Sarh
Сарҳ (арабча: ساره), илгари франсуз мустамлакаси Форт Арчамбаулт, Моен-Чари минтақаси ва Чаддаги Барх Коҳ департаментининг пойтахти.
Тарихи
Форт Арчамбаулт (Сарҳ) мустамлакачи Франсия Экваториал Африкаси томонидан Конго-Океан темир йўли қурилиши билан боғлиқ меҳнат лагерларидан қайтганлар учун ташкил этилган. 1967-йилда Сарҳда франсузлар томонидан сезиларли даражада катта тўқимачилик мажмуаси қурилган.
Сарх аҳолиси 1990-йилда менингококк менингит эпидемиясидан азият чекди[1].
Географияси
Сарҳ Чари дарёсида жойлашган 350 миля (560 км) пойтахт НъДжаменадан жануби-шарқда. У Чад жанубидаги Сара халқи шарафига номланган[2].
Бу Чаддаги НъДжамена ва Моундудан кейин учинчи йирик шаҳар.
Иқлим
Жанубий Чад ва Шарқий Судан саваннасининг бошқа қисмлари сингари, Сархда ҳам одатда тропик саванна иқлими, нам мавсум ва қуруқ мавсум ва ҳарорат йил давомида иссиқ бўлади. Йиллик ўртача юқори ҳарорат 34.9 °C (94.8 °Ф), ўртача йиллик паст ҳарорат эса 20.9 °C (69.6 °Ф). Йилнинг энг иссиқ вақти — мартдан майгача, нам мавсум бошланишидан олдин бўлади. Март ойининг энг юқори ўртача кўрсаткичи — 39.1 °C (102.4 °Ф), энг ўртача паст кўрсаткичи эса 24.7 °C (76.5 °Ф) ни ташкил қилади. Апрел август ойида энг паст ўртача кўрсаткич 30.6 °C (87.1 °Ф), декабр ойида эса энг паст ўртача 16.4 °C (61.5 °Ф) ташкел этади.
Сарҳда ёмғир 86 кун давом этади. Кўпгина тропик саванна иқлими каби аниқ нам ва қуруқ мавсум билан ўтади. Декабрда умуман ёғингарчилик бўлмайди, ноябрдан мартгача деярли ёмғир ёғмайди. Август, энг ёмғирли ой, ўртача ёғингарчилик 243.7 миллиметр (9.59 ин). Август ойида ҳам 18 кун ёғингарчилик давом этади, бу давр энг кўп ёмғир ёғадеган давр ҳисобланади. Намлик нам мавсумда қуруқ мавсумга қараганда анча юқори, февралда намлик 29% ва августда намлик 82%ни ташкел этади. Сарҳ йилига ўртача 2737,3 соат қуёш нурини чиқади, қуёш нури йил давомида тенг равишда тақсимланади, гарчи у нам мавсумда камроқ бўлса ҳам. Декабр ва январ ойларида қуёш энг кўп, июл ойларида эса энг кам қуёш нури тушади.
Иқтисодиёти
Сарҳ ҳозир йирик транспорт марказидир. Унга Сарҳ аэропорти (ИАТА аэропорт коди СРҲ) хизмат кўрсатади.
Иссиқ ва мавсумий нам иқлими туфайли пахта саноати маркази ҳисобланади. Бундан ташқари, Чари дарёсида тижорат балиқ овлаш учун муҳим марказдир.
Шаҳар минтақадаги тунги ҳаёт маркази сифатида танилган. Шаҳарнинг диққатга сазовор жойлари Сарҳ миллий музейини ўз ичига олади.
Таълим тизими
Сарҳда турли таълим муассасалари жойлашган:
Олий мактаблар
Лицейлар — Ўрта мактаблар қуйидагиларни ўз ичига олади:
- Аҳмад Мангу лицейи (жамоат)
- Чарлз Лванга лицейи (хусусий, католик)
- Ҳуманитé лицейи (хусусий, баптист)
Университетлар
- ИУСАЭС-Институт Университаире дес Фанлар Агрономиқуэс эт де л’энвироннемент Де Сарҳ-а олий коллежи, 1997-йилда ташкил этилган. Сарҳ давлат университети 2010-йилда ташкил этилган.
- ИСМЕА-Менежмент ва Иқтисодиёт фанлари институти-ННТ томонидан ташкил этилган, 2008-йилда ташкил этилган.
Қардош шаҳарлар
Сарҳ эгизак :
Чербоург-Оcтевилле, Франcе (синcе 2001)[3]
Таниқли одамлари
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Ленгелер, C; Кесслер, W; Даугла, Д. "Тҳе 1990 менингоcоccал менингитис эпидемиc оф Сарҳ (Чад): ҳоw усефул wас ан эарлиэр масс ваccинатион?". Аcта Троп 59: 211–22. дои:10.1016/0001-706х(95)00081-о. ПМИД 7572427.
- ↑ Британниcа Онлине Энcйcлопедиа
- ↑ „Натионал Cоммиссион фор Деcентралисед cооператион“ (Френч). Дéлéгатион поур л’Аcтион Эхтéриэуре дес Cоллеcтивитéс Территориалес (Министèре дес Аффаирес éтрангèрес). 2013-йил 27-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 26-декабр.