Ziyosfera

Rasht (Eron)

(Reshtdan yoʻnaltirildi)

Рашт (форсча: رشت‎‎ Раšт) — Эрондаги шаҳар. Гилон остонининг маъмурий маркази. Аҳолиси 418 минг кишидан зиёд (1990-йиллар охири). Автомобил йўллари орқали Теҳрон шаҳри ва Каспий денгизи соҳилидаги ҳудудлар билан боғланган. Ипакчилик маркази (14-асрдан). Тўқимачилик, озиқ-овқат (жумладан, тамаки, чой), ёғочсозлик, электротехника, ойна-шиша саноати корхоналари бор. Ҳунармандчилик (металл, ёғоч ўймакорлиги, бадиий каштачилик) ривожланган[3].

Рашт

форсча: رشت‎‎
Раšт
Шаҳар
37°16′28″Н 49°35′20″Э / 37.27444°Н 49.58889°Э / 37.27444; 49.58889
Мамлакат Эрон
устон Гилон
шаҳристон Рашт
бахш Марказий туман
Ҳукумат
 • Ҳоким Раҳим Шуғий [1]
Майдон 95 км2 (37 кв ми)
Расмий тил(лар)и форс тили
Аҳолиси
 (2016)
 679 995[2]
Вақт минтақаси УТC+3:30
Телефон коди +98
Rasht xaritada
Rasht
Рашт

Эрон тарихида Рашт чегарадош шаҳар бо'либ қолди ва унинг тарихий лақабларидан бири "дāр ал-марз" (Чегара о'лкаси) эди.[4]

Демографияси

Аҳолиси

Аҳолининг ўсиши
ЙилАҳоли±% й.ў.с.
1986290,897—    
1996417,748+3.69%
2006551,161+2.81%
2011639,951+3.03%
2016679,995+1.22%
манба:[5]

Рашт шаҳри мамлакатнинг шимолидаги аҳолиси энг кўп шаҳар ва Эроннинг метрополисларидан бири ҳисобланади.

2006-йилги Миллий аҳолини рўйхатга олиш вақтида шаҳар аҳолиси 159 983 хонадонда яшовчи 551 161 кишини ташкил қилган[6]. 2011-йилги аҳолини рўйхатга олишда 204 054 та хонадондан иборат 639 951 киши бор эди[7]. 2016-йилги аҳолини рўйхатга олиш вақтида 228 142 та хонадонга бўлинган 679 995 киши истиқомат қилган[2].

Тили

Рашт аҳолиси асосан гилянлар (98/2%) бўлиб, улар ғарбий гиляний тилининг раштий шевасида гаплашади[8][9][10][11] [12] [13].

Маданияти

Рашт аҳолиси санъатга, озиқ-овқат ва кийим-кечакларга кўп пул сарфлайди. Улар бўш вақтларини кинотеатрлар, санъат кўргазмалари, мусиқа консертлари, шаҳарда йилига кўп ўтказиладиган халқаро китоб ярмаркаларига бориш билан ўтказадилар. Шунингдек, муниципалитет ёшларни соғлом ва бунёдкорлик фаолиятига жалб қилиш учун спорт, маданий ёки ахборот технологиялари бўйича мусобақаларни ташкиллаштиради. Энг севимли танлов бу ҳар йили энг яхши ёш блогерларни тақдирлайдиган йиллик блогерлик танловидир.

Рашт Эрон тарихида муҳим рол ўйнаган. Бу Эроннинг Россия ва Европага кириш эшиги эди, шунинг учун у ғарбий меъморчилик таъсирида бўлган. Эроннинг биринчи оммавий кутубхонаси шу ерда қурилган ва у Эронда қизларнинг мактабга боришига рухсат берилган биринчи шаҳар эди.

Эроннинг Исфаҳон ва Рашт шаҳарлари 2015-йил 11-декабрда ЮНЕСКОнинг ижодий шаҳарлар тармоғига қабул қилинди. Исфаҳон ўзининг ижодий ҳунармандчилиги ва халқ амалий санъати ва Раштнинг ўзига хос гастрономияси туфайли рўйхатга олинган[14]. Рашт каштачилиги шаҳар ва Гилон вилоятига хос ҳунармандчилик ва санъатдир[15][16].

2015-йилнинг 4-январида Рашт 4500 йилдан кўпроқ вақт олдин Гилоннинг сиёсий маркази сифатида танланган. Ўшанда 4-январ санаси мамлакатнинг расмий тақвимига Рашт куни сифатида киритилган.

Ошхонаси

Рашт аҳолисининг асосий озиқ-овқатлари турли хил балиқлардир. Мирзоқосими, вавишка (ҳаггиснинг бир тури), наргизий, бағала ғатоғи ва ашпал (икра) ҳам машҳур маҳаллий таомлардир. Раштеҳ хошкар машҳур ширинлик ҳисобланади. Зайтун парвардеҳ — зайтун ва анордан тайёрланадиган деликатесдир, бу шаҳарда машҳур зиравор ҳисобланади[17].

Росе де Ресчт

Роса 'де Ресчтъ

Роса 'де Ресчтъ, кўплаб эски боғ атиргуллари каби, қизиқарли тарихий воқеани тақдим этади. Эронда пайдо бўлган бу нав ҳақида 19-аср охирида Англияда хабар берилган, аммо кейин у унутилган. 1945-йилда Мисс Ненси Линдси томонидан Эроннинг устонларидан бирининг маркази Рашт яқинида қайта кашф этилган ва Буюк Британияга қайтарилган ва у ерда 1950-йилларда қайтадан тақдим этилган. Бугунги кунда у кўплаб совринларни қўлга киритиб, Виктория синфида намойиш этилмоқда[18].

Қардош шаҳарлари

Рашт қуйидаги шаҳарлар билан биродарлашган[19]:

Викиомборда „Рашт (Эрон)“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.

Манбалар

  1. ↑ „خبرگزاری فارس - رحیم شوقی رسماً شهردار رشت شد“. خبرگزاری فارس (2023-йил 4-май).
  2. ↑ 2,0 2,1 „Cенсус оф тҳе Исламиc Републиc оф Иран, 1395 (2016)“ (фа) (Эхcел). АМАР. Тҳе Статистиcал Cентер оф Иран. 2019-йил 22-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 19-декабр.
  3. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
  4. ↑ ҳттпс://www.ираниcаонлине.орг/артиcлес/гилан-хв-идентитй
  5. ↑ „Иран: Провинcес, Мажор Cитиэс & Тоwнс - Популатион Статистиcс, Мапс, Чарц, Wеатҳер анд Wеб Информатион“. www.cитйпопулатион.де.
  6. ↑ „Cенсус оф тҳе Исламиc Републиc оф Иран, 1385 (2006)“ (фа) (Эхcел). АМАР. Тҳе Статистиcал Cентер оф Иран. 2011-йил 20-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-сентябр.
  7. ↑ „Cенсус оф тҳе Исламиc Републиc оф Иран, 1390 (2011)“ (фа) (Эхcел). Сйраcусе Университй. Тҳе Статистиcал Cентер оф Иран. 2023-йил 15-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 19-декабр.
  8. ↑ Жаҳангири, Др. Надер. گویش گیلکی لاهیجان (Персиан). Иран: Токё Университй оф Фореигн Студиэс. 
  9. ↑ Ресаэи, Аёуб (2006), گویش گیلکی فومنات [Фоумани Диалеcт оф Гилаки] (Персиан), Иран: Алламеҳ Табатаба'и Университй, 65-бет{{cитатион}}: CС1 маинт: унреcогнизед лангуаге ()
  10. ↑ Сотоудеҳ, Маноучеҳр. فرهنگ گیلکی (Персиан, Гилаки). Иран: فرهنگ ایلیا, 1953 — 17, 18-бет. 
  11. ↑ Шокри, Гити. گویش رامسری (Персиан). Иран: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی, 2006 — 14-бет. 
  12. ↑ „Глоттолог 4.6 - Wестерн Гилаки“.
  13. ↑ „Гилаки“.
  14. ↑ „Иран аттендс УНЕСCО аннуал ассемблй он cреативе cитиэс“. Теҳран Тимес (2017-йил 4-июл).
  15. ↑ „رشتی‌دوزی از لوازم خانه تا لباس“ [Эмброидерй фром ҳоме апплианcес то cлотҳес]. Модефасл.ир (2015-йил 21-ноябр). 2015-йил 22-ноябрда асл нусхадан архивланган.
  16. ↑ „رشتی دوزی و چموش دوزی هنرهای بومی "استان گیلان"“ [Рашти Эмброидерй анд Чамуш Эмброидерй оф лоcал арц "Гилан провинcе"] (фа). Ёунг Жоурналист Cлуб (ЙЖC) (2014). Қаралди: 2022-йил 15-март.[сайт ишламайди]
  17. ↑ „Гилан фоод тоурисм ҳуб“. иран-даилй.cом (2014-йил 31-август). Қаралди: 2017-йил 16-июн.
  18. ↑ „Ҳисторй оф Росе де Ресчт Росе“. сcврс.ҳоместеад.cом.
  19. ↑ „Абоут cитй“. гумс.аc.ир. Гуилан Университй оф Медиcал Сcиэнcес. 2017-йил 7-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 25-май.

Ҳаволалар



"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Rasht_(Eron)" dan olindi