Rayimbek Matraimov
Райимбек Матраимов (қирғизча: Райымбек Ысмайылович Матраимов 3-май 1971-йил Ўш вилояти, Қорасув шаҳри)— қирғиз сиёсатчиси[1][2]. Қирғизистон Давлат божхона хизмати раиси ўринбосари (2015-2017) бўлган. 2017-йил охирида ишдан бўшатилганидан бери Матраимов Қирғизистон сиёсий тарихидаги энг катта жанжаллардан бири бўлган пул ювиш ишида асосий шахсга айланган[3][4]. У 2024-йилнинг 26-мартида Бокудан Бишкекка экстрадиция қилинди[5].
Умрбаёни
1997-2004 — Давлат божхона хизмати (ДБХ) инспектори;
2004-2005 — Божхона хизматининг жанубий ҳудуди бўйича якка тартибдаги тадбиркорлик бўлими бошлиғи;
2005-2007 — ДБХ Ўш бошқармаси бошлиғи ўринбосари;
2007-2013 — ДБХ Ўш бўлими бошлиғи;
2013-2015 — ДБХ Жанубий бўлими бошлиғи;
2015-2017 — ДБХ раиси ўринбосари[6]. (2017-йил 23-ноябрда ўринбосарликдан кетган)
Айбловлар
Қирғизистон божхона хизмати бошлиғининг ўринбосари бўлган Раим Матраимов 2017 йилда Алмазбек Атамбаэв президент сифатида энг охирги иш кунини якунлаётган пайтда ишдан олинган эди. Ўша пайтдаги Бош вазир Сапар Исақов буйруғида Матраимов ҳукумат ишончини йўқотгани учун лавозимидан бўшатилгани қайд этилган[7]. Кейинчалик Бишкек шаҳар Биринчи Май туман суди Матраимовни лавозимига тиклаш тўғрисида қарор қабул қилган[8]. Қирғизистоннинг собиқ президенти Алмазбек Атамбаэв Раим Матраимов суд ҳукми билан яна лавозимига тикланганини амалдаги ҳукуматнинг сиёсий оппонентлардан “ўч олиш амалиёти” сифатида баҳолаган[9].
Журналистлар суриштуруви ва намойишлар
Матраимовни Қирғизистондан миллионлаб доллар олиб чиқиб кетилгани ҳақида Озодлик радиоси, ОCCРП ва унинг Қирғизистондаги ҳамкори “Клооп” ахборот агентлиги қўшма суриштирув ўтказди. Мазкур журналистик суриштирув ортидан Қирғизистонда коррупсияга қарши кўп минг кишилик намойишлар бўлиб ўтган.
РЕаксия 2.0
Бишкек шаҳрида 2019-йилнинг 18-декабр куни фаол фуқароларининг “Реаксия 2.0” деб номланган тинч митинги бўлиб ўтди. Митинг “сўз эркинлигини ҳимоя қилиш ва коррупсияга қарши кураш” шиори остида ўтказилган[10]. Намойишчилар қўлларига божхона хизмати раисининг собиқ ўринбосари Райимбек Матраимовнинг суратини олиб, уни ҳибсга олишни талаб қилишди[11]. Намойиш ярим соат давом этди. Бу сафар ҳеч кимга гапиришга рухсат берилмади.Митинг иштирокчилари Бош прокуратура ва адлия органларига футболда қоида бузганлар учун қўлланиладиган қизил карточкани кўрсатди[12].
АҚШнинг қора ро'йхатига киритилиши
2020-йилнинг 9-декабрида АҚШ Молия вазирлиги Райимбек Матраимов жаҳондаги йирик коррупсионерлардан бири сифатида “қора рўйхат”га киритилганини э’лон қилди. АҚШ давлат котиби Майк Помпео 10-декабрда Райимбек Матраимов ва унинг хотини Уулкан Тургунова “Магницкий рўйхати”га киритилганини расман э’лон қилди. АҚШ Молия вазирлиги э’лон қилган билдирувда, Матраимов Қирғизистонда кенг миқёсли коррупсиявий схемани тузган ва пул ювишда иштирок этган. АҚШ давлат котиби Майк Помпео Твиттер саҳифасида: “Бугун мен собиқ қирғиз амалдори Раимбек Матраимов билан унинг хотинини коррупсиявий тандем тузгани учун “Магницкий рўйхати”га киритдим. АҚШ коррупсияга қарши курашади ва жаҳонда инсон ҳуқуқларини бузганлар учун жавобгарликни кучайтиради”, - деб ёзган[13].
Олиласи
- Акаси Искендер Матраимов — Жогорку Кенгешининг собиқ депутати.
- Акаси Тилекбек Матраимов — Қорасув туманининг собиқ ҳокими[14].
Манбалар
- ↑ „Секрет успеха «Райыма миллиона»“ (ру). Радио Азаттык (Кыргызская служба Радио Свободная Европа/Радио Свобода). 2021-йил 25-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 3-сентябр.
- ↑ Капушенко, Анна „«Азаттык» заснял «дворец» зампредседателя таможенной службы“ (ру). КЛООП.КГ - Новости Кыргызстана (2017-йил 14-феврал). 2020-йил 15-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 3-сентябр.
- ↑ „Поларисатион гроwс ас Кйргйзстан таcклес cонтроверсиал cорруптион иссуэс“ (эн). опенДемоcраcй. 2020-йил 26-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 3-сентябр.
- ↑ КОСТЕНКО, Жулиа „Депутй Чаирман оф Cустомс Сервиcе Раимбек Матраимов дисмиссед“ (эн). 24.кг (2017-йил 23-ноябр). 2020-йил 3-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 3-сентябр.
- ↑ Боку халқаро қидирувдаги Райимбек Матраимовни Бишкекка топширди
- ↑ Матраимов Райымбек Ысмайылович — өмүр баяны
- ↑ Райым Матраимов ишеничтен кеткендиктен кызматтан алынды
- ↑ Биринчи Май райондук соту Райым Матраимовдун ишин карады
- ↑ Атамбаэв Раим миллионнинг лавозимига қайта тикланишини "ўч олиш" деб баҳолади
- ↑ РЕакция: Бийликке экинчи "айып кагазы"
- ↑ #РЕакция: коррупцияга каршы жарандык чакырык
- ↑ Жарандык коом сөз эркиндигин коргоп чыкты
- ↑ АҚШ қора рўйхатга киритган ва ўз айбини судда тан олган “Райим миллион” 3 минг доллар жарима эвазига озод қилинди
- ↑ Райымбек Ысмаилович Матраимов[сайт ишламайди]