Reaktiv sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl:SulfurReagent.jpg|thumb| [[Oltingugurt]] (rasmda) kabi reagentlar kimyoviy reaktsiyalarda ishlatiladigan boshlang'ich materialdir.]]
[[Kimyo|Kimyoda]] '''reagent''' ( ing: /ri'eidjent/ ri-ey-jent ) yoki analitik '''reaktiv'''  [[Kimyoviy reaksiya|kimyoviy reaksiyaga]] sabab bo'lish yoki agar sodir bo'ladigan bo'lsa,  sinab ko'rish uchun ishlatiladigan modda yoki birikmadir. ''Reaktiv'' va ''reaktant'' atamalari ko'pincha bir-birining o'rnida ishlatiladi, ammo '''reaktant''' kimyoviy reaksiya jarayonida ''foydalaniladigan'' moddani bildiradi. ''[[Erituvchilar]]'', garchi reaksiya mexanizmida ishtirok etsalar ham, odatda reaktivlar deb nomlanmaydilar. Xuddi shunday, ''[[Kataliz|katalizatorlar]]'' reaksiyada ishlatilinmaydi shuning uchun ular reaktantlar bo'la olmaydi. [[Biokimyo|Biokimyoda]],  [[Fermentlar|ferment]]-katalitik reaksiyalar bilan bog'liq holda, reaktivlar odatda substratlar deb nomlanadi.

== Ta'riflar ==

=== Organik kimyo ===
[[Organik kimyo|Organik kimyoda]] "reagent" atamasi deganda, organik moddani istalgan o'zgarishga olib keladigan kimyoviy  qismi ( murakkab yoki aralash birikmalar ko'pincha, noorganik yoki kichik organik molekulalar) tushuniladi. Misol sifatida, Kollinz reaksiyasi, Fenton reaksiyasi va Grignard reaksiyasii kabilarni keltirishimiz mumkin.

=== Analitik kimyo ===
[[Analitik kimyo|Analitik kimyoda]] esa reaktivlar boshqa moddaning mavjudligi yoki  mavjud emaslini aniqlashda ishlatiladigan moddalar yoki aralashmalar. Masalan uchun, rangni o'zgartirish yoki moddaning konsentratsiyasini o'lchash yoki kolorimetriya  orqali ishlatiladigan moddalar. Bularga  Fehling reaksiyasi, Millon reaksiyasi va Tollens reaksiyasi kabilarni misol qilib keltirishimiz mumkin.

== Biologiya ==
Biologiya yo'nalishida, 1980-yillardagi biotexnologiyadagi keskin o'zgarish, kimyoviy moddalarni aniqlashda, nazorat qilishda ishlatiladigan reagentlarning rivojlanishiga olib keldi.<ref>{{Cite journal|last=Fox|first1=Jeffrey L.|title=Antibody reagents revolutionizing immunology|journal=Chemical & Engineering News Archive|date=1 January 1979|volume=57|pages=15–17|doi=10.1021/cen-v057n001.p015}}</ref> <ref name="NIHreport1998">{{Veb manbasi |sarlavha=Report of the National Institutes of Health (NIH) Working Group on Research Tools |url=http://www.nih.gov/news/researchtools/index.htm |nashriyot=NIH |arxivurl=https://web.archive.org/web/20000816014021/http://www.nih.gov/news/researchtools/index.htm |arxivsana=August 16, 2000 |sana=June 4, 1998}}</ref>Bu reagentlarga [[Antitelolar|antikorlar]] ( poliklonal va monoklonal ), oligomerlar, barcha turdagi model organizmlar, o'lmas hujayra chiziqlari, molekulyar klonlash va [[Replikatsiya|DNK replikatsiyasi]] va boshqalar kiradi.<ref name="NIHreport1998" /> <ref>{{Cite journal|last=Ishino|first1=S|last2=Ishino|first2=Y|title=DNA polymerases as useful reagents for biotechnology: the history of developmental research in the field|journal=Frontiers in Microbiology|date=29 August 2014|volume=5|pages=465|pmid=25221550|pmc=4148896|doi=10.3389/fmicb.2014.00465}}</ref> Sirkumin kabi ko<nowiki>'plab tabiiy moddalar, sinovdan o'tkazilgan deyarli barcha tahlilda, kerakli aralashmalar bo'lib chiqmadi va tibbiy kimyogarlar ularni ''sinov aralashuv birikmalari''</nowiki> sifatida tasniflashdi.

== Manbalar ==
<references group="" responsive="1"></references>
[[Turkum:Kimyoviy reaksiyalar]]