Ziyosfera

Sangin

Сангин (пуштуча: سنگين‎‎) Афғонистоннинг Ҳилманд вилоятидаги шаҳарча бўлиб, тахминан 20 000 киши истиқомат қилади.[1] 32°4′24″Н 64°50′2″Э / 32.07333°Н 64.83389°Э / 32.07333; 64.83389 Ҳилманд дарёси водийсида 888 метр (2,913 фт) баландликда, 95 километр (59 ми)Лашкаргоҳдан шимоли-шарқда жойлашган. Сангин мамлакат жанубидаги афюн савдосининг марказий жойларидан бири сифатида танилган, шунингдек, анъанавий равишда Толибонни қўллаб-қувватлаб келган шаҳарлардан биридир.[2] Британиянинг Тҳе Гуардиан газетаси уни 2010-йилда „Афғонистондаги энг ҳалокатли ҳудуд“ деб таърифлаган. Сангин туманидаги асосий бозор ҳам Сангинда жойлашган. 611-йўналиш Сангин орқали ўтади.

Иқлими

Сангин иссиқ чўл иқлимига эга (Кöппен БWҳ), кам ёғингарчилик ва ёз ва қиш ойларида ҳароратлар ўртасидаги юқори ўзгаришлар билан ажралиб туради. Сангинда ўртача ҳарорат 18,8 °C, йиллик ёғингарчилик эса ўртача 143 мм ни ташкил қилади. Июл — йилнинг энг иссиқ ойи, ўртача ҳарорат 31,6 °C. Энг совуқ ой январ ҳисобланиб, ўртача ҳарорати 6,1 °C ни ташкил қилади.

Халқаро хавфсизлик кучлари (ИСАФ) операциялари

2005-йилда

2005-йил 31-июлда Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг олтита машинадан иборат ҳудудига икки нафарга яқин пистирмада ётган Толибон кучлари 2 км шаҳардан жанубда ҳужумига учради. Барча ходимлар, шу жумладан БМТнинг халқаро ходими ҳам ўз маршрутини тескари томонга буриб, қочишга муваффақ бўлишди, фақат Америка Қўшма Штатлари армиясининг Ҳумвеэ автомашиналари патрули томонидан ўт ўчириш жойига яқинлашиб келаётган эди. Икки афғон ходими, бир ҳайдовчи ва Ички ишлар вазирлигининг қуролли қўриқлаш қўмондони дўстона отишмада яраланган ва вертолётда Қандаҳорга эвакуация қилинган. Бирлашган Миллатлар Ташкилоти ходими бўлган зирҳли транспорт воситаси 50 калибрли пулемётдан икки ўқ отиш билан бирга тахминан ўн беш марта отишмага учрагани учун ҳайдаб бўлмади. Чекинаётган Толибон яқин атрофдаги дарёни ғарбга 1500 метр нарида кесиб ўтаётгани аниқланган ва улар 500 лб оғирликка эга бомба орқали ўлдирилган. Америка Қўшма Штатлари Ҳарбий-ҳаво кучлари (УСФ) Боэинг Б-52 Стратофортресс бомбардимончи самолётидан ҳаво кўмаги билан етказилган.

2006-йилда

2006-йил март ойида 3/124-пиёда Америка хавфсизлик кучлари (СЕCФОР) гуруҳлари ва уларнинг афғон ҳамкасблари Сангин яшил зонасига қараш учун платода ФОБ Wолф қурилишини бошладилар. База дарҳол маҳаллий жангарилар ва кўкнори етиштирувчиларнинг нишонига айланди. ФОБ Wолф тез орада Миссисипи штатидаги Брандон шаҳридан 36 ёшли штаб-сержант Кристофер Л. Робинсон шарафига ФОБ Робинсон номини олди. Робинсон водий марказида 20-махсус кучлар гуруҳи билан Карп Диэм миссияси пайтида ўлдирилган.

Март ойида кейинроқ, ФОБ Wолфга 1/124 ИН СЕCФОРдан қайта таъминот конвойи юборилди. Карвон тахминан бир соат давом этган мураккаб пистирмада иштирок этди, натижада 8-10 душман ҳалок бўлди ва дўстлик кучлари йўқолмади. Афғонистон миллий армияси (АНА) автомашинаси карвонни қайта тўплагандан сўнг, Афғонистоннинг Ҳилманд вилояти, Геришк тумани, Ҳайдаробод шаҳри ташқарисида қўлбола портловчи қурилмага зарба бериб, олти афғон ҳалок бўлди. Воқеа жойини тозалаш ва АНА КИА ни қайта тиклашдан сўнг, конвой Боэинг АҲ-64 Апаче ҳужум вертолётлари ҳаво кўмагида ФОБ Wолф йўналишида давом этди. Ўша кечада жангариларнинг катта гуруҳи ФОБга ҳужум қилишди, у ерда яна 1/124 аскарлари ва ФОБ Wолфга тайинланган ходимлар ўқ отишди. Бироқ, кейинги жангда биринчи даражали америкалик сержант Жон Томас Стоун ва Пте. Канадалик ҳарбий Роберт Косталл жангда ҳалок бўлди. Узоқ давом этган терговдан сўнг, иккала аскар ҳам лагер бўйлаб отилган америкалик пулемётдан дўстона ўққа тутилиши натижасида ТОК тепасида турган иккала аскарга тегиб ўлдирилгани аниқланди. Апрел ойида бўлинма Шинданддаги 207 РCАГнинг бошқа СЕCФОР жамоаси томонидан озод қилинди. Ушбу бўлинманинг ҳаракатларини ССГ Пол Меҳлос томонидан ёзилган „Бечора Бастард’с Cлуб“ китобини ўқиш орқали кўриш мумкин.[3]

2006-йил 2-июнда база ва унинг барча таркиби Британиянинг 3-баталони, парашют полкига (3 ПАРА) топширилди. „Взвод уйи“ стратегиясидан огоҳлантирилгандан сўнг, инглизлар яшил зонанинг чуқурлигида Толибон исёнчилари ва иттифоқдош афюн савдогарлари билан оғир жангларга киришдилар. Шаҳардаги жанглар пайтида бир қатор Британия ва Канада қўшинлари ҳалок бўлди, шу жумладан ўлимидан кейин Виктория хочи билан тақдирланган капрал Браян Будд (3 ПАРА).

2008-йилда Денгиз ҳаво-ери ишчи гуруҳининг кўмагисиз Эчо компаниясининг 2-баталони 7-денгиз пиёдалари аъзолари Сангин шаҳрининг марказий ФОБ Жексон марказида жойлашган Ирландия қироллик полкининг 1-баталони Рейнжер компаниясига ёрдам бериш учун Сангинга юборилди. 2-баталоннинг бир қисми, Парашют полки (2 ПАРА) нинг жойлаштирилиши. Улар келганидан кейин бир ой ичида 3-взвод ФОБ Тангиэрсдан чиқиб, ФОБ Виштанни ташкил этди. 2008-йил июн ойидан октябр ойигача Эчо компанияси Cплни ўз ичига олган ҳолда кўплаб қурбонларга дуч келди. Ричард Вайнмастер оғир жароҳатларга қарамай ҳушини йўқотмагунча курашни давом эттирди. Ўша куни унинг ҳаракатлари унга денгиз кучлари хочини тақдим этди, бу 2-баталён 7-денгиз пиёдалари Афғонистонга жойлаштирилиши пайтида берилган иккитадан бири. 2008-йил 14-августда бир-биридан бир неча юз метр ва йигирма дақиқа масофада содир бўлган иккита алоҳида портлаш ҳужуми Ленс капрал Жейкоб Товес, капрал Энтони Миҳало ва Ленс капрал Хуан Лопез-Кастенаэданинг ҳаётига зомин бўлди. 2008-йил октябр ойида Эчо компанияси ФОБ Тангиэрс ва ФОБ Wиштанни инглизларга қайтариб берганидан кейин Сангиндан чиқиб кетди. 2-баталён 7-денгиз пиёдалари Афғонистондаги ҳаракатлари учун денгиз флотининг мақтовига сазовор бўлди.

2010-йилда

2010-йил июн ойида 3-чи баталён 7-денгиз пиёдалари ва 3-чи жанговар муҳандис баталёнлари Сангинга Британия кучларига ёрдам бериш учун киришди ва охир-оқибат уларни эгаллаб олишди. 3/7 яшил зонани денгиз пиёдалари ва 3-чи жанговар муҳандис баталони билан сув босди ва бир ой ичида 611-маршрутдан Ҳилманд дарёсигача бўлган ҳудудларни назорат остига олди. 2010-йил сентабр ойида Бирлашган Қиролликнинг Мудофаа бўйича Давлат котиби Лиам Фокс шимолий Ҳилманд Америка Қўшма Штатлари денгиз пиёдалари корпусига (УСМC) ўтказилишини эълон қилди. Афғонистондаги барча британияликлар ўлимининг учдан бир қисми (тахминан 100 киши) Сангиндаги тўрт йиллик ишғол давомида содир бўлган.[4][5] Британия қўшинлари, 40 қўмондон, Қироллик денгиз пиёдалари ҳудудни охирги тарк этганлар қаторида, 2010-йил 20-сентябрда 3/7 билан алмаштирилган ҳолда чекиндилар.

3/7 2010-йил октябр ойи бошида 5-денгиз пиёдаларининг 3-баталони билан алмаштирилди ва 2010-йил сентябридан 2011-йил апрелигача ишлаган. 2010-йил ноябр ойида 3/25 килолик компания Сангинга қўшимча арматура керак бўлганлиги сабабли буюртма қилинган ва 3/5 қисмига бириктирилган. Шунингдек, 3/5-га Эчо Cомпанй 2/9 бириктирилган бўлиб, у бирлик кўрган қурбонлар сони туфайли 3/5 қисмига ёрдам беришга келган. Улар 2010-йилнинг декабридан 2011-йилнинг февралигача бўлган. 3/5 қисми Сангиннинг „жигарранг зонаси“ ва „яшил зона“ нинг кўп қисмини тозалади ва ҳимоя қилди, Эчо 2/9 эса жанубдаги „яшил зона“ нинг бошқа қисмларига қўмондонлик қилди. Эчо 2/9 Санғинда бўлган вақтларида учта КИА-ни ушлаб турди. 2/9 Эчо компанияси, 2Д Баталион 8-денгиз пиёдалари томонидан 2011-йил феврал ойида Жанубий яшил зонанинг бир қисмини эгаллаб олган ҳолда озод қилинди. 5-денгиз пиёдаларининг 3-баталёнининг 25 аъзоси жангда ҳалок бўлди, шу жумладан генерал-лейтенантнинг ўғли. Денгиз пиёдалари қўриқхонаси бошлиғи Жон Ф. Келли ва 174 киши яраланган, кўплаб оёқ-қўллари йўқолган. 520 та отишмада баталён 470 га яқин душман жангчисини ўлдирди ёки ярадор қилди ва Сангин ҳудудини душмандан тозалади.[6][7][8][9][10][11]

2011-йилда

Эчо компанияси 2-баталони 9-чи денгиз пиёдалари 2011-йилнинг январ-феврал ойларида 3/5 қисмини қўллаб-қувватлаш учун Маржадан қайта жойлаштирилди. 3/5 қисми 2011-йил март ойида 1-баталён 5-денгиз пиёдалари томонидан озод қилинди ва 1/5 қисми 2011-йил октабргача шу ерда қолди. Эчо 2/8 2011-йил январ ойидан 2011-йил август ўрталарига қадар у ерда бўлган ва улар Браво компанияси 1/6 томонидан қисқа муддатга озод қилинган. 1-баталён 5-денгиз пиёдаларининг 17 нафар денгиз пиёда аскарлари портлашлар ва кичик қуроллардан ўққа тутилди, 191 нафари яраланди.[12] 1/5 3-баталён 7-денгиз пиёдалари томонидан энгиллаштирилди, у яна бир бор Сангинга қайтиб келди ва у ерда Афғонистон Миллий Армияси (АНА) бўлинмасини, 3-Толай, 2-Қандак, 2-бригада, 215-корпусни тайёрлашга эътибор қаратди ва ижобий натижаларга эришди. АНА кўплаб патрул базаларига эгалик қила бошлади ва мунтазам равишда шаҳарни автоном тарзда патрул қилди. Улар бир-бирларига ва маҳаллий қишлоқ аҳолисига ҳар кунги топшириқларни илгаригидан кўра кўпроқ бажариш учун таянишни бошладилар. Тинч аҳоли АНА тақиқлаган ҳудуддаги ИЭДлар ҳақида АНАга хабар бериш учун маслаҳат чизиғидан фойдаланади. АНА аскарлари маҳаллий аҳолидан озиқ-овқат ва товарлар сотиб олиб, афғонларнинг ўз армияси билан алоқаларини мустаҳкамлайди.[13] Денгиз пиёдалари Афғонистон Миллий Армияси, Афғонистон Ислом Республикаси ҳукумати ва Сангин халқи ўртасидаги ҳамкорликни рағбатлантиришда давом этмоқда.

2012-йилда

1/7 2012-йил март, 2012-йил октябр ойларида Сангинга жойлаштирилган. ФОБдан ўз жонига қасд қилиш Чарли Нолай АО ичида кучли қаршиликни бошдан кечирди. 

21-июнга ўтар кечаси Дог компаниясининг 1/7 қисмидан иккита взвод ва 8-денгиз пиёдаларининг 1-баталёнидан 2-взвод СЕАЛ 3-гуруҳ маслаҳатчилари ва Анимал Cо 1/7 билан мустаҳкамланган. 4-взвод, Қуали-я-Газга Ҳели туг'илган қо'шилиш о'тказди. Сангиннинг жанубида жойлашган туман. Яшил зонада 4 та позицияни эгаллаб турган патрул базаларининг 3 таси Толибон кучлари билан оғир, яқин тўқнаш келган. Олти кун давомида операция 4 денгиз пиёдасини ё'қотди ва 3 нафар жароҳат олди. Тахминан 75 душман жангчиси о'лдирилган. 
КИА'С о'з ичига олади, Cпл. Тейлор Баун, Ланcе Cпл. Стивен Стивенс, Ланcе Cпл. Эугене Миллс, Ланcе Cпл. Ниалл Коти-Сеарс, Ланcе Cпл. Ҳунтер Ҳоган ва Ланcе Cпл. Кертис Дуарте

Хотира маросимидан парча: 

Учинчи патрул базасида душман биринчи взводга то'г'ридан-то'г'ри о'қ ва гранаталар билан ҳужум қилди. Биринчи взвод ҳужумдан кейин ҳужумни қайтарди. Бироқ, душман гранатасининг парчалари денгиз пиёдаларидан бирини яралади ва у эвакуация қилинишини талаб қилди. У акаларидан бири яраланганини ко'рган заҳоти Ланcе Cпл. О'зининг ёрқин табассуми ва юқумли ҳазил туйг'уси билан машҳур бо'лган Стивенс тезда жиҳозларини кийиб, ярадор укаси керак бо'лишини билган Медеваc самолётининг қо'ниш зонасини супуришга тайёрлигини э'лон қилди. “Сиз бо'лганингизда мен тайёрман”, деди у. Унга топшириқ ёки тайёрланишни айтишмаган. У нима қилиш кераклигини билар эди ва буни мамнуният билан қилди.

„Душманларнинг ўқлари Ланcе Cпл бошчилигидаги патрул базасига таъсир қилди. Стивенс, қўниш зонаси хавфсизлик гуруҳи фидокорона отишма дўлига отилиб чиқишди. Ланcе Cпл сифатида. Стивенс зонани супуриб ташлади, у душман отишмаларига йиқилди. Қўрқувига қарамай, у ёмон йўлга тушиб, акалари учун жонини фидо қилди“.

2015-йилда

Сангин 2015-йил 21-декабрда Толибон кучлари томонидан қисман қўлга олинган. Икки кунлик жанглардан сўнг афғон хавфсизлик кучлари 90 та йўқотиш ҳақида хабар берди. Неwсмедиа хабарига кўра, Сангин учун жангда АНА аскарларини қўллаб-қувватлаш учун НАТО томонидан Британия САСнинг 30 га яқин командо қўшинлари ва 60 Америка махсус кучлари қўшинлари жойлаштирилган.[14]

2017-йилда

2017-йил 23-март куни эрта тонгда Толибон шаҳарни эгаллаб олди ва шу тариқа Сангин туманини тўлиқ ҳимоя қилди.[15]

Яна қаранг

  • Лашқаргоҳ
  • Ҳелманд
  • Ҳилманд вилояти
  • Сангинни қамал қилиш
  • Сангин жанги (2010)
  • 1-баталён 5-денгиз пиёдалари
  • 3-баталён 5-денгиз пиёдалари
  • 2-баталён 7-денгиз пиёдалари
  • 8-денгиз пиёдаларининг 2-баталони
  • 3-баталён 8-денгиз пиёдалари
  • 9-денгиз пиёдаларининг 2-баталони
  • 2-чи жанговар муҳандис баталони
  • Вилоятни қайта қуриш гуруҳи Ҳилманд
  • Афғонистондаги ИСАФ иншоотлари рўйхати

Манбалар

  1. ↑ Бооне. „Сангин – тоwн тҳат беcаме а деатҳ трап фор УК солдиэрс – пассед то УС“. Тҳе Гуардиан (20-сентабр 2010-йил). Қаралди: 2-апрел 2020-йил.
  2. ↑ „Геопиум — Жанеъс Интеллигенcе Ревиэw — Опиате смугглинг роутес фром Афгҳанистан то Эуропе анд Асиа“. 9-декабр 2003-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-август 2022-йил.
  3. ↑ Меҳлос, Паул. Тҳе Поор Бастард'с Cлуб: Тҳе У.С. Армй ин Афгҳанистан, 13-октабр 2010-йил. ИСБН 978-1453720455. 
  4. ↑ „Роял Маринес спеак оф 'ҳоррибле' реалитй оф лифе он патрол ин Афгҳанистан“. Тҳе Гуардиан (17-ноябр 2010-йил).
  5. ↑ УК троопс леаве Ҳелманд’с Сангин. ББC Неwс, 2010-09-20.
  6. ↑ Ковач, Гретел C., „Пендлетон Маринес Турн Тҳе Тиде Ин Тҳе 'Фаллужаҳ Оф Афгҳанистанъ“, Сан Диэго Унион-Трибуне, 24 Април 2011.
  7. ↑ „3рд Батталион, 5тҳ Маринес оффиcиал wебсите“. 11-ноябр 2010-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-август 2022-йил.
  8. ↑ „иCасуалтиэс | ОЭФ | Афгҳанистан | Фаталитиэс Детаилс“. 3-декабр 2011-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-август 2022-йил.
  9. ↑ „Сон оф Марине Генерал Киллед ин Афгҳанистан“. АБC Неwс.
  10. ↑ Перрй, Тонй, „А Батталионъс Моунтинг Лосс“, Лос Ангелес Тимес, 23 Жануарй 2011, п. 1.
  11. ↑ Перрй, Тонй, „Теарс Аре Михед Wитҳ Приде Ат Cамп Пендлетон Мемориал Фор Фаллен Маринес“, Лос Ангелес Тимес, 30 Април 2011.
  12. ↑ „Арчивес“ (инглизча). Лос Ангелес Тимес. Қаралди: 18-декабр 2021-йил.
  13. ↑ Сгт ҳаррер, Жаcоб Ҳ., „Афгҳан солдиэрс рун патрол басе, сеcуре лоcал ареа“, . 22 Фебруарй 2012.
  14. ↑ Барней Ҳендерсон: „САС 'фигҳтинг то стоп Талибан оверруннинг Сангинъ“, . 22 Деcембер 2015.
  15. ↑ „Талибан таке кей Афгҳан дистриcт ин соутҳ; 9 киллед ин нортҳ“ (инглизча). Фох Неwс (23-март 2017-йил). Қаралди: 23-март 2017-йил.

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi