STS-37 sahifasining manbasini koʻrish

'''STS-37''' — [[Fazoviy moki|„Space Shuttle“]] dasturi boʻyicha MTKK „Atlantis“ kosmik parvoz (dasturning 39-parvozi va Atlantisning 8-parvozi). Missiyaning asosiy maqsadi Compton [[Gamma-nurlanish|Gamma]] Rasadxonasini<ref>[http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftOrbit.do?id=1991-027B Compton Gamma-Ray Observatory] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090425202937/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftOrbit.do?id=1991-027B |date=2009-04-25 }} {{ref-en}} NASA saytida</ref> ishga tushirish edi, bu [[NASA|NASAning]] „Katta Rasadxonalari“ ning ikkinchi yirik rasadxonasi hisoblanadi ([[Hubble kosmik teleskopi|Xabbl teleskopidan]] keyin). Shunisi eʼtiborga loyiqki, oʻsha paytda Kompton rasadxonasi kosmik kemalar tomonidan uchirilgan eng katta yuk edi<ref>[http://chandra.harvard.edu/ About Chandra X-ray Observatory] {{ref-en}} </ref>. Parvoz davomida jami 10 soat 13 daqiqa davom etgan ikkita kosmik yurish amalga oshirilgan.

== Ekipaj ==

* {{AQSh bayrogʻi}} [[NASA|(NASA)]]: [[Nagel, Stiven Rey|Stiven Nagel]] (3)<ref>(3) — Qavslar ichidagi raqam bajarilgan kosmik parvozlar sonini, shu jumladan ushbu ekipaj a'zosi allaqachon bajargan parvozlarni ko'rsatadi.</ref> — q`omondon;
* {{AQSh bayrogʻi}} [[NASA|(NASA)]]: [[Kenneth D. Cameron|Kanneth Cameron]] (1) — uchuvchi;
* {{AQSh bayrogʻi}} [[NASA|(NASA)]]: [[Jerry Ross]] (3) — parvoz mutaxassisi-1;
* {{AQSh bayrogʻi}} [[NASA|(NASA)]]: [[Jerome Apt]] (1) — parvoz mutaxassisi-2;
* {{AQSh bayrogʻi}} [[NASA|(NASA)]]: [[Linda Maxine Godwin|LInda Dodwin]] (1) — parvoz mutaxassisi-3.

== Parvoz parametrlari ==
* ''Yukning maksimal ogʻirligi''- 17 204 [[Kilogramm|kg]];
* ''Orbital moyillik'' — 28,5 °;
* ''Orbital davri'' — 93,7 [[Daqiqa|min]];
* ''Perigey'' — 450 km;
* ''[[Apogey]]'' — 462 km.

== Foydali yuk ==
STS-37 missiyasining asosiy maqsadi [[Fizika boʻyicha Nobel mukofoti|fizika]] [[Nobel mukofoti|boʻyicha Nobel mukofoti sovrindori]] [[Arthur Compton]] sharafiga atalgan Compton Rasadxonasini (CGRO, {{Lang-en|Compton Gamma Ray Observatory}}) 2010-yildan boshlab ishga tushirish edi. TRW kompaniyasi (hozirgi [[Northrop Grumman]]) tomonidan ishlab chiqarilgan rasadxona 2000-[[4-iyun|yil 4-iyungacha]] ishlagan.

== Kosmosga chiqishlar ==
Missiya davomida astronavtlar [[Jerry Ross]] va [[Jerome Apt]] tomonidan ikkita kosmik yurish amalga oshirilgan, ular:
* [[7-aprel]], davomiyligi 4 soat 26 daqiqa. GRO antennasini oʻrnatish boʻyicha ishlar olib borilgan.
* [[8-aprel]], davomiyligi 5 soat 47 daqiqa. Uskunalar sinovdan oʻtkazilgan.

Fazoga chiqqanlarida kostyum ichidagi kichik tayoq kosmonavtning qo‘lqoplaridan birini teshib o‘tgan. Biroq, qoʻl qisman teshikni yopib turgan, natijada bosim sezilarli darajada kamaymagan. Aslida, teshilish bortga xavfsiz qaytib kelguniga qadar sezilmagan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.sff.net/people/Geoffrey.Landis/vacuum.html|sarlavha=Human Exposure To Vacuum|muallif=Geoffrey A. Landis|kirish sanasi=2014-12-30|sana=2007-08-07|arxivsana=2008-11-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20081121111818/http://www.sff.net/people/Geoffrey.landis/vacuum.html}}</ref>.

== Emblema ==
[[Fayl:Sts-37-patch.png|link=Fayl:Sts-37-patch.png|120px]]

STS-37 missiyasining emblemasida [[kosmik kema]] va Compton rasadxonasi tasvirlangan, ular [[Yunon yozuvi|yunoncha]] „gamma“ harfi shaklida koʻp rangli chiziq bilan bogʻlangan (bu [[Gamma-nurlanish|gamma nurlanishini]] anglatib, rasadxona uni oʻrganish uchun yaratilgan). Yulduzlar guruhlari (uch va yetti) missiyaning sonini koʻrsatadi<ref>[http://www.astronaut.ru/patches/sts37.htm Emblema missii STS-37] {{ref-ru}} [http://www.astronaut.ru Kosmik ensilopediya] sahifasidan .</ref>.

== Galereya ==
<gallery>
Fayl:STS-37 Launch.jpg|STS-37 missiyasining boshida Atlantisning uchirilishi.
Fayl:1991 s37 GRO copy.jpg|Compton rasadxonasidan yuk bo`limi olib tashlanmoqda.
Fayl:BT001198.jpg|Astronavtlar Jerry Ross va Jerome Apte ikkinchi bor [[Выход в открытый космос|kosmosga]] chiqish paytida.
Fayl:1991 s37 Landing.jpg|STS-37 missiyasining tugashi: Edwards havo kuchlari bazasiga qo'nish.
</gallery>

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://science.ksc.nasa.gov/shuttle/missions/STS-37/mission-STS-37.html Missiya tavsifi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100527215928/http://science.ksc.nasa.gov/shuttle/missions/sts-37/mission-sts-37.html |date=2010-05-27 }} Kennedi markazi veb-saytida ([[NASA]]).
* [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftOrbit.do?id=1991-027A Missiya tavsifi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160814063038/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftOrbit.do?id=1991-027A |date=2016-08-14 }}{{Ref-en}} <small class="ref-info" style="cursor:help;" title="на английском языке">)</small> [[NASA]] veb-saytida.