Ziyosfera

Vatvot

(Rashiddan yoʻnaltirildi)

Ватвот[изоҳ 1], Рашидиддин, Рашид (тахаллуслари; асл исми Муҳаммад бин Абдулжалол ал-Умарий; 1087-йил, Балх – 1177 ёки 1183-йил, Хоразм) – шоир, адабиёцҳунос олим.

Ватвот
Муҳаммад бин Абдулжалол ал-Умарий

Ватвотнинг „Юз ҳикмат“ асарининг муқаддима саҳифаси
Таваллуди тах. 1087-йил
Балх
Вафоти 1182/3 (97 ёшда)
Хоразм
Фуқаролиги Хоразмшоҳлар давлати
Касби Котиб, шоир, адабиёцҳунос

Ҳаёти

Балхнинг „Низомия“ мадрасасида таълим олган, фалсафа, адаб ҳақидаги илмларни чуқур ўрганган. Кейинчалик Хоразмга келиб, Хоразмшоҳ Оциз (1127—56) саройида ижод қилган. „Саъд-ал-мулк“ („Мамлакат бахти“) фахрий унвонига сазовор бўлган. Форс ва араб тилларида ёзган. Ғазал, рубоий, қиталарида адолат, одамийлик, инсоний муҳаббатни улуғлаган. Қасидалари хоразмшоҳларга бағишланган. Шеърият назариясига оид „Ҳадоиқ ас-сеҳр фи дақоиқ аш-шеър“ („Шеърий нозикликлардан сеҳр боғлари“) асари 1156-йилгача Хоразмда ёзилган. Унда тажнис, сажъ, зулқофиятайн, мақлуби мустави, савол-жавоб каби шеърий санъатлар ҳақида сўз юритилган. Асар кейинги давр шоир ва адабиёт олимларига қўлланма сифатида хизмат қилган. Адабиёцҳунос Шарафиддин Ромий (ХИВ аср) бу асарга „Ҳадоиқ ал-ҳақойиқ“ („ҳақиқат боғлари“) номли шарҳ ёзган. Шамс Қайс Розий, Атауллоҳ Хусайний шеърий санъатлар ҳақидаги асарларида унга мурожаат қилганлар. Бобур ҳам „Мухтасар“ рисоласида Ватвотни тилга олган[1].

Изоҳлар

  1. ↑ Ватвот (форсча: وطواط‎‎) – кўршапалак, учар сичқон, адибнинг жуссаси кичиклигига ишора.

Манбалар

  1. ↑ Файл:Натионал Энcйcлопедиа оф Узбекистан лого.пнг „Ватвот“, Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (В-ҳарфи). Тошкент: „Ўзбекистон миллий энсиклопедияси“ Давлат илмий нашриёти, 2000–2006-йиллар. 




"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi