Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Rajaz

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Муқаддимат Ибн Рушд (" Ибн Рушд ал-Жадд муқаддимаси", файласуф Ибн Рушднинг бобоси)нинг уржуза (верификация) қо'лёзмаси.

Ражаз ( رَجَز, сўзма-сўз таржима қилинганда “Туя орқасида бормоқчи бўлганида пайдо бўлиши мумкин бўлган қўрқув талваса, ” [1] ) классик араб шеърий жанрида қўлланадиган ўлчовдир . Бу метрда тузилган ше'р уржūзадир . Ҳисоблагич қадимги ва классик араб оятларининг тахминан 3% ни ташкил қилади.[2]

Шакл

Бу шаклда (асосий оёқ) нақшлари мавжуд ⏓ ⏓ ⏑ –)Монемоник (Тафоят) ва қисқа бўлиши мумкин бўлган биқаби ва " ⏓ " مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ қисқа бўғинини англатади Мустафʿилун Мустафʿилун Мустафʿилун ).[3] Ҳар иккала анcепслар бо'г'инининг қисқа бо'лиши мустасно , лекин мумкин. Ражаз линиялари ҳам якуний оёқ билан cаталеcтиcтури бор бор | ⏓ – – |.[4]

Чизиқлар кўпинча уч футлик (триметр), лекин икки фут (диметр) ҳам бўлиши мумкин. Шундай қилиб, мумкин бўлган шакллар:

| ⏓ ⏓ ⏑ – | ⏓ ⏓ ⏑ – | ⏓ ⏓ ⏑ – | (триметр)
| ⏓ ⏓ ⏑ – | ⏓ ⏓ ⏑ – | ⏓ – – | (триметр каталектикаси)
| ⏓ ⏓ ⏑ – | ⏓ ⏓ ⏑ – | (диметр)
| ⏓ ⏓ ⏑ – | ⏓ – – | (диметрли каталектик)

Классик араб метрлари орасида ноёб бўлган ражаз чизиқлари ҳемистишсларга яни ярим шерларга бўлинмайди.[5] Илк араб шоирлари [4] ше’р давомида ҳар бир сатрни бир товушга то'г'ирлашган[6] Ражаз ше'риятининг машҳур ко'риниши муздавиж қофияси бо'либ, муздавижа деб номланган .[7]

Гарчи араб метрларининг энг қадимги тури кенг қўлланади [3] ражаз Исломдан олдинги ва ундан ҳам дастлабки даврларда унчалик ко'п қо'лланилмаган , у қофияланган насрий саж' шаклига о'хшаш (ва ба'зида ундан фарқ қилиб бо'лмайдиган) сифатида ко'рилган. У одатда паст мақомга эга, кундалик жанрларда, масалан, бешиклар ёки импровизация учун ишлатилган, бундан ташқари жангга импровизация қилиш учун ишлатилган.

Ражаз Умавийлар даврининг охирларидаги шоирлар: Ал-'Ажжож (91/710), Ру'ба (вафоти. 145/762) ва Абу ан-Нажм ал-Ижлий (743-йилда вафот этган) булар шу жанрдаги энг машҳур метрдаги узун қаṣīда услубидаги барча композициялар. Абу Нувос ҳам бу шаклни яхши ко'рган [8]

ХХ асрда Эркин шеър жанрига жавобан ражаз ҳам анъанавий шаклда, машҳур бўлган. Бундан ташқари инновацион мослашувларда араб шеръий жанрларида шуҳрат қозонди, асрнинг биринчи ярмида асосий кўрсаткичлари бўлган шоирлар Али Маҳмуд Тоҳо, Илёс Абу Шабакий ва Бадр Шакир ас-Сайёб (қаранг. унинг “Ун шудат ал-Матар”).[9] 1950-йиллардан бери эркин ше'рлар ко'пинча ражаз оёқларига асосланган.[8]

Мисол

Машҳур, дастлабки мисол Ҳинд бинти Утбанинг (милодий 6-7 аср) жангга чақирув шаклини кўрсатиб | ⏓ ⏓ ⏑ –|⏑ – ⏑ –| биринчи иккита элемент асосан узун, бешинчиси эса ҳар доим қисқа бўлади.[10]

:نَحْنُ بَنَاتُ طَارِقِ،
نَمْشِي عَلَى النَّمَارِقِ،
الدُرُّ فِي المَخَانِقِ،
وَالمِسْكُ فِي المَفَارِقِ،
إنْ تُقْبِلُوا نُعَانِقِ،
أوْ تُدْبِرُوا نُفَـارِقِ،
فِرَاقَ غَيْرَ وَامِقِ.
наḥну банату тāриқī
намши 'ала н-номариқий
wад-дурру фī л-махāниқī
вал-миску фи л-мафориқий
'ин туқбилū ну'āниқī
'ав тудбиру нуфориқий
фироқа г'айра вомиқий
: Биз о'ша ториқ қизлармиз: Биз гиламлар ярмаркасида юрамиз: Бизнинг бо'йинларимиз марваридлар билан осилган: Мушк эса сочларимизда: Агар олдинга чиқсангиз, биз сизни қучоқлаймиз: Ёки қочсанг, биз сендан қочамиз: Ва энди биз сизни севмаймиз
| – ⏑ ⏑ – | ⏑ – ⏑ – |
| – – ⏑ – | ⏑ – ⏑ – |
| – – ⏑ – | ⏑ – ⏑ – |
| – – ⏑ – | ⏑ – ⏑ – |
| – – ⏑ – | ⏑ – ⏑ – |
| – – ⏑ – | ⏑ – ⏑ – |
| ⏑ – ⏑ – | ⏑ – ⏑ – |

Асосий тадқиқотлар

  • Бешта Раǧаз то'плами: (ал-Аг'лаб ал-ʻИǧлий, Башир ибн ан-Никтҳ, Ǧандал ибн ал-Мутанна, Ҳумайд ал-Арқат, Г'айлон ибн Ҳурайс) , эд. Жаакко Ҳäмеэн-Анттила, Студиа Ориэнталиа, 76/Раǧаз ше'риятини о'рганиш учун материаллар, 2 (Хелсинки: Финландия Шарқ жамияти, 1995),ИСБН 9519380264
  • Кичик Раǧаз то'пламлари: (Хитом ал-Муǧашиʻий, икки Дукайн, ал-Қулоҳ ибн Ҳазн, Абу Муҳаммад ал-Фақʻосий, Манзур ибн Мартҳад, Химён ибн Қуҳафа.) Жаакко Ҳäмеэн-Анттила, Студиа Ориэнталиа, 78/Раǧаз ше'риятини о'рганиш учун материаллар, 3 (Хелсинки: Финландия Шарқ жамияти, 1996),ИСБН 9519380280
  • Манфред Уллманн, Унтерсучунген зуэ Раǧазпоэсиэ. Эин Беитраг зур арабисчен Спрач- унд Литературеwиссенсчафт (Виэсбаден, 1966)
  • Д. Фролов, 'Араб оятлари тарихида Ражазнинг о'рни', Араб адабиёти журнали, 28 (1997), 242-90, ҳттпс://www.жстор.орг/стабле/4183399

Манбалар

  1. ↑ Тҳе Пенгуин Антҳологй оф Cлассиcал Арабиc Литературе, эд. бй Роберт Ирwин (Лондон: Пенгуин, 1999).
  2. ↑ Бруно Паоли, 'Генеративе Лингуистиcс анд Арабиc Метриcс', ин Тоwардс а Тйпологй оф Поэтиc Формс: Фром Лангуаге то Метриcс анд Беёнд, эд. бй Жеан-Лоуис Ароуи, Андй Арлео, Лангуаге Фаcултй анд Беёнд: Интернл анд Эхтернал Вариатион ин Лингуистиcс, 2 (Амстердам: Бенжаминс, 2009), пп. 193-208 (п. 203).
  3. ↑ 3,0 3,1 Cлассиcал Арабиc Литературе: А Либрарй оф Арабиc Литературе Антҳологй, транс. бй Геэрт Жан ван Гелдер (Неw Ёрк: Неw Ёрк Университй Пресс, 2013), п. 93.
  4. ↑ 4,0 4,1 Wригҳт, Wиллиам (1896), А Граммар оф тҳе Арабиc Лангуаге, вол. 2, п. 362.
  5. ↑ Cлассиcал Арабиc Литературе: А Либрарй оф Арабиc Литературе Антҳологй, транс. бй Геэрт Жан ван Гелдер (Неw Ёрк: Неw Ёрк Университй Пресс, 2013), п. ххиии.
  6. ↑ Геэрт Жан ван Гелдер, 'Арабиc Дидаcтиc Версе', ин Cентрес оф Леарнинг: Леарнинг анд Лоcатион ин Пре-Модерн Эуропе анд тҳе Неар Эаст, эд. бй Жан Wиллем Дрижверс анд Аласдаир А. МаcДоналд, Брилл'с Студиэс ин Интеллеcтуал Ҳисторй, 61 (Леиден: Брилл, 1995), пп. 103-18 (п. 107).
  7. ↑ Энcйcлопедиа оф Арабиc Литературе, эд. бй Жулиэ Сcотт Меисами, Паул Старкей, 2 волс (Лондон: Роутледге, 1998), с.в. 'Просодй (‘арūḍ)'.
  8. ↑ 8,0 8,1 W. Стоэтзер, 'Ражаз', ин Энcйcлопедиа оф Арабиc Литературе, эд. бй Жулиэ Сcотт Меисами, Паул Старкей, 2 волс (Лондон: Роутледге, 1998), ИИ 645-46 (п. 646).
  9. ↑ Салма Кҳадра Жайюси, Трендс анд Мовеменц ин Модерн Арабиc Поэтрй, транс. бй Салма Кҳадра Жайюси анд Чристопҳер Тинглей, 2 волс (Леиден: Брилл, 1977), ИИ 607-10.
  10. ↑ Cлассиcал Арабиc Литературе: А Либрарй оф Арабиc Литературе Антҳологй, транс. бй Геэрт Жан ван Гелдер (Неw Ёрк: Неw Ёрк Университй Пресс, 2013), п. 94.