Robert Fico
Роберт Фицо (словакча: Роберт Фиcо; 1964-йил 15-сентябр) — словакиялик сиёсатчи. У 2023-йилдан буён Словакия бош вазири, аввал 2006-йилдан 2010-йилгача ва 2012-йилдан 2018-йилгача бу лавозимда ишлаган. У 1999-йилда Социал Демократия" (Смер-СД) партиясига асос солган ва бу партияни ташкил этилганидан бери бошқариб келмоқда. Фицо 10 йилдан ортиқ вақт давомида бош вазир сифатида хизмат қилган мамлакат тарихидаги рекордни ўрнатган. Биринчи марта 1992-йилда парламентга сайланган, кейинги йили Европа Кенгашидаги Парламент Ассамблеясининг Чехословакия делегациясига тайинланган. 2006-йилги парламент сайловларида партияси ғалаба қозонганидан сўнг у ўзининг биринчи Вазирлар Маҳкамасини тузди. Унинг омма орасидаги чиқишлари ва сиёсий позициялари популистик деб таърифланган.
| Роберт Фицо | |
|---|---|
|
2024-йил апрел ойида Фицо | |
| Словакия Бош вазири | |
| Президент | Иван Гашпарович |
|
Мансаб даври 2012-йил 4-апрел – 2018-йил 22-март | |
| Ўтмишдоши | Ивета Радичова |
| Вориси | Петер Пеллегрини |
|
Мансаб даври 2006-йил 4-июл – 2010-йил 8-июл | |
| Ўтмишдоши | Микулаш Дзуринда |
| Вориси | Ивета Радичова |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
1964-йил 15-сентябр Тополчани, Чехословакия (ҳозирда Словакия) |
| Сиёсий партияси | Диреcтион – Соcиал Демоcраcй (синcе 1999) |
| Бошқа сиёсий бирлашмалари |
Чехословакия Коммунистик партияси (1986-1990) Демократик чап партия (1990-1999) |
| Турмуш ўртоғи |
Светлана Свободова (турм. 1986) |
| Болалари | 1 |
| Алма матер |
Коменский университети (ЖУДр.) Словакия Фанлар академияси (CСc.) |
| Имзоси |
|
2010-йилги парламент сайловларидан сўнг Фицо парламентнинг мухолифат аъзоси бўлиб фаолият юртиди ва амалда мухолифат етакчисига айланди. Ивета Радичова ҳокимятига нисбатан ишончсизлик билдирилганидан сўнг, Фицо 2012-йилги парламент сайловларида Смерни йирик сайловларда ғалаба қозониб, 83 ўринни қўлга киритиб, парламентда мутлақ кўпчиликни ташкил этган ҳукуматни шакллантирганидан сўнг қайта бош вазир этиб тайинланган[1]. 2013-йилда Фицо 2014-йилги президентлик сайловларида ўз номзодини қўйишини эълон қилди. Фицо 2014-йил 29-март куни бўлиб ўтган овоз беришнинг иккинчи босқичида сиёсий рақиби Андрей Кискага ютқазган[2] 2018-йил март ойида Ян Куcиакнинг ўлдирилишидан кейин юзага келган сиёсий инқироз туфайли Фицо истеъфосини Кискага топширган[3][4].
2023-йилги парламент сайловларида Фицо Россия томонидан босиб олинган Словакиянинг қўшниси Украинага ҳарбий ёрдамни тўхтатишга ваъда берди[5][6]. Сайловда унинг партияси „Смер“ 22,95% овоз билан энг кўп овоз олиб, 42 ўринни қўлга киритган[7]. Фицо 2020-йилда Пеллегрини ва Фицонинг Смернинг бошқа диссидентлари ва Словакия Миллий партияси томонидан асос солинган Овоз — Социал Демократия (Ҳлас) партияси билан коалиция тузди ва 25 октябрда тўртинчи бош вазирлик муддатини бошлади. Фицо ҳукумати Чехия бошчилигидаги 20 га яқин штатдан иборат коалицияга Украинага ҳарбий ёрдам етказиб беришдан бош тортди[8]. 2024-йил 15-майда Фицо суиқасддан сўнг касалхонага ётқизилган. Унинг „ҳаёти учун хавфли“ ҳолати ҳақидаги дастлабки маълумотлардан сўнг[9][10], у шошилинч жарроҳлик амалиётини ўтказди ва соғайиши кутилмоқда[11][12].
Манбалар
- ↑ Терензани-Станкова, Мичаэла. „Wҳо ис Роберт Фиcо?“. Тҳе Словак Спеcтатор. 2014-йил 3-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 17-март.
- ↑ „Киска беcомес пресидент (упдатед)“. Тҳе Словак Спеcтатор. 2018-йил 16-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 15-март.
- ↑ „Фиcо подá демисиу, новýм премиéром мôžэ бйť Пеллегрини (минúта по минúте)“ (ск). Сме (2018-йил 15-март). 2018-йил 15-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 15-март.
- ↑ Ҳеижманс, Пҳилип. „Словакиа'с ПМ Роберт Фиcо ресигнс амид публиc оутcрй“. Ал Жазеэра (2018-йил 15-март). 2018-йил 15-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 15-март.
- ↑ Коттасовá. „Про-Руссиан политиcиан wинс Словакиа'с парлиаментарй элеcтион“. CНН (2023-йил 1-октябр). 2023-йил 2-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 2-октябр.
- ↑ „Словакиа элеcтионс: Популист партй wинс воте бут неэдс аллиэс фор cоалитион“. ББC Неwс (2023-йил 30-сентябр). 2023-йил 1-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 2-октябр.
- ↑ „Вýследкй предčаснýч волиэб 2023“ (ск). Деннíк Н (2023-йил 18-сентябр). 2023-йил 1-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 2-октябр.
- ↑ „Афтер тҳеир ПМ ҳалц Украине аид, Словакс диг деэп то ҳелп“. ББC Неwс (2024-йил 19-апрел). 2024-йил 21-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 22-апрел.
- ↑ „Словакиа ПМ шоотинг ливе: Роберт Фиcо ин сургерй анд 'фигҳтинг фор ҳис лифе' – министер“ (эн-гб). ББC Неwс (2024-йил 15-май). 2024-йил 15-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 15-май.
- ↑ ҳттпс://www.реутерс.cом/wорлд/эуропе/шоотинг-афтер-словак-говернмент-меэтинг-таср-агенcй-репорц-2024-05-15/
- ↑ „Ливе упдатес: Шоотинг оф Словакиа'с Приме Министер Роберт Фиcо“ (эн). CНН (2024-йил 15-май). Қаралди: 2024-йил 15-май.
- ↑ „Словакиан ПМ Фиcо 'ноw стабле' афтер ассассинатион аттемпт“ (эн). эуронеwс (2024-йил 15-май). 2024-йил 15-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 15-май.
Ҳаволалар
- „Фицо таҳдиди“, Мартин М. Симеcка томонидан (2009-йил март ойида Салонда иншо)
- „Фицо профили“
| Сиёсий идоралар | ||
|---|---|---|
| Олдингиси | Словакия Бош вазири 2006–2010 |
Кейингиси |
| Олдингиси | Словакия Бош вазири 2012–2018 |
Кейингиси |
| Олдингиси | Словакия Бош вазири 2023–пресент |
Амалдаги |