Refik Koraltan

Бекир Рефик Коралтан (1889, Дивриğи, Сивас, Усмонли империяси - 1974-йил 17-июн, Истанбул, Туркия) – турк сиёсатчиси, Демократик партия даврида 1950-1960-йилларда Туркия Буюк Миллат Мажлиси раиси.

Ҳаёт

Бошланғич ва ўрта та’лимни Дивригида, ўрта мактабни Истанбулдаги Мерcан ўрта мактабида тамомлаган. 1910-йилда Дору'л-Фунунун ҳуқуқ бўлимини (Истанбул ҳуқуқ факултети) тугатган. 1914-йилда давлат хизматига кирди. У прокуратура ва полиция бўлими лавозимларида ишлаган; 1919-йилгача Бурса, Гелиболу ва Караманда прокурор ёрдамчиси ва прокурор, кейин полиция инспектори, ниҳоят Трабзонда полиция директори бўлиб ишлаган.

Мудрос сулҳидан кейин (1918-йил 30-октабр), Трабзон Муҳафаза-и Ҳукук-и Миллие Жамиятининг Понтус Юнон Жамиятига қарши ишида қатнашганида Дамат Ферит Пошо ҳукумати томонидан ишдан бўшатилди. Истанбулда бир муддат адвокат бўлиб ишлагандан сўнг Конияга кўчиб ўтди ва Туркиянинг мустақиллик урушига қўшилди.

Мустақиллик уруши йилларида Кониядаги Қува-йи Миллиеда бир муддат ишлади. 1920-йил 23-апрелда Туркия Буюк Миллат Мажлисига (ТБММ) биринчи муддатга Кония депутати этиб сайланди. Мустақиллик судининг а'зоси эди ; 1921-йил 8-сентабрдан 1922-йил 31-июлгача Ёзгат Мустақиллик судининг раиси этиб тайинланган. ИИ. У Кония депутати этиб қайта сайланди. Бу даврда 1923-йил 8-декабрдан 1924-йил 5-февралгача Истанбул Мустақиллик маҳкамаси аъзоси этиб тайинланди. ИИИ. ва ИВ. Ўша даврда Кония депутати бўлган Коралтан 1935-йилгача парламентда қолди.

1935-йилда у бошқарувчи лавозимга қайтди. Артвин (1936-1938), Трабзон (1938-1939), Бурса (1939-1942) губернатори бўлган. У 1939-йили Туркия Буюк Миллат Мажлисига Иcел депутати сифатида қайта кирди. ВИ., ВИИ. ва ВИИИ. Иcел (Мерсин) депутати лавозимида ишлаган.

1945-йилда Жалол Баяр Аднан Мендерес ва Фуад Копрüлü билан биргаликда Жумҳурият Халқ партияси парламент гуруҳига тақдим этган " Тўртлик ма'қуллаш " деб номланувчи таклифни имзолади ва шу сабабли партиядан чиқариб юборилди. У 1946-йилда ташкил этилган Демократик партиянинг (ДП) тўртта асосчиларидан бири бўлди. 1950, 1954 ва 1957-йилларда ДПдан Иcел депутати этиб сайланган. 1950-йил 22-майда ДП ҳукумати даврида, 27-май тўнтаришига (1960) қадар 10 йил муддатга Туркия Буюк Миллат Мажлиси Раиси этиб сайланди.

У 1960-йил 27-майдаги давлат тўнтаришидан кейин ҳибсга олинган ва Яссиада судида судланган. Охир-оқибат Олий суд томонидан ўлимга ҳукм қилинди; Кейинчалик унинг жазоси умрбод қамоқ жазосига алмаштирилди. 1966-йил 3-августда қабул қилинган амнистия тўғрисидаги қонун билан озодликка чиқди. 1974-йил 16-апрелда Коралтанга бошқа ДП а'золари қатори сиёсий ҳуқуқлари қайтариб берилди, бироқ у сиёсий ҳаётига қайтмади.

Узоқ вақтдан бери касал бўлиб юрган подагра туфайли буйраги хасталанган Коралтан 1974-йил 3-июнда касалхонага ётқизилган. Унинг аҳволи ёмонлашди, натижада буйрак етишмовчилиги, уремия ва кейин қон кетиши кузатилди. У 17-июн куни соат 11.20 да Америка касалхонасида вафот этди. Унинг жасади 19-июн куни Истанбулдаги уйи олдида бир дақиқалик сукут сақлашдан сўнг Анқарага кўчирилди ва 20-июн куни Ҳожи Байрам масжидида пешин намозидан кейин Жебеcи Асри қабристонига дафн қилинди.