай. — 2007. — № 5. — С. 42-45.

Ҳаволалар

  • Северораглайский язык в Этҳнологуэ. Лангуагес оф тҳе Wорлд.
  • Южнораглайский язык в Этҳнологуэ. Лангуагес оф тҳе Wорлд.