SPG-9
СПГ-9 „Найза“ (ГРАУ индекси — 6Г6) — Совет давридаги танкга қарши станокли гранатамёт қуроли (қайтарилувчи қурол). Қўшинлар орасида „этик“ номидаги жаргонга эга. СПГ-9 „Найза“ гранатамёт 1963-йилда фойдаланишга топширилган. Кейинчалик, пиёдаларга қарши парчаланадиган гранатамёт ишлаб чиқилди.
| СПГ-9 | |
|---|---|
|
| |
| Хизмат тарихи | |
| Ишлатилган йиллари | 1963 — ҳозиргача |
| Ишлаб чиқарилиш тарихи | |
| Конструктор | В.И Силин, А. Т. Алексеев |
| Тавсифи | |
| Оғирлиги |
СПГ-9 - 47,5 СПГ-9Д - 62 СПГ-9М - 50,5 СПГ-9ДМ - 64,5 |
| Узунлиги | 2110 |
| Ствол узунлиги | 1850 |
| Эни | 1055 |
| Баландлиги | 820 |
| Экипаж (ҳисоб), одам | 4 |
| Калибр | 73 |
| Баландлик бурчаги | +7° ПГ-9В, +25° ОГ-9В /-3° |
| Бурилиш бурчаги | +-15° |
| Ўт очиш тезлиги, ўт оч./дақ. |
6 |
| Снаряднинг бошланғич тезлиги, м/с |
435 в начале, до 700 после разгона (ПГ-9); 316 (ОГ-9) |
| Мўлжалга олиш узоқлиги, м | 800 |
| Максимал узоқлиги, м |
1300, парчаланувчи граната билан алоҳида нишонга олиш — 4500 |
| Ўқдори таминоти | қо'лда юклаш |
| Мўлжал | Оптик ПГО-9; тунги ПГН-9 инфрақизил нурли |
Гренатамёт 1962-йилда дала синовларидан муваффақиятли ўтган Совет ўрнатилган танкга қарши гранаталарнинг иккинчи авлод вакили. Қўлда тутилган танкга қарши граната отиш мосламалари сингари, СПГ-9 ҳам граната баррелдаги бошланғич кукун зарядидан газлар босими остида дастлабки тезликни оладиган ва кейин реактив двигатели орқали тезлигини максимал даражага оширадиган тизимга эга.
Гранатамётнинг вазифаси, жанговар хусусияти ва умумий тузилиши
Станокка ўрнатилган, такомиллаштирилган СПГ-9 гранатамёти мотоўқчи ва парашют — десантчи бўлинмаларнинг кучли ўт очиш воситаси ҳисобланади. Гранатамёт, душман танклари, ўзи юрар артилерия қурилмалари ва бошқа зирхли обектларини, шунингдек, жонли кучи ва ўт очиш воситаларини яксон қилиш учун мўжалланган. Парашют — десантчи бўлинмалари учун СПГ-9М гранатамётига ечиладиган махсус ғилдиракли арава берилиб, ушбу гранатомет СПГ-9М деб номланади. СПГ-9М тунги мўжалга олиш мосламаси билан биргаликда қўлланиладиган гранатомётлар СПГ-9МН ва СПГ-9МН деб аталади. Гранатамётдан кумулятив ва парчаланувчи гранаталар отилади. Гранатамётдан зирхли нишонларга қарата кумилятив гранатали ПГ-9В актив реактив ўқ, жонли кучи ва ўт очиш воситаларига қарата эса, парчаланувчи гранатали актив ОГ-9В ўқ отилади. Бундан ташқари кумулятив граната, душманга темир бетон, ғиштли ва синчли иншоотлари ортидаги жонли куч ва ўт очиш воситаларини яксон қилиш учун қўлланиши мумкин. Гранатамётдан кумулятив граната билан нишонларга қарата тўғридан тўғри йўналишда ўт очиш самарали ҳисобланади.
Гранатамётга қуйидаги таркиб хизмат кўрсатади: гранатамет командири, мўжалловчи, ўқловчи ва ўқ дори ташувчи.
СМГ-9Х хсусиятлари
- Калибр 73 мм;
- Тўғридан — тўғри отиш узоқлиги 2м баланд бўлган нишонга:
- ПГ-9В гранатаси билан 800 м;
- ОГ-9В гранатаси билан 345 м;
- Мўлжалга олиб отиш масофаси 1300 м;
- Парчаланувчи граната билан узоқ масофаларга мўжалланиш бўйича ўт очиш масофаси 4500 м;
- Гранатанинг бошланғич учиш тезлиги: м/с
-ПГ 435
-ОГ 316
- Гранатанинг максимал тезлиги, м/с 700;
- Жанговар отиш тезлиги, дақ/гран 6;
- Кўтарилиш бурчаги:
- ПГ-9В гранатаси билан отганда + 70;
- ОГ-9В гранатаси билан отганда +250;
- Максимал оғиш бурчаги −30;
- Горизонтал отиш бурчаги ±150;
- Гранатомёнинг узунлиги 2110 мм;
- Гранатаметнинг жанговар холатда эни 1055 мм 13 ствол горизантал ҳолатда турганда гранатамёт баландлиги 820 мм;
- Граната узунлиги:
- ПГ-9В 1115 мм;
- ОГ-9В 1062 мм;
- Сафар ҳолатдан жанговар ҳолатга ўтказиш вақти, дақиқа 25-35
- Жанговар ҳолатдан сафар ҳолатига ўтказиш вақти, дақиқа 25-35
- СПГ-9М гранатаметининг оптик мўлжалга олиш мосламаси билан оғирлиги, кг 50,5 (+4 %)
- СПГ-9М гранатамётининг оптик мўлжалга олиш мосламаси ва ғилдиракли араваси билан оғирлиги, кг 64,5 (+4 %)
- Ғилдиракли арава оғирлиги, 14 кг
- Ўқ — дори оғирлиги:
- ПГ-9В 4,4 кг
- ОГ-9В 5,5 кг
- Граната оғирлиги:
- ПГ-9В 2,6 кг
- ОГ-9В 3,6 кг
- Ўқ-дори билан сумка оғирлиги:
ПГ-9В 16,4 кг
ОГ-9В 19,7 кг
Гранатамёт силлиғ стволли, динамореактивли қурол ҳисобланади. Гранатамётдан ўқ узилганда, порох заряди ёниши натижасида ҳосил бўлган газлар, гранатани стволдан улоқтиради, порох газларининг бир қисми эса сопло (туб) қисмидан чиқиб кетади.
Гранатамет қуйидаги асосий қисм ва механизмлари
- Ствол затвор билан;
- Электр отиш механизми;
- Мўлжалга олиш мосламалари (ПГОК-9 оптик мўлжалга олиш мосламаси, ПГН-9 тунги мўлжалга олиш мосламаси, механик мўлжалга олиш мосламаси);
- Дастгох;
- Ғилдиракли арава (СПГ-9ДМ гранатаметида)
Модификацияси
- десант гранатаси СПГ-9Д (ГРАУ индекси — 6Г7);
- модернизация қилинган СПГ-9М граната отиш мосламаси (ГРАУ индекси — 6Г13);
- модернизация қилинган қўниш гранатаси СПГ-9ДМ (ГРАУ индекси — 6Г14);
- ПГН-9 тунги кўриниши билан ўзгартиришлар (ГРАУ индекси — 1ПН52) — СПГ-9Н, СПГ-9ДН, СПГ-9МН ва СПГ-9ДМН.
Шунингдек, СПГ-9М базасида БМП-1 пиёда жанговар транспорт воситасининг қурол-яроғ мажмуасига киритилган 73 мм силлиқ 2А28 „Гром“ қуроли яратилди.
Фойдаланаётган о'қ-дорилар
- ПГ −9 танкга қарши гранатаси билан ПГ-9В (ГРАУ индекси — 7П3),
- ОГ-9В (ГРАУ индекси — 7П4) ОГ-9 парчаланувчи гранатаси билан ўққа тутилди,
- ОГ-9ВМ (ГРАУ индекси — 7П4М) парчаланувчи граната ОГ-9М билан ўққа тутилди.
- ОГ-9ВМ1 (ГРАУ индекси — 7П4М1) ОГ-9М1 парчаланувчи гранатаси билан отилган,
- ПГ −9С танкга қарши гранатаси билан ПГ-9ВС отишмаси (ГРАУ индекси — 7П14),
- ПГ-9С1 танкга қарши граната билан ПГ-9ВС1 ўқ узилди (ГРАУ индекси — 7П20).


Фойдаланган давлатлар
- Андоза:Cоунтрй дата Россия: ҳозирда ҳам хизматда, 2017-йил ҳолатига кўра[1]
- Андоза:Cоунтрй дата Қирг'изистон: ҳозирда ҳам хизматда, 2017-йил ҳолатига кўра[2]
- Андоза:Cоунтрй дата Куба: ҳозирда ҳам хизматда
- Андоза:Cоунтрй дата Молдавия: ҳозирда ҳам хизматда, 2017-йил ҳолатига кўра[3]
- Андоза:Cоунтрй дата Украина: ҳозирда ҳам хизматда[4]
- Андоза:Cоунтрй дата Южный Судан: ҳозирда ҳам хизматда, 2018-йил ҳолатига кўра;
Курдистон Туркиядаги турк армиясига қарши СПГ-9 дан фойдаланади[5]
- Андоза:Cоунтрй дата СССР
- Андоза:Cоунтрй дата Афг'онистон: 2002 йил август ойида Бо'лг'ористон афг'он армиясига 12 та СПГ-9 гранаталарини совг'а қилди[6]
- Андоза:Cоунтрй дата Болгария: 1966 йилда СПГ-9 (СПГ-9) ишлаб чиқарила бошланди, кейинчалик СПГ-9ДНМ модификацияси ишлаб чиқилди.
- Андоза:Cоунтрй дата Мали Мали — 2012 йилда Бо'лг'ористондан 15 та СПГ-9 етказиб берилди, улардан 9 таси 4х4 Киа КМ450 пикапларига о'рнатилди, 2018 йилдан кейин улар жанговар тайёр эмас деб ҳисобланади.
Манбалар
- ↑ Тҳе Милитарй Баланcе 2017, п.212, п.218
- ↑ Тҳе Милитарй Баланcе 2017, п.208
- ↑ Тҳе Милитарй Баланcе 2017, п.209
- ↑ "Наявні у ЗС України піхотні протитанкові засоби були розроблені та прийняті на озброєння здебілшого щэ за часів СРСР. Наприклад, станковий протитанковий гранатомет СПГ-9М „Копё“ був прийнятий на озброєння щэ радянского війска 1963 року"
Ефективні „стволи“ проти ворожої броні і не лише, або Про деякі особливості застосування протитанкової зброї у сучасних умовах АТО // газета „Народна армія“ від 23 червня 2016 - ↑ „Като Даğı'нда çок сайıда мüҳимат эле геçирилди“. 30-май 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 30-май 2017-йил.
- ↑ Болгария подарила Афганистану совецкоэ оружиэАндоза:Недоступная ссылка. РБК, 21-августа 2002.
Ҳаволалар
- Ўрнатилган танкга қарши граната отиш мосламаси СПГ-9 „Найза“ . Болтиқ денгизининг Биалйсток денгиз пиёдалари корпуси.
- Артиллерия. Орқага қайтишсиз. С. 7 . Бу ҳақда Гунс.ру хабар бермоқда. — СПГ-9М қўлланмасини сканерлаш, жадваллар, фотосуратлар.