Richard Michael Mullane
Ричард Мичаэл Муллане (1945-йил 10-сентябрда туғилган) – муҳандис ва қуролли кучлар ходими, истеъфодаги УСАФ ходими ва НАСАнинг собиқ астронавти. Фаолияти давомида у СТС-41-Д, СТС-27 ва СТС-36 космик кемаларида миссия мутахассиси сифатида учган.
| Ричард Мичаэл Муллане | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди |
АҚСҲнингТехас штати Вичита-Фолс шаҳри 1945-йил 10-сентябр |
| Таълими | Америка Қўшма Штатлари Ҳарбий-ҳаво кучлари академияси (Аир Университй)да |
| Касби | НАСА астронавти |
| Унвони |
|
| Веб-сайти | Расмий веб-сайт |
Ёшлик йиллари ва таълими
Ричард Мичаэл Муллане 1945-йил 10-сентябрда АҚШнинг Техас штатидаги Wичита-Фаллс шаҳрида дунёга келган[1]. У туғилган пайтда, отаси Ҳугҳ Тинч океанида урушда Б-17 самолётида учувчи сифатида хизмат қилган. Отасига полиомиэлит ташхиси қўйилиб, оёқларини ишлатиш қобилиятини йўқотмагунча, оила тез-тез кўчиб юрган. Бу воқеа оиланинг Ню-Мексико штатининг Албукерке шаҳрига кўчиб ўтишига сабаб бўлган[2]. У Америка Скаутлар Ташкилотида Иккинчи Даражали Скаут бўлган[3]. Ричард 1963-йилда Ню-Мексико штатининг Албуқуэрқуэ шаҳрида жойлашган Авлиё Пиус Х номли ўрта мактабни битирган. Кейинчалик, 1967-йилда Америка Қўшма Штатлари Ҳарбий Академиясида ҳарбий муҳандислик йўналиши бўйича бакалавр даражасини олган. 1975-йилда эса АҚСҲ Ҳарбий-ҳаво кучлари Технология Институтида авиация муҳандислиги бўйича магистрлик даражасига эришган.
Ҳарбий-ҳаво кучларидаги карераси
Муллане, ҳаво кучлари полковниги, 1967-йилда Wест Поинтни тамомлаган. У 1969-йилнинг январидан ноябригача Ветнамнинг Тан Сон Нҳут ҳаво базасида РФ-4C қуролли кучлар ходими сифатида 134 та жанговар миссияни бажарган. Кейинчалик у Англияда 4 йиллик хизмат сафарини ўтказган. 1976-йил июл ойида Калифорниядаги Эдwардс ҳаво кучлари базасида УСАФ парвоз муҳандислари курсини тугатгандан сўнг, у Флорида штатидаги Эглин ҳаво кучлари базасидаги 3246-сонли самолётида қуролли кучлар ходими этиб тайинланган[4][5].
НАСАдаги фаолияти
Муллане 1978-йилнинг январ ойида НАСА томонидан танланган ва 1979-йилнинг август ойида астронавт бўлган[6]. У учта Космик ракетоплан миссиясида учган. 1984-йилнинг август ойида СТС-41-Д экипажида, 1988-йилнинг декабр ойида СТС-27 ва 1990-йилнинг март ойида СТС-36 да миссия мутахассиси бўлиб ишлаган.
Муллане ўзининг илк вазифасида 1984-йил 30-августда Флоридадаги Кеннедй космик марказидан учирилган СТС-41-Д парвоз экипажида миссия мутахассиси сифатида иштирок этган. Бу "Орбитер Дисcоверй" космик кемасининг илк парвози бўлган. Ушбу етти кунлик вазифа давомида экипаж ОАСТ-1 қуёш панели тажрибасини муваффақиятли ишга туширган, учта сунъий йўлдошни фазога чиқарган, CФЕС-ИИИ тажрибасини ўтказган, талабаларнинг кристалл ўстириш тажрибасини амалга оширган ҳамда ИМАХ кино камераси ёрдамида суратга олиш тажрибаларини бажарганлар. СТС 41-Д 1984-йил 5-сентябрда Калифорниядаги Эдwардс ҳаво кучлари базасига қўнишидан олдин 145 соат ичида Ер атрофида 96 марта айланиб чиққан.
Шундан сўнг Муллане СТС-62-А миссиясига тайинланган. Бу Ванденберг ҳаво кучлари базасидан учирилиши режалаштирилган биринчи Шуттле парвози бўиши кутилган. Бироқ, Спаcе Шуттле Чалленгер ҳалокати туфайли мазкур миссия бекор қилинган. Шуттле хизматга қайтганидан сўнг, у 1988-йилнинг 2-декабрида Флорида штатидаги Кеннедй космик марказидан учирилган СТС-27да Орбитер Атлантис бортида учган. Миссия Мудофаа вазирлигининг (ДОД) юкини, шунингдек, бир қатор иккиламчи юкларни олиб учган. Миссия 1988-йилнинг 6-декабрида Калифорниядаги Эдwардс ҳаво кучлари базасидаги 17-қўниш йўлагига қўниши билан якунланган. Миссия давомийлиги 105 соат бўлган. Атлантида парвози пайтида унинг муҳим иссиқликка чидамли плиткалари жиддий шикастлангани сабабли, ушбу миссия эътиборга лойиқ ҳисобланган.
Учинчи парвозида Муллане 1990-йилнинг 28-февралида Флорида штатидаги Кеннедй космик марказидан учирилган „Атлантис“ космик кемасининг СТС-36 экипажида хизмат қилган. СТС-36 миссияси 1990-йилнинг 4-мартида Калифорниядаги Эдwардс ҳаво кучлари базасига қўниши билан якунланган.
Учинчи парвози тугагандан сўнг, Муллане коинотда умумий ҳисобда 356 соат вақт ўтказган. У 1990-йилнинг 1-июлида НАСА ва Ҳарбий-ҳаво кучларидан нафақага чиққан[7].
НАСАдан кейинги фаолияти
2006-йилда Муллане „Ридинг Роcкец: Тҳе Оутрагеоус Талес оф а Спаcе Шуттле Астронаут“ номли автобиографиясини нашр этган, унда унинг космик дастурдан олдинги ва космосдаги ҳаёти батафсил ёритилган ҳамда НАСА астронавтлар корпуси маданиятига нисбатан танқидий фикрларини баён этган[8]. Муллане 2006-йилнинг 13-феврал, душанба куни Жон Стеwарт билан Америка Қўшма Штатларининг „Тҳе Даилй Шоw“ телекўрсатувида ўз китобини тарғиб қилиш учун суратга тушган.
Мукофотлари
- Ҳаво медаллари (6)
- Вейтнам компанияси медали
- Миллий мудофаа хизмати медали
- Вейтнам хизмати медали
- Ҳарбий кучлар фахрий медали
- НАСА Космик парвоз медаллари
- Миллий ма'лумот учун медал
- УСАФ Навигатор ўқув мактаби (ва унинг командир мукофоти олувчи), УСАФ Технология институти ва УСАФ Тест Пилот мактабининг аълочи битирувчиси.
У Ҳарбий-ҳаво кучлари ассоциацияси ва Фор Алл Моонкинд бошқарув кенгаши аъзоси.
Адабиётлар
- Ридинг Роcкец: Спаcе Шуттле астронавтининг ғазабланган ҳикоялари. Муаллиф: Сcрибнер. ИСБН 0-7432-7682-5
- Қизил осмон: севги, космос ва уруш романлари. (1993-йил) Нашр: Шимолий-ғарбий нашр. ИСБН 1-56901-111-7ИСБН 1-56901-111-7
- Космонда қулоқларини очинг ва космик саёҳат ҳақида бошқа 500 та ҳайратланарли саволлар. Муаллиф: Уилй. ИСБН 0-471-15404-0ИСБН 0-471-15404-0
- Чиқинди!: Космонавтнинг орзу. . Нашр қилувчи: Силвер Бурдетт Пресс. ИСБН 0-382-24664-0ИСБН 0-382-24664-0
Манбалар
- ↑ „Ричард М. Муллане (Cолонел, УСАФ, Рет.)“. НАСА Формер Астронауц. НАСА (1996-йил 1-январ). Қаралди: 2024-йил 4-ноябр.
- ↑ Муллане, Мике. Ридинг Роcкец: Тҳе Оутрагеоус Талес оф а Спаcе Шуттле Астронаут. Неw Ёрк Cитй: Сcрибнер, 2006. ИСБН 0-7432-7683-3.
- ↑ „Астронауц анд тҳе БСА“. Фаcт шеэт. Бой Сcоуц оф Америcа. 2009-йил 14-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 4-ноябр.
- ↑ „Ричард М. Муллане (Cолонел, УСАФ, Рет.)“. НАСА Формер Астронауц. НАСА (1996-йил 1-январ). Қаралди: 2024-йил 4-ноябр.
- ↑ „Ричард Мичаэл "Мике" Муллане“. Биограпҳиэс оф У.С. Астронауц. Спаcефаcц (2018-йил 24-август). Қаралди: 2024-йил 4-ноябр.
- ↑ „Гем Оффиcер Астронаут Пиcк“. Тҳе Тимес-Неwс. УПИ (1978-йил 19-январ), с. 6.
- ↑ — Викиманба.
- ↑ Ферелл. „Тоо Муч оф тҳе Ригҳт Стуфф“. Сундай Боок Ревиэw. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2006-йил 19-март). Қаралди: 2024-йил 4-ноябр.