Регине Улманн

Регине Улманн қизлик фамилияси Коҳн (1847–1938), Гертруд Бüргер ва Агнес Тҳаи тахаллуслари билан ҳам танилган, австриялик мактаб директори, муҳаррир ва феминист эди. Яҳудий аёллар ҳаракати фаол аъзоси сифатида у 1866-йилда олти аёлдан бири бўлиб, Мäдчен Унтерстутзунгс-Вереин (Қизларни қўллаб-қувватлаш жамияти)га асос солган, кейинчалик эса камбағал яҳудий қизлар учун жамиятнинг ҳунар ўргатувчи мактаблари директори бўлган[1][2].

Оила ва таълим

1847-йил 1-сентабрда Венада туғилган Регине Коҳн савдогар Wолф (Wилҳелм) Коҳн (тахм. 1810–1884) ва унинг рафиқаси Неттй (қизлик фамилияси Бисенз) (тахм. 1813–1855)нинг қизи эди. 1867-йилда у савдогар Сигмунд Улманн (1835–1914)га турмушга чиққан. Онасининг эрта вафотидан сўнг Коҳн ўгай онаси раҳбарлигида хусусий равишда таълим олган[3].

Фаолияти

1867-йилда, атиги 19 ёшида, Регине Улманн камбағал яҳудий оилаларидан чиққан қизларга таълимий ёрдам ва касб-ҳунар ўргатишни мақсад қилган Мäдчен Унтерстутзунгс-Вереин жамиятининг ҳаммуассиси бўлган. 1889-йилда у аёллар учун болалар парвариши бўйича ўқув курсини ташкил этди, 1905-йилда эса аёлларнинг юридик ходимлар сифатида ишга жойлашишига олиб борадиган курсларни йўлга қўйди[3].

Оиласи 1874-йилдаги фонд биржаси инқирозидан азият чекканидан сўнг, у ўқитувчиликка тайёрлов курсини тамомлаб, аввалига ҳунар ўргатувчи мактабни бошқарган, кейин эса қизларни қўллаб-қувватлаш жамиятини янада ривожлантириш ишларини ўз зиммасига олган. Кейинги бир неча йил давомида ҳунар ўргатувчи мактабга қатнаган қизлар сони анча ошди. Паула Франкл-Ҳочwарт 1895-йилда вафот этгач, Улманн жамият директори бўлди; бу жамият 1902-йилдан бошлаб Бунд Öстерреичисчер Фрауэнвереине (Австрия аёллар уюшмалари федерацияси) номи билан танилди[3].

1896-йилда, Марианне Ҳаинисч билан ҳамкорликда, у диний мансублигидан қатъи назар барча учун мўлжалланган Фрауэнвереинигунг фüр созиале Ҳилфстäтигкеит (Ижтимоий ёрдам бўйича аёллар уюшмаси)ни бошқарди ва Австрия аёллар ҳаракатининг энг муҳим арбобларидан бирига айланди. Шунингдек, у бошқа кўплаб аёллар ташкилотларида ҳам фаол бўлиб, жумладан кейинчалик 1938-йилгача раислик қилган Вербанд Wеиблисче Фüрсорге (Аёллар фаровонлиги уюшмаси)да ишлади. Хусусан, бу уюшма Биринчи жаҳон уруши даврида ёрдам ишларини янада яхши мувофиқлаштириш мақсадида 40 та сиёсий бўлмаган хайрия ташкилотини бирлаштирди[3].

1923-йилда Регине Улманн Анитта Мüллер-Cоҳен ва Марианне Ҳаинисч билан биргаликда Яҳудий аёлларнинг биринчи жаҳон қурултойини ташкил этди; қурултой Ҳофбургда очилган[3]. Қурултой чоғида у Австриядаги яҳудий аёллар ташкилотлари тарихини тақдим этган[4].

Улманн журналист ва муҳаррир сифатида ҳам фаол бўлиб, аёллар ҳаракатининг барча асосий нашрларига мақолалар ёзган. Тахминан 27 йил давомида у Дас Блатт дер Ҳаусфрау (Уй бекаси газетаси)нинг бош муҳаррири бўлган. Шунингдек, у Австрия, Германия ва Швейсария матбуотига, айниқса Неуэ Фреиэ Прессе, Остерреичисче Волксзеитунг, Wиэнер Моде, Воссисче Зеитунг ва Неуэс Wиэнер Тагблатт нашрларига мақолалар ёзган[3].

Регине Улманн 1939-йил 13-март куни Венада вафот этди[3].

Мукофот ва фахрий унвонлар

1937-йилда Улманн олтин рангдаги Австрия фуқаролик хизматлари медали (Голденес Вердиэнстзеичен дес öстерреичисчен Вердиэнсторденс) билан тақдирланган[1].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 „Улманн Регине, геб. Коҳн, Пс. Гертруд Бüргер, Агнес Тҳал Счулдиректорин, Редактеурин унд Вереинсфунктионäрин“ (де). Университäт Wиэн. Қаралди: 2018-йил 25-ноябр.
  2. ↑ „Регине Улманн“ (де). Ариадне: Фрауэн ин Беwегунг: 1848-1938. 2019-йил 3-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 25-ноябр.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 „Улманн, Регине; геб. Коҳн, Пс. Гертруд Бüргер, Агнес Тҳал (1847–1939), Вереинсфунктионäрин, Жоурналистин унд Фрауэнречтлерин“ (де). Öстерреичисчес Биограпҳисчес Лехикон. Қаралди: 2018-йил 25-ноябр.
  4. ↑ Wорлд Cонгресс оф Жеwиш Wомен, Виэнна, Май 6—11тҳ, 1923. Стеэринг Cоммиттеэ оф тҳе Wорлд Cонгресс оф Жеwиш Wомен, 1923 — 55--бет.