Ziyosfera

Rozi Azimov

Рози Азимович Азимов (ўзб. Рози Азимов; 22.09.1925—2006) — Улуғ Ватан уруши қатнашчиси, 1124-ўқ полки (334-пиёда дивизияси, 60-пиёдалар корпуси, 43-армия, 1-Болтиқ фронти) пулемётчиси. Совет Иттифоқи (22.07.1944), Қизил Армия аскари.

Рози Азимович Азимов
Асл исми Рози Азимович Азимов
Таваллуди 22-сентабр 1925-йил
Жалолобод тумани, Ўш вилояти, Қирғизистон Республикаси, СССР
Вафоти 2006 (81 ёш)
Жалолобод тумани, Қирғизистон Республикаси
Фуқаролиги  Совет Иттифоқи
Хизматдаги йиллари 1943-1944
Жанг/уруш Иккинчи жаҳон уруши
Мукофотлари Совет Иттифоқи Қаҳрамони „Олтин Юлдуз“ медали Ленин ордени

Ҳаёти

1925-йил 22-сентабрда Қирғизистоннинг собиқ Ўш вилояти, ҳозирги Жалолобод вилояти Сузоқ тумани Чукатепа қишлоғида деҳқон оиласида туғилган. Миллати ўзбек. Маълумоти тўлиқ бўлмаган ўрта таълим. Колхозда ҳисобчи бўлиб ишлаган.

1943 — йил сентябрдан 1944 — йил майигача В.И. Ленин номидаги Қизил Юлдузли мактабининг Тошкент Қизил Байроқ орденли пиёда аскарлари билим юртида таҳсил олган.

1944-йил 3-юндан бошлаб фронтга жалб этилган. 1-Болтиқ бўйи фронтида жанг қилган, Белоруссияни озод қилишда қатнашган.

1944 - йил 23-июнда Белоруссия ССР Витебск вилояти Шумилинский туманидаги Козоногово қишлоғи яқинидаги жангнинг ҳал қилувчи палласида жангчиларни ҳужумга шайлади. 1944 -йил 25-июн куни Белорус ССР Витебск вилояти, Шумилинский тумани Гринево қишлоғи яқинида Ғарбий Двинани биринчилардан бўлиб кесиб ўтиб, душман хандонига бостириб кирди ва кўп сонли душман аскарларини йўқ қилди. Жангда у душман артиллерия снаряди зарбидан қаттиқ яраланади.

Жароҳати туфайли касалхонага ётқизилган. Мия чайқалишининг ўғир формасидан бошқа фронтга қайтмаган. Жангда кўрсатган жасорати ва қаҳрамонлиги учун 1944-йил 22-июлда 19 ёшида Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони берилган.

Қаҳрамон Рози Азимовнинг унутилмас жанг ҳақидаги хотираларидан:

1944 йил 23-июнда бизнинг полкимиз душманнинг кучли мудофаасини ёриб ўтиши, Ғарбий Двинага бориш ва жанубий қирғоқда мустаҳкам ўрнашиб олиш, кейинчалик асосий кучларимизга дарёдан ўтиш имкониятини бериш буйруғини олди. Баталён тайёргарлик кўришни бошлади, дарёдан сузиб ўтиш учун ёғочдан қўлбола қайиқ тайёрланди. Ўша пайтда мен яшириниб юрган эдим ва хавф туғилганда ўт очишим учун душман қирғоғини кузатдим. Қайиқ сувга туширилгач, мен ҳам ҳамма қатори қайиққа сакраб чиқдим.. Қайиқ дарёнинг ўртасига етиб боргач, душман кучли ўт очди. Кўпчилик душман ўқлари остида қолиб, Ғарбий Двинанинг сувларини қонга бўяди. Аммо фашистлар сув устидаги барча десантларни йўқ қила олмадилар. Мен қирғоқни ҳис қилишим биланоқ, мудофаанинг биринчи чизиғининг хандақларини тезда ёриб ўтдим, бир нечта босқинчиларни аниқ масофадан отиб ташладим ва ўзим учун фойдали позицияни эгалладим. Бу вақтда чап қирғоқдан артиллерия бизни ўқ билан ҳимоясига олди ва бир мунча вақт душманни чалғитди. Мен бундан фойдаланиб, ўртоқларимни ҳужумга чорладим, йўлда душманнинг тўртта пулемёт экипажини йўқ қилдим. Шу онда мени ҳаммомга кўзим тушди, мен қисқа йўлдан ҳаммом томондан йўл олдим ва ёғоч уйнинг қопқоғи остида ҳимоячи фашистларга шафқациз олов ота бошладим. Кўп ўтмай, нацистлар пулемёт қаердан келаётганини тушунишди ва миномётлардан бу ҳаммомни ўққа тутишди. Ёнимда битта снаряд портлади ва мен снаряддан бутул ҳушимни йўқотдим".

Қайтгандан кейин у колхозда ишлади. 1951-йилда Қирғизистон ССР КП (б) МК қошидаги республика партия мактабини, 1965-йилда Жалолобод педагогика билим юртини тамомлаган. 1974 — йилгача хўжалик ва партия ишларида, Жалолобод шаҳар кўнгилли ўт ўчириш жамияти раиси бўлган.

Мукофотлар

Оиласи

Хотини — Закия, ўғли — Игор Рўзиэвич Азимов.

Хотира

  • Жалолобод шаҳар Кенгаши депутатларининг 2007 — йил 27-мартдаги қарори билан Жалолобод шаҳридаги 13-сонли умумтаълим мактабига Р. Асимов номи берилган.
  • 2007 — йил 8-майда Жалолобод шаҳридаги 13-сонли умумтаълим мактабида Р. Азимовнинг бюсти ўрнатилди.
  • Р.Азимов номини Сузоқ тумани Чукатепа қишлоғидаги 12-мактаб пионерлар жамоаси юритиб борган.
  • Совет даврида Жалолобод шаҳар ижроия қўмитаси ва Қирғизистон футбол федерацияси томонидан Совет Иттифоқи Қаҳрамони Рози Азимов соврини учун ўсмирлар футбол жамоаларининг анъанавий Бутуниттифоқ футбол турнири бўлиб ўтган.

Адабиётлар

  • Герои Совецкого Союза: Краткий биографический словар / Олдинги эд. коллегияси И. Н. Шкадов. — М. : Ҳарбий нашриёт, 1987-йил. — Т. 1 / Абаэв — Любичев /. — 911 Билан. — 100 000 нусха. — ИСБН оц., Рег. РCП 87-95382 да рақам.
  • Санников В. В., Семенков В. Н. „Совет Иттифоқи Қаҳрамонлари — қирғизистонликлар“. Фрунзе, 1963-йил.
  • Березняк Н. Г. „Совет Иттифоқи Қаҳрамонлари — ўзбеклар“. Тошкент, 1984-йил.
  • Навечно в сердсе народном / Таҳририят ходимлари: И. П. Шамякин (бош муҳаррир) ва бошқалар. — 3-нашр, қўшимча. ва тўғри. — Мн. : Беларус Совет Энциклопедияси, 1984-йил. — 607 Билан. — 65 000 нусха.
  • Қўл остида Жураэва Б. Ж. „Қирғизистон гуллаб-яшнаши йўлида“ Қирғизистоннинг кўзга кўринган ўзбеклари ҳақида энциклопедик нашр, 336 бет, „Ризвон“ Ўш шаҳри, 2017-йил.

Ҳаволалар

  1. Совет Иттифоқи Қаҳрамонлари — Қирғизистонликлар: Азимов Рози
  2. Азимов Рози (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-12-06 санасида архивланган)
  3. Ҳарбий шон-шараф музейи[сайт ишламайди]
  4. Рузи Асимов (Wайбаcк Мачине сайтида 18-октабр 2021-йил санасида архивланган)
  5. Азимов Рузи — фашистик момақалдироқ. 19 ёшида Совет Иттифоқи Қаҳрамони (Wайбаcк Мачине сайтида 9-сентабр 2017-йил санасида архивланган)
  6. ўлимгача турди
  7. Азимов Рози — фашистик момақалдироқ
  8. Рози Азимов
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi