Rezistor

Резисторлар

Резистор (лотинча: ресисто — қаршилик кўрсатаман) — радио ва электртехника қурилмалари электр занжирининг структуравий (тугал буюм кўринишидаги) элементи; асосий вазифаси — электр токи га фаол қаршилик кўрсатиш. Қаршиликнинг номинал қиймати (бир неча Омдан 1000 ГОм гача), ундан оғиш қиймати (0,001—20%) ва максимал сочиш қуввати (Вт нинг юз ларча улушларидан бир неча МВт гача) бн тавсифланади. Тайёрланадиган материалига қараб, Резистор металл, углеродли, суюкликли ва яримўтказгичли; қаршилик турига қараб, ўзгармас ва ўзгарувчан хилларга бўлинади. Булардан ташқари, қаршилиги кучланишга (махсус; варисторлар), температурага (терморезисторлар), ёритилганликка (фоторезисторлар) ва деформацияга (тензодатчик) боғлиқ бўлган хиллари бор. Резистор ёрдамида радиоэлектрон қурилмаларда ток кучи ва кучланиш ростланади, температура, ёруғлик кучи ўлчанади ва бошқа Термобардош материаллардан тайёрланган баъзи Резистор қиздириш элементи сифатида ишлатилади.

Ресистор-токни ва кучланишни чеклаш ва уларни ростлаш учун электр занжирига уланадиган қурилма. Резистор электрон элементларнинг таркибий қисми бўлиб, электрон элементлар орасидаги энергияни қайта тақсимлаш ва тартибга солиш учун мўлжалланган.

Резисторлар электрон қурилмаларнинг электр палласида кўрсатилган оқим ва кучланиш қийматларини ҳосил қилиш, фаол компонентлар учун зарур электр режимларини яратиш, электр занжирларини таққослаш, электр қувватини сингдириш, генератор ва филтрларнинг частота ўрнатиш схемаларида ва ҳоказоларда фойдаланиш учун ишлатилади.

Ҳозирги вақтда дискрет резисторлар билан бир қаторда, резистор тўпламлари ҳам кенг тарқалган. Структуравий равишда тўпламлар одатда микросиркуляция ҳолатларида тайёрланади.

Резисторлар иккита катта гуруҳга бўлинади: доимий ва ўзгарувчан резисторлар. Уларнинг мақсадларига мувофиқ доимий резисторлар умумий мақсадли резисторларга бўлинади, аниқлик, юқори частотали, юқори волтли, юқори мегоҳм ва ўзгарувчан резисторлар созланади (уларнинг қаршилиги технологик созлаш пайтида ўзгартирилади) ва созлаш, улар ускунанинг ишлаши пайтида ўзгаради.

Резистив элементни яратиш принципига кўра симли, симсиз ва металл фолга резисторлари ажралиб туради. Асосий дастурлар симсиз резисторлардир — юпқа плёнка (металл-керамика, металл оксиди, металллаштирилган, углерод, бор-углерод), қалин қатламли (лак, кермет, ўтказувчан пластмассада) ва ҳажм (органик ва ноорганик диэлектриклар қўшилиши билан).

Ўрнатиш усулига кўра, деворга ўрнатиладиган резисторлар, босилган симлар ва микросхемалар ва микросхемаларнинг бир қисми сифатида ишлатилади.

Резисторлар тўплами — бу микросхеманинг корпусида ёки микросиркулятор билан уйнинг жуфтлашувида битта дизайнда бирлаштирилган резисторлар тўпламидир. Улар мақсадга мувофиқ (умумий мақсад, аниқлик, юқори кучланиш, юқори мегоҳм), қаршилик элементининг тури ва контактларнинг занглашига оид дизайн (оддий ва функционал тўплам, доимий ва ўзгарувчан резисторлардан иборат комбинацияланган тўплам).

Резисторнинг тўлиқ белгисига киритилган параметрлар ва хусусиятлар маълум кетма-кетликда кўрсатилган.

Ўзгарувчан резисторлар учун номинал қувват тарқалиши кўрсатилган; ўлчов бирлигининг номинал қаршилиги ва ҳарф билан белгиланиши (Ом, кОм, МОм); фоизларда қаршиликнинг бардошлилиги; функционал характеристикаси (симсиз резисторлар учун); милнинг дизайн хусусиятларини белгилаш. Масалан, рўйхатга олиш рақами 4 бўлган доимий симсиз резистор, кучланишнинг тарқалиши 0,5 Вт, номинал қаршилиги 10 кОҳм, бардошлик ± 1% бўлган.