Роберто Баггио (талаффузи: Роберто Баджо) — италиялик футболчи.1967-йил 18-февралда Италиянинг Венеция шаҳридаги Калдоно шаҳрида таваллуд топган. Ҳужумкор ярим ҳимоячи сифатида майдонда тўп сурган. Баггио ўз спорт фаолиятини 1982—2004-йиллар оралиғида Италияда ўтказган. „Виченса“, „Фиорентина“, „Ювентус“, „Милан“, „Болоня“, „Интерназионале Милано“, „Брешиа“ клубларида ўйнаган. Терма жамоа сафида 1990, 1994 ва 1998-йилллардаги Жаҳон чемпионатларида иштирок этган.

Роберто Баггио
Баггио 2023-йилда
Шахсий маълумот
Тўлиқ исми Роберто Баггио[1]
Таваллуд санаси 1967-йил 18-феврал (1967-02-18) (59 ёш)[2]
Таваллуд жойи Cалдогно, Италия[2]
Бўйи 1.74 м[2]
Амплуаси Ҳужумчи, ҳужумкор ярим ҳимоячи
Ёшлигида аъзо бўлган клублар
1974—1980 Cалдогно
1980—1983 Виcенза
Профессионал фаолияти*
Йиллар Жамоа Ишт. (Гол.)
1982—1985 Виcенза 36 (13)
1985—1990 Фиорентина 94 (39)
1990—1995 Жувентус 141 (78)
1995—1997 АC Милан 51 (12)
1997—1998 Бологна 30 (22)
1998—2000 Интер Милан 41 (9)
2000—2004 Бресcиа 95 (45)
Тотал 488 (218)
Миллий терма жамоа
1984  Италия[3] 4 (3)
1988—2004 Италия[4] 56 (27)
*Профессионал клублардаги голлари (ички чемпионат)

1993-йилда жаҳон ва Европанинг энг яхши футболчиси, 1992/93-йилги УЭФА кубоги ғолиби, 1994-йилги Жаҳон чемпионатининг кумуш медали совриндори, 1990-йилги Жаҳон чемпионатининг бронза медали совриндори, 1994/95 ва 1995/96-йилларда Италия чемпиони, 1994/95-йилги Италия кубоги ғолиби бўлган. Учта жаҳон чемпионатида гол урган ягона футболчи.

2000-йилда ФИФА томонидан ўтказилган интернет сўров натижаларига кўра ХХ асрнинг энг яхши футболчилари рўйхатида Марадона, Пеле, Эйсебиодан кейин 4-ўринни эгаллади. 2004-йилда ФИФА 100 рўйхатига кирди. Wорлд Соccер журналига кўра ХХ асрнинг энг буюк футболчилари рўйхатига киритилган[5][6].

Футболчилик фаолиятини тугатгач, хайрия ишлари билан шуғуллана бошлаган. 2002-йилдан БМТ Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилотининг яхши ният элчиси[7]. 2010-йилги Жаҳон тинчлик мукофоти совриндори[8].

Клубдаги фаолияти

Роберто Багги 7 та фарзанддан иборат оилада таваллуд топди.

Футболчилик фаолиятини 1981-йилда „Виченза“ клубида бошлаган. Уни футболчи сифатида пайқаган скаут Антонио Морога миннатдорчилик билдирган. 1982/83-йилги мавсумни Б серияда „Виченса“нинг асосий таркибида бошлаган[9].

1985-йил уни Флоренсиянинг „Фиорентина“ клуби сотиб олди ва катта шуҳрат қозонди. 1990-йилда „Ювентус“га 25 миллиард италян лирасига сотилди. Бу ўша пайтдаги рекорд трансфер эди. "Фиорентина" мухлислари норозиликларига жавобан Баггио шундай деди: „Мен таклифни қабул қилишга мажбур бўлдим“. 1993-йили ўзининг илк Еврокубогини қўлга киритди. Яъни „Ювентус“ сафида УЭФА кубогини ютишди. Унинг ўйини унга жаҳоннинг энг яхши футболчиси ва Европанинг йилнинг энг яхши футболчиси бўлди.

Баггио 1994/95-йилги мавсумда „Ювентус“ билан ўзининг илк Италия чемпионлигини қўлга киритди. Бош мураббий Марcелло Липпи билан можародан со'нг Баггио „Милан“га сотиб юборилди. Ўзининг илк мавсумида янги клубига мамлакат чемпиони бўлишга ёрдам берди ва кетма-кет икки йил бошқа жамоаларда мамлакат чемпиони бўлган илк футболчига айланди.

1997-йили Баггио „Болоня“га ўтди. Ҳаммага уни эрта ҳисобдан чиқаргани учун исботламоқчи бўлди ва бир мавсумда 22 та гол урди. Шу ютуқлари сабаб 1998-йилги Жаҳон чемпионатига Гианфранcо Зола ўрнига Италия терма жамоаси сафида қатнашиш ҳуқуқини олди.

1998-йилги Жаҳон чемпионатидан сўнг Миланнинг „Интер“ клуби билан шартнома имзолади. Биринчи мавсуми муоммосиз ўтди. Бир йил ўтиб клубга „Ювентус“дан мураббий Марcелло Липпи келди. Бу эса клуб базасида ундан кейин терма жамоадаги ўрнини йўқотишига олиб келди. Кейинчалик Баггио ўз таржимаи ҳолида Липпи „Интер“ футболчиларининг у ҳақида салбий гапирганини мураббийга кўрсатишдан бош тортгани учун эътибордан четда қолдирилганини ёзган. Европа Чемпионлар Лигасининг сўнгги йўлланмаси учун ўйинда „Парма“ дарвозасига икки голи билан клуб тарихида из қолдирди. Умуман олганда Роберто Баггио „Интер“даги фаолияти давомида 58 та ўйин ўтказиб, 15 та гол урган.

„Интер“да икки йил фаолият юритгач, унчалик машҳур бўлмаган „Брешиа“ клубига ўтди. Жиддий жароҳатига қарамай, мавсум охиригача тузалиб кетди. Бироқ, терма жамоа бош мураббийи Гиованни Трапаттони томонидан 2002-йилги Жаҳон чемпионати учун таркибга киритилмади. Мухлислар ва мутахассислар бу қарор учун уни танқид қилишади. Италия барча катта режаларга қарамай чорак финалга ҳам чиқа олмади.

Баггио 2004-йилгача „Брешиа“да ўйнади ва фаолиятини якунлади. Охирги ўйинини 2004-йил 16-май куни „Сан-Сиро“да „Милан“га қарши ўтказди. "Брешиа" мураббийи Гианни де Бжази 88-дақиқада уни захирадан майдонга туширди ва мухлислар билан тўлган стадион уни қарсаклар билан табриклашди. Фаолияти давомида Роберто Баггио А серияда 205 та гол урди. Бу уни мусобақа тарихида еттинчи тўпурарга айланди. Ундан олдинда фақат Силвио Пиола, Гуннар Нордал, Гиусеппе Меасса, Жосе Алтафини, Франcесcо Тотти ва Антонио Ди Натале бор эди.

Афсонавий футболчи ўзининг 300-голини 2002-йил 16-декабрда „Брешиа“ мезбонлигидаги „Пяченса“га қарши ўйинда урди. У фақат Пиола (364) ва Меасса (338)дан ортда қолган ҳолда 50 йилдан ошиқ вақт мобайнида бу кўрсаткичга эришган биринчи футболчи бўлди.

Баджонинг 10-рақамли футболкаси „Брешиа“да абадий Баггионики бўлиб қолди.

Терма жамоадаги фаолияти

1994-йилги жаҳон чемпионатида Италия терма жамоасида ўйнаган вақтдаги Баггионинг футболкаси.

Терма жамоадаги биринчи ўйинини 1988-йил 16-ноябрда Голландия терма жамоасига қарши ўйинда ўтказди. Охирги ўйинини эса 2004-йил 28-апрелда Испанияга қарши ўйинда ўтказди.

1998-йилги Жаҳон чемпионатида терма жамоа бош мураббийи Cесаре Малдини икки машҳур ҳужумкор футболчилар — Роберто Баггио ва Алессандро дел Пиэро битта таркибда майдонга тушишини хоҳламаслигини айтди: „Уларнинг бир вақтда майдонда пайдо бўлиши менинг тактик схемаларимга тўғри келмайди“ — деган у. Баджонинг ўзи эса "Малдинининг тактикасига кўра Дел Пиэро аниқ пешқадам бо'лиши керак" эди. 1998-йилги жаҳон чемпионати илк икки ўйини Чили ва Камерунга қарши баҳсларда Роберто Баггио асосий таркибда майдонга тушди. Чили билан ўйиннинг охирги 5 дақиқасида Баггио томонидан амалга оширилган пеналтидан гол италянларни мағлубиятдан асраб қолди. Камерунга қарши ўйиннинг 65-дақиқасида Дел Пиэро Баггионинг ўрнига майдонга тушганда ҳисоб италянлар фойдасига 1:0 бўлиб турганди. Қолган 25 дақиқада италянлар яна икки бор гол уришди. Бироқ Cезаре Малдини гуруҳнинг учинчи ўйини бўлган Австрияга қарши баҳсда Дел Пиэрони бошланғич таркибда майдонга туширди ва Баггио захирада қолди. Дел Перо голли узатмани амалга оширган бўлсада 72-дақиқада Баггио билан алмаштирилди. Баггио асосий вақт тугашига бир дақиқа қолганда гол урди ва италянлар ғалаба қозонди. Нимчорак финалда Норвегияга қарши баҳсда эса Баггио захирада қолдирилди.

Фаолиятини тугатгандан сўнг

„Сан-Сиро“ музейидаги Роберто Баджони буцилари

Баджо хайрлашув ўйини 2004-йил 28-апрелда Испанияга қарши ўтказди.

Унинг автобиографик „Осмондаги то'п“ асарида мураббийлар билан кўплаб можаролар ҳақида сўз боради.

Баггионинг „Илоҳий дум“ номи билан танилган соч турмаги футболчининг дини билан боғлиқ.

2007-йил 18-февралда 40 ёшга тўлган кунида мухлислар билан мулоқот қилиш учун янги веб-сайт очди.

2010-йилнинг ёзида Италия футбол федерациясига техник директор лавозимига келди.

2011-йил 18-июлда Баггио Про Лига (собиқ C серия) клубларида мураббийлик қилиш ҳуқуқини берувчи 2-тоифали профессионал мураббийлик лицензиясини олди. Бу лицензия унга А ва Б серия клубларида иккинчи мураббий бўлиб ишлаш ёки Италия ёшлар чемпионатида иштирок этувчи клубларни бошқариши мумкин эди[10][11][12].

2012-йил 5-июлда Коверчано шаҳридаги мутахассисларни тайёрловчи марказда тўққиз ойлик курсни тамомлагач, Баггио имтиҳонларни муваффақиятли топширди. Шундан сўнг УЭФА Про лицензиясини қўлга киритди. Бу лицензия жамоаларда ишловчи энг юқори даражадаги лицензия эди[13].

Ютуқлари ва мукофотлари

Жамоавий

"Ювентус"да

  • Италия чемпиони - 1994/95
  • Италия кубоги соҳиби - 1995
  • УЭФА кубоги соҳиби - 1993

"Милан"да

  • Италия чемпиони - 1995/96

"Болоня"да

  • Интертото кубоги соҳиби - 1998

Италия терма жамоаси

  • Жаҳон чемпионатининг бронза медали - 1990
  • Жаҳон чемпионати кумуш медали - 1994

Шахсий ютуқлар

  • „Олтин тўп“ соҳиби (Франcе Фоотбалл) - 1993
  • Жаҳоннинг энг яхши футболчиси - 1993
  • ФИФА нинг энг яхши футболчиси - 1993
  • „Онзе Мондиал“ бўйича Европанинг энг яхши футболчиси-1993.
  • Жаҳон кубоги кумуш тўп соҳиби - 1994
  • Жаҳон чемпионатида голлар сони бўйича Италия терма жамоасининг рекордчиси - 9 гол
  • Гиусеппе Присcо мукофоти соҳиби - 2004[14]
  • Браво мукофоти соҳиби - 1990
  • „Гуэрин Спортиво“ версияси бўйича Италиянинг энг яхши футболчиси - 1985, 1996, 2001
  • Гаэтано Ширеа мукофоти соҳиби - 2001
  • Голден Фоот мукофоти соҳиби - 2003
  • Жаҳон терма жамоасининг рамзий терма жамоасига киргазилган - 1994
  • ФИФАнинг барча даврлар жамоасига киритилган
  • ФИФА 100 рўйхатига киритилган
  • „Wорлд Соccер“ маълумотларига кўра ХХ асрнинг энг яхши футболчилари рўйхатига киритилган.
  • „Плаcар“ версияси бўйича 100 та энг яхши Жаҳон чемпионатида ўйнаган футболчилар рўйхатига киритилган[15]
  • „Планете Фоот“ версияси бўйича дунёнинг энг яхши 50 футболчиси рўйхатига кирган
  • „Милан“ клуби шон-шухрат залига кирган
  • Италя футболи шон-шухрат залига кирган - 2011

Давлат мукофотлари

  • „Италия республикасининг хизматлари учун“ кавалер ордени.[16]
  • Wорлд Пеаcе Аwард-2010[17]

Шахсий ҳаёти

Андреина Фабби билан турмуш қурган. Уларнинг уч нафар фарзанди бор. Валентина (1990-йил), Маттиа (1994-йил), Леонардо (2005-йил) шулар жумласидандир.

Голлар ҳисоботи

Бутун фаолияти давомида урган голлари сони - 318 та.

  • Клублар учун - 291 та
    • А Серияда - 205 та
    • Еврокубокларда - 32 та
  • Миллий терма жамоа учун - 27 та
    • Жаҳон чемпионатида - 9 та

91 пеналтидан 76 тасини голга айлантирган[14].

Манбалар

  1. ↑ „Cомуниcато Уффиcиале Н. 442“ [Оффиcиал Пресс Релеасе Но. 442] (ит). Лега Сериэ А (2001-йил 8-май). 2021-йил 30-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 13-декабр.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; но техт wас провидед фор рефс намед Баггио - Гоалс ин Сериэ А
  3. ↑ Баггио 2001, сс. 49–59
  4. ↑ Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; но техт wас провидед фор рефс намед Назионале ин cифре - ФИГC: Баггио, Роберто
  5. ↑ „ФИФА намес греатест лист (ББC Спорц)“ (эн). 2012-йил 17-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 27-апрел.
  6. ↑ „Марадона ор Пеле? (CНН Спорц Иллустратед)“ (эн). 2012-йил 17-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 27-апрел.
  7. ↑ „Роберто Баджо на сайте ФАО“. 2012-йил 17-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 27-апрел.
  8. ↑ „АФП: Баггио делигҳт ат Wорлд Пеаcе Аwард“ (эн). АФП (2010-йил 9-ноябр). 2012-йил 17-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 10-ноябр.
  9. ↑ Божественний Баджо[сайт ишламайди]Андоза:Недоступная ссылка
  10. ↑ „Роберто Баггио супера эсами алленаторе“ (ит). АНСА (2011-йил 18-июл). 2012-йил 17-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 19-июл.
  11. ↑ „Роберто Баджо получил тренерскую лицензию“. Чемпионат.cом (2011-йил 19-июл). 2012-йил 17-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 19-июл.
  12. ↑ „Роберто Баггио: Алленаторе патентато“ (ит). CалcиоМерcато.cом (2011-йил 19-июл). 2012-йил 17-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 19-июл.
  13. ↑ „Роберто Баджо начинает тренерскую карьеру“. cалcионеwс.нет. 2012-йил 6-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 7-июл.
  14. ↑ 14,0 14,1 „Роберто Баггио Статистиcс“ (эн). 2012-йил 17-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 27-апрел.
  15. ↑ „Тҳе Бест Х Плаерс“ (эн). 2011-йил 21-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 27-апрел.
  16. ↑ „Cавалиэре Ордине ал Мерито делла Репубблиcа Италиана“ (ит). 2012-йил 17-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 27-апрел.
  17. ↑ „Баггио делигҳт ат Wорлд Пеаcе Аwард - Яҳоо! Неwс“ (эн). неwс.яҳоо.cом (2010-йил 9-ноябр). 2010-йил 14-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 10-ноябр.

Ҳаволалар