Саргент Арча (лотинча: Жунíперус саргéнтии) – сарвдошлар оиласига мансуб ўсимликлар тури. Россия Қизил китобига киритилган[1]. Рус тилидаги адабиётда бу тур кўпинча Саргентнинг Арчаси деб аталади[2].

Россия Федерациясининг Қизил китобида бу таксон бир тур ҳисобланади, лекин инглиз тилидаги манбаларга кўра, бу таксон Хитой арча турларининг хилма-хиллиги даражасига эга[3].

Таксон Чарлз Спрег Саргент шарафига номланган (инглизча: Чарлес Спрагуэ Саргент,1841-1927). Чарлз Спрег Саргент америкалик ботаник ва дендролог[4].

Тарқатиш

Россия ҳудудида Сахалин ва Курил оролларида жойлашган[5]. Шунингдек, Япония (Хоккайдо, Хонсю, Кюшу), Корея, Хитой[6], Тайванда[3] ҳам учрайди.

Табиий шароитда у қояларда, тошли ёнбағирларда, тоғларнинг шағалли қирғоқларида ва денгиз қирғоқларида ўсади, уни денгиз яқинидаги қумда ҳам гуруҳларда топиш мумкин[6][5].

Саргент Арча қурғоқчиликка чидамли, тупроққа чидамли, совуққа чидамли, тупроқни ҳимоя қилувчи хусусиятларга ҳам эга.

Ботаника тавсифи

Саргент Арча, Икки уйли ўсимлик[5]. Баландлиги, қоида тариқасида, 0,8 м гача; тож диаметри – 2-3 м.

Игналилар чиғаноқли, кўк-яшил, ёш куртаклар устида оч яшил, кучли туташган ва бир-бирига маҳкам ёпишган[5].

Конуснинг резаворлари майда, диаметри 5-7 мм, тўқ кўк ёки қора, 2-3 деярли учбурчак уруғли, чангланишдан икки йил ўтгач пишиб етилади[7].

Аҳамияти ва қўлланиши

Европада 1892-йилдан бери киритилган[8]. Буюк Пётрнинг ботаника боғида Саргент Арча ўсади ва мева беради[9].

Кўчатларда у жуда безаклидир[6][5]. Дарахтнинг ёғочлари чиришга чидамли.

Манбалар