Saul Bellow
Саул Беллоw (1915-йил 10-июн — 2005-йил 5-апрел, асл исми Соломон Беллоwс)[1] — канадалик-америкалик ёзувчи эди. Адабий фаолияти учун Беллоw Пулицер мукофоти, 1976-йил адабиёт бўйича Нобел мукофоти ва Миллий санъат медали билан тақдирланган[2]. У бадиий адабиёт бўйича Миллий китоб мукофотини уч марта қўлга киритган ягона ёзувчидир[3] ва у 1990-йилда Миллий китоб фондининг Америка мактубларига қўшган ҳиссаси учун медалини олган[4].
| Саул Беллоw | |
|---|---|
|
Пҳото портраит оф Беллоw фром тҳе дуст жаcкет оф Ҳерзог (1964) | |
| Таваллуди |
Соломон Беллоwс 10-июн 1915-йил Лачине, Квебек, Канада |
| Вафоти |
5-апрел 2005-йил (89 ёшда) Бруклин, Массачусетц, АҚШ |
| Таълими |
Чикаго университети Нортҳwестерн университети ( Бакалавр) Wисcонсин универитети, Мадисон |
| Мукофотлари | Миллий китоб мукофоти (1954, 1965, 1971) |
| Турмуш ўртоғи |
|
| Болалари | 4, Адам Беллоw ҳам |
| Имзоси | |
|
| |
Швеция Нобел қўмитасининг сўзларига кўра, унинг ёзуви „бой пикареск романи ва маданиятимизнинг нозик таҳлили, кўнгилочар саргузашт, кескин ва фожиали эпизодлар кетма-кетлиги фалсафий суҳбатлар билан аралашиб кетган, буларнинг барчаси зукко шарҳловчи томонидан ишлаб чиқилган“[5]. Унинг энг машҳур асарлари: „Тҳе Адвентурес оф Аугиэ Марч“, „Ҳендерсон тҳе Раин Кинг“, "Герзаг„, „Мистер Саммлер сайёраси“, „Сеизе тҳе Дай“, „Ҳумболдтъс Гифт“, ва „Равелстеин“.
Беллоwнинг сўзларига кўра, унинг барча қаҳрамонлари ичида Ҳендерсон тҳе Раин Кинг асарининг қаҳрамониЕвгений Хендерсон ўзига энг ўхшаши эди[6]. Беллоw Квебекдан келган муҳожир сифатида катта бўлган. Чристопҳер Ҳитченс таърифлаганидек, Беллоwнинг фантастик ва асосий қаҳрамонлари „нафақат гетто шароитларини, балки гетто психозларини ҳам енгиш учун“ транссенденсияга бўлган интилишини акс эттиради[7][8]. Беллоwнинг қаҳрамонлари „Тҳе Деанъс Деcембер“ филмидаги декан Алберт Cорде „ХХ асрнинг йирик жинниликлари“ деб атаган нарса билан курашади.
Ҳаёти
Ҳаётнинг бошланғич даври
Саул Беллоwс Соломон Беллоwс[9][10] ота-онаси Лесча (нéэ Гордин) ва Абраҳам Беллоwс[11] Россиянинг Санкт-Петербург шаҳридан кўчиб кетганидан икки йил ўтгач[9][10] Квебекнинг Лачин шаҳрида туғилган. Унинг учта акалари ва опаси бор эди, опаси Зелда (кейинчалик Жане, 1907-йилда туғилган), ака-ука Моише (кейинчалик Мауриcе, 1908-йилда туғилган) ва Счмуэл (кейинчалик Самуэл, 1911-йилда туғилган)[12]. Беллоwнинг оиласи литва-яҳудий эди[13][14], отаси эса Вилнюсда туғилган. Монреал Яҳудий Генеалогия Жамиятининг маълумотларига кўра, гарчи Беллоw 10-июлда туғилганига қарамасдан у ўзининг туғилган кунини 10-июнда нишонлаган. (Яҳудийлар жамоасида ибронийча туғилган санани ёзиш одат тусига кирган, бу ҳар доим ҳам Григорий календарига тўғри келмайди)[15].
Таълими ва фаолияти
Беллоw Чикаго университетида ўқиган, аммо кейинчалик Шимоли-ғарбий университетга ўтган. У дастлаб адабиётни ўрганмоқчи эди, лекин у инглиз бўлими яҳудийларга қарши эканлигини билиб қолади. Бунинг ўрнига у антропология ва социология бўйича имтиёзли диплом олди[16]. Белловнинг антропологияни ўрганиши унинг адабий услубига таъсир кўрсатди ва антропологик маълумотлар унинг асарларини ўзига тортди. Кейинчалик Висконсин университетида аспирантурада ишлаган.
1941-йилда Беллоw қуролли кучларга қўшилишга қарор қилади, болалигида Қўшма Штатларга ноқонуний равишда кўчиб ўтганлигини билганидан сўнг эса, АҚШ фуқаролигига олади[17][18].
Нобел мукофоти ва кейинги фаолияти
1981-йил декабридан 1982-йилнинг мартигача Беллоw Виктория (БC) университетида ташриф буюрган Лансдаун олими бўлган[19] ва айни пайтда „Ёзувчи-резидент“ унвонига эга эди[20] 1998-йилда у Америка фалсафий жамиятига сайланган[21].
Ҳаёти
Унинг ўғли Грег биринчи турмушида психотерапевт бўлди. У 2013-йилда отасининг ўлимидан деярли ўн йил ўтиб, „Саул Беллоw’с Ҳеарт: А Сонъс Мемоир“ китобини нашр этди[22]. Беллоwнинг иккинчи турмушидан бўлган ўғли Адам 2003-йилда „Ин Праисе оф Непотисм“ номли бадиий китобини нашр этди. Беллоwнинг учинчи турмушидан ўғли Даниэл[23] кулол, ёзувчи ва собиқ журналист бўлган[24]. 1999-йилда, 84 ёшида, Беллоwнинг Фридмандан тўртинчи фарзанди ва биринчи қизи туғилди[25].
Танқидлар
Беллоw Мартин Амиснинг отаси Кингслей Амисда унчалик катта таассурот қолдирмаган. 1971-йилда Кингсли криминал ёзувчи Жон Д. МакДоналдни „ҳар қандай меъёрлар бўйича Саул Беллоwдан яхшироқ ёзувчи“ деб такидлаган[26].
Мукофот ва унвонлари
- 1948 Гуггенҳеим стипендияси[27]
- 1954-йил Бадиий адабиёт учун Миллий китоб мукофоти
- 1965-йил Бадиий адабиёт учун Миллий китоб мукофоти
- 1971-йил Бадиий адабиёт учун Миллий китоб мукофоти
- 1976-йил Фантастик адабиёт учун Пулицер мукофоти
- 1976-йил Адабиёт бўйича Нобел мукофоти
- 1980-йил О. Ҳенрй мукофоти
- 1986-йил Сент-Луис университети кутубхонаси ассоциациясининг Сент-Луис адабий мукофоти[28][29]
- 1988-йил Миллий санъат медали
- 1989-йил ПЕН/Маламуд мукофоти
- 1989-йил Пеггй В. Ҳелмерич Таниқли муаллиф мукофоти[30]
- 1990-йил Миллий китоб фондининг умр бўйи Америка мактубларига қўшган ҳиссаси учун медали[31]
- 1997-йил Тҳе Аcтуал учун Миллий яҳудий китоби мукофоти[32]
- 2010-йил Чикаго адабий шон-шуҳрат залига киритилди[33]
- 2024-йил 6-февралда Америка Қўшма Штатлари почта хизмати Чикагода Саул Беллоw хотирасига бағишланган уч унциялик маркани чиқарди. Маркада Жо Cиардиэлло томонидан суратга олинган портрет тасвирланган[34].
Беллоw Миллий портрет галереяси коллекциясида олтита портрет, жумладан Ирвинг Пенн томонидан олинган сурат[35], Сараҳ Юстернинг расми[36], Сара Миллернинг бюсти[37] ва Эдwард Сорел ва Артур Ҳерсчел Лидов томонидан чизилган расмларида ифода этилган[38][39][40]. Миллер бюстининг нусхаси 1993-йилда Ҳаролд Вашингтон кутубхона марказида ўрнатилди[41]. Беллоwнинг ҳужжатлари Чикаго университети кутубхонасида сақланади[42].
Асарлари
Роман ва новеллалари
- Данглинг Ман (1944)
- Тҳе Виcтим (1947)
- Тҳе Адвентурес оф Аугиэ Марч (1953), Бадиий адабиёт учун Миллий китоб мукофоти[43]
- Сеизе тҳе Дай (1956)
- Ҳендерсон тҳе Раин Кинг (1959)
- Ҳерзог (1964), Миллий китоб мукофоти[44]
- Жаноб Саммлер сайёраси (1970), Миллий китоб мукофоти[45]
- Гумболдт неъмати(1975), 1976 йилги Пулицер мукофоти лауреати[46]
- Тҳе Деанъс Деcембер (1982)
- Море Диэ оф Ҳеартбреак " (1987)
- А Тҳефт (1989)
- Тҳе Беллароса Cоннеcтион (1989)
- Тҳе Аcтуал (1997)
- Равелстеин (2000)
- То Жерусалем анд Баcк (1976), мемуар
- Ит Алл Аддс Уп (1994), иншолар тўплами
- Саул Беллоw: Леттерс, Бенжамин Тейлор томонидан таҳрирланган (2010), ёзишмалар
- Тҳере Ис Симплй Тоо Муч То Тҳинк Абоут (Викинг, 2015), қисқароқ бадиий бўлмаган асарлар тўплами
Саул Беллоw ҳақида асарлар
- Саул Беллоw’с Ҳеарт: А Сонъс Мемоир, Грег Беллоw, 2013-йил ИСБН 978-1608199952
- Саул Беллоw, Тонй Таннер (1965) (яна қаранг: „ Сўзлар шаҳри“ [1971])
- Саул Беллоw, Малcолм Брадбурй(1982)
- Саул Беллоw Друмлин Wоодчуcк, Марк Ҳаррис, Жоржия университети матбуоти. (1982)
- Саул Беллоw: Модерн Cритиcал Виэwс, Ҳаролд Блоом (Таҳр.) (1986)
- Ҳандсоме Ис: Адвентурес wитҳ Саул Беллоw, Ҳарриэт Wассерман (1997)
- Саул Беллоw анд тҳе Деcлине оф Ҳуманисм, Мичаэл К Глендай (1990)
- Саул Беллоw: А Биограпҳй оф тҳе Имагинатион, Рутҳ Миллер (1991)
- Беллоw: А Биограпҳй, Жамес Атлас (2000)
- Саул Беллоw анд Америcан Трансcенденталисм, М. А. Қуаюм (2004)
- „Эвен Латер“ анд „Тҳе Америcан Эагле“ ин Мартин Амис, Тҳе Wар Агаинст Cличé (2001). Охирги иншо Аугиэ Марчнинг Эверйманъс Либрарй нашрида ҳам мавжуд.
- 'Саул Беллоw’с cомиc стйлеъ: Жамес Wоод ин Тҳе Ирреспонсибле Селф: Он Лаугҳтер анд тҳе Новел, 2004-йил.ИСБН 0-224-06450-9ИСБН 0-224-06450-9 .
- Тҳе Ҳеро ин Cонтемпорарй Америcан Фиcтион: Тҳе Wоркс оф Саул Беллоw анд Дон ДеЛилло , Степҳаниэ Ҳаллдорсон (2007)
- „Саул Беллоw“ қўшиғи Суфжан Стевенс томонидан Тҳе Аваланче филмига ёзилган бўлиб, унинг Иллиноис концептуал албомидаги чиқишлар ва бошқа ёзувлардан иборат.
- Тҳе Лифе оф Саул Беллоw: То Фаме анд Фортуне, 1915-1964 (2015), ва Тҳе Лифе оф Саул Беллоw: Лове анд Стрифе, 1965-2005 (2018), Зачарй Леадер
Яна қаранг
- Яҳудий Нобел мукофоти совриндорлари рўйхати
- Америка фантастикасидаги муваффақият учун ПЕН/Саул Беллоw мукофоти
- Энг кекса оталар рўйхати
Манбалар
- ↑ „Саул БЕЛЛОW, сон оф Абраҳам БЕЛЛОWС оф Вилна“. Жеwиш Генеалогиcал Соcиэтй-Монтреал. — „Дате оф биртҳ wас 10 Жуне пер ҳис wифе, Жанис Беллоw, ин ҳер Префаcе то Беллоw'с Cоллеcтед Сториэс; wоулдн'т ше кноw ҳис биртҳдате?.“. Қаралди: 2022-йил 11-ноябр.
- ↑ „НАТИОНАЛ МЕДАЛ ОФ АРТ РЕCИПИЭНТС“ (эн). Университй оф Чиcаго Неwс. Қаралди: 2022-йил 16-декабр.
- ↑ „Натионал Боок Фоундатион - Эхплоре тҳе Арчивес“ (эн-УС). Натионал Боок Фоундатион. Қаралди: 2022-йил 16-декабр.
- ↑ „Дистингуишед Cонтрибутион то Америcан Леттерс“ (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-03-10 санасида архивланган). Натионал Боок Фоундатион. Ретриэвед Марч 12, 2012.
- ↑ „Нобел Призе ин Литературе 1976 – Пресс Релеасе“. нобелпризе.орг. Қаралди: 2015-йил 26-август.
- ↑ Гуссоw, Мел; МcГратҳ, Чарлес. „Тҳе Неw Ёрк Тимес, Мел Гуссоw анд Чарлес МcГратҳ[2005, ин Саул Беллоw, Wҳо Бреатҳед Лифе инто Америcан Новел, Диэс ат 89.“]. нйтимес.cом (2005-йил 6-апрел). Қаралди: 2015-йил 26-август.
- ↑ Чристопҳер Ҳитченс. Аргуаблй: Шортлистед фор тҳе 2012 Орwелл Призе. Атлантиc Боокс, 2011 — 54-бет. ИСБН 978-0-85789-257-7.
- ↑ Чристопҳер Ҳитченс. „Жеwиш Америcан титан фром тҳе гҳетто“. www.тҳежc.cом. Қаралди: 2022-йил 16-декабр.
- ↑ 9,0 9,1 Либрарй оф Америcа Беллоw Новелс 1944-1953, пг. 1000.
- ↑ 10,0 10,1 Гуссоw, Мел; МcГратҳ, Чарлес. „Саул Беллоw, Wҳо Бреатҳед Лифе Инто Америcан Новел, Диэс ат 89“ (эн-УС). Тҳе Неw Ёрк Тимес (2005-йил 6-апрел). Қаралди: 2022-йил 16-декабр.
- ↑ Атлас, Ж.. Беллоw: А Биограпҳй. Рандом Ҳоусе, 2000. ИСБН 9780394585017. Қаралди: 2015-йил 26-август.
- ↑ Леадер, Зачарй. Тҳе Лифе оф Саул Беллоw: то фаме анд фортуне, 1915–1964. Неw Ёрк: Алфред А. Кнопф, 2015 — 64-бет. ИСБН 978-0-307-26883-9. ОCЛC 880756047.
- ↑ Эмма Броcкес. „Грег Беллоw: Мй фатҳер, Саул“. Тҳе Гуардиан (2013-йил 27-апрел).
- ↑ „Греат аутҳор, террибле фатҳер: Мемоир портрайс Саул Беллоw ас ан эготистиcал wоманисер wҳо дрове ҳис сон инто тҳерапй – Феатурес – Боокс – Тҳе Индепендент“. индепендент.cо.ук. Қаралди: 2015-йил 26-август.
- ↑ Тҳе Неw Ёрк Тимес обитуарй, Април 6, 2005. „…ҳис биртҳдате ис листед ас эитҳер Жуне ор Жулй 10, 1915, тҳоугҳ ҳис лаwер, Мр. Позен, саид естердай тҳат Мр. Беллоw cустомарилй cелебратед ин Жуне. (Иммигрант Жеwс ат тҳат тиме тендед то бе cарелесс абоут тҳе Чристиан cалендар, анд тҳе реcордс аре инcонcлусиве.)“
- ↑ Тҳе Неw Ёрк Тимес обитуарй, Април 6, 2005. „Ҳе ҳад ҳопед то студй литературе бут wас пут офф бй wҳат ҳе саw ас тҳе тwеэдй анти-Семитисм оф тҳе Энглиш департмент, анд градуатед ин 1937 wитҳ ҳонорс ин антҳропологй анд соcиологй, субжеcц тҳат wере латер то инстилл ҳис новелс.“
- ↑ Слатер, Элинор „САУЛ БЕЛЛОW: Wиннер оф тҳе Нобел Призе фор Литературе“, . Греат Жеwиш Мен. Жонатҳан Давид Cомпанй, 1996 — 42-бет. ИСБН 0-8246-0381-8. Қаралди: 2007-йил 21-октябр.
- ↑ Ҳитченс, Чристопҳер. „Ремемберинг Саул Беллоw“. Слате. Қаралди: Жуне 13, 2015.
- ↑ „Виситинг Лансдоwне счолар, Саул Беллоw“. Университй оф Виcториа Арчивес. Қаралди: 2015-йил 14-июн.
- ↑ Cоломбо, Жоҳн Роберт. Cанадиан Литерарй Ландмаркс. Дундум, Жануарй 1984 — 283-бет. ИСБН 9781459717985.
- ↑ „АПС Мембер Ҳисторй“. сеарч.ампҳилсоc.орг. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
- ↑ Wоодс, Жамес (Жулй 22, 2013). „Синс оф тҳе Фатҳерс: До греат новелисц маке бад паренц?“. Тҳе Неw Ёркер. Қаралди: Деcембер 30, 2014.
- ↑ Cусаc. „Ундернеатҳ Саул Беллоw'с чараcтерс аре реал пеопле | Америcан Мастерс | ПБС“ (эн-УС). Америcан Мастерс (2022-йил 22-декабр). Қаралди: 2024-йил 30-март.
- ↑ „Абоут“ (эн-УС). Даниэл Беллоw Поттерй. Қаралди: 2024-йил 30-март.
- ↑ „"Саул Беллоw'с wидоw он ҳис лифе анд леттерс: 'Ҳис гифт wас то лове анд бе ловед'", бй Рачел Cооке, Тҳе Гуардиан“. ТҳеГуардиан.cом (2010-йил 9-октябр).
- ↑ Амис, Кингслей „А Неw Жамес Бонд“, . Wҳат Беcаме оф Жане Аустен? Анд Отҳер Қуэстионс. Ҳарcоурт Браcе Жованович, 1971 — 69-бет. ИСБН 9780151958603.
- ↑ Cоннеллй, Марк. Саул Беллоw: А Литерарй Cомпанион. МcФарланд, 2016 — 8-бет. ИСБН 978-0786499267.
- ↑ „Саинт Лоуис Литерарй Аwард – Саинт Лоуис Университй“. www.слу.эду. 2016-йил 23-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 26-май.
- ↑ Саинт Лоуис Университй Либрарй Ассоcиатес. „Реcипиэнц оф тҳе Саинт Лоуис Литерарй Аwард“. 2016-йил 31-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 25-июл.
- ↑ Cоннеллй, Марк. Саул Беллоw: А Литерарй Cомпанион. МcФарланд & Cомпанй, Инc., 2016 — 16-бет. ИСБН 9780786499267.
- ↑ Ааронс, Виcториа. Тҳе Cамбридге Cомпанион то Саул Беллоw. Cамбридге Университй Пресс, 2016 — 85-бет. ИСБН 978-1107108936.
- ↑ „Паст Wиннерс“ (эн). Жеwиш Боок Cоунcил. Қаралди: 2020-йил 20-январ.
- ↑ „Саул Беллоw“ (эн). Чиcаго Литерарй Ҳалл оф Фаме (2010). Қаралди: 2017-йил 8-октябр.
- ↑ „Саул Беллоw Постаге Стамп Фирст Дай оф Иссуэ - Иллиноис неwсроом - Абоут.успс.cом“. УСПС Неwсроом. Унитед Статес Постал Сервиcе. Қаралди: 2024-йил 6-феврал.
- ↑ „Саул Беллоw“. Қаралди: 2018-йил 26-май.
- ↑ „Саул Беллоw“. Қаралди: 2018-йил 26-май.
- ↑ „Саул Беллоw“. Қаралди: 2018-йил 26-май.
- ↑ „Саул Беллоw“. Қаралди: 2018-йил 26-май.
- ↑ „Саул Беллоw“. Қаралди: 2018-йил 26-май.
- ↑ „Саул Беллоw“. Қаралди: 2018-йил 26-май.
- ↑ „Беллоw'с Дефеcтион Но Матч Фор Аффеcтион Фром Ҳометоwн“ (1993-йил 9-ноябр). 2018-йил 9-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 26-май.
- ↑ „Гуиде то тҳе Саул Беллоw Паперс 1926–2015“. www.либ.учиcаго.эду. Қаралди: 2018-йил 26-май.
- ↑ „Натионал Боок Аwардс — 1954“. Натионал Боок Фоундатион (НБФ). Ретриэвед Марч 3, 2012. (Wитҳ эссай бй Натҳаниэл Рич фром тҳе Аwардс 60-еар анниверсарй блог.)
- ↑ „Натионал Боок Аwардс — 1965“. НБФ. Ретриэвед Марч 3, 2012. (Wитҳ аccептанcе спеэч бй Беллоw анд эссай бй Салваторе Сcибона фром тҳе Аwардс 60-еар анниверсарй блог.)
- ↑ „Натионал Боок Аwардс — 1971“. НБФ. Ретриэвед Марч 3, 2012. (Wитҳ эссай бй Cраиг Морган Теичер фром тҳе Аwардс 60-еар анниверсарй блог.)
- ↑ „Ҳумболдт'с Гифт, бй Саул Беллоw (Викинг)“ (эн). пулитзер.орг. Қаралди: 2022-йил 16-декабр.
Ҳаволалар
- Wоркс бй Саул Беллоw ат Опен Либрарй
- Саул Беллоw он Нобелпризе.орг
- Саул Беллоw ат Финд а Граве
- Гуиде то тҳе Саул Беллоw Паперс 1926-2015 ат тҳе Университй оф Чиcаго Спеcиал Cоллеcтионс Ресеарч Cентер