Sayfiddin Muhammad Fargʻoniy sahifasining manbasini koʻrish

{{Adib
| Ism                      = Sayfiddin Muhammad Farg‘oniy
| Ism (oz tilida)          = 
| eni                      = 200px
| Taxallus                 = Sayfiy Fargʻoniy, Sayf Fargʻoniy
| Tavallud sanasi          = [[XIII asr]]
| Vafot sanasi = [[XIV asr]]
| Kasb = [[shoir]]
| Mukofot = 
| tavallud_joyi = [[Fargʻona]]
}}'''Sayfiddin Muhammad Farg‘oniy''' — Sayfiy Fargʻoniy nomi bilan ham tanilgan fargʻonalik [[Oʻzbeklar|oʻzbek]] shoiri<ref name=":1">{{Veb manbasi |url=https://kknews.uz/oz/125213.html |sarlavha=O‘z davrining orif shoiri Sayf Farg‘oniy yoxud Sa’diy Sheroziy, Humom Tabriziylar bilan do‘stlashgan so‘z ustasi |sana=14-dekabr 2022-yil |qaralgan sana=10-iyun 2023-yil |arxivsana=2023-06-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230610131828/https://kknews.uz/oz/125213.html }}</ref>.

== Tarjimai holi ==
Sayfiy Fargʻoniyning tugʻilgan va vafot etgan yillari nomaʼlum. Shoir Saʼdiy Sheroziyning zamondoshi va doʻsti boʻlgan. Oʻzbekistinda ilm olib, moʻgʻullar taʼqibi natijasida u yerdan chiqib ketgan va 1262 — 1284-yillari [[Tabriz|Tabrizda]] istiqomat qilgan. Tabrizda Saʼdiy Sheroziyga bir qancha maktublar yuborgan. U maktublardan toʻrt donasi bugungi kunggacha saqlanib qolgan<ref name=":0" />.

Sayfiy Fargʻoniy Tabrizdagi ahvoli yomonlashadi va u [[Rim|Rimning]] Oqsaroy shahriga koʻchib oʻtib, umrining soʻnggi daqiqalarigacha oʻsha joyda yashaydi<ref name=":0" />.

=== Ijodi ===
Sayfuddin Fargʻoniyning 10500 misradan tarkib topgan devoni saqlanib qolgan. 1312-yili koʻchirilgan eng qadimiy nusxasi [[Istanbul universiteti kutubxonasi|Istanbul universiteti kutubxonasida]], 1498-yili koʻchirilgan nusxasi esa [[Ravon Kashku kutubxonasi|Ravon Kashku kutubxonasida]] saqlanib kelinadi. [[Devon]] 573 [[gʻazal]], 4 [[Qitʼa (lirik janr)|qitʼa]], 23 [[ruboiy]] va 160 [[Qasida|qasidadan]] iborat. Shoir Sanoiy, Fariruddin Attor va Shayx Saʼdiylar sheʼriy uslublaridan keng foydalangan. Fargʻoniyning gʻazallari asosan ilohiy va insoniy ishq-muhabbat haqida. Shuningdek, uning bir-qancha gʻazallarida tasavvufiy ishq tasvirlangan<ref name=":0">{{Kitob manbasi |title=Markaziy Osiyoda islom madaniyati |year=2005 |author=Hoji Ismatulloh Abdulloh |publisher=Sharq nashriyoti matbaa aksiyadorlik kompaniyasi |pages=307-384 |page=}}</ref>. Shoir ishq haqidagina yozib qolmay, zamondan shikoyat va moʻgʻul bosqinchilarini ham tanqid qilgan.

[[Moʻgʻullar istilosi|Mo‘g‘ullar istilosi]] oqibati va o‘sha davrdagi notinch vaziyat Sayfiddin Muhammad Farg‘oniyni ijtimoiy-iqtisodiy va ijtimoiy-siyosiy hayotni tanqid ostiga oluvchi sheʼrlar yozgan<ref name=":1" />. Sayfuddin Fargʻoniyning shikoyatomuz, tanqidiy, falsafiy ruhda yozilgan qasidalarida oʻz davrining [[amir]], vazir, hokim hamda boshqa mansabdor kishilar tanqid qilingan. Sayfuddin Fargʻoniy gaʼzal va qasidalarida vatan va inson huquqlari haqida ham yozgan. Shuningdek, odamlarga yaxshilik qilish, saxovat, ehson, insof va adolat hislatlarini ham bayon qilgan<ref name=":0" />.

== Manbalar ==
<references />
{{Manbalar}}

[[Turkum:Fargʻonada tugʻilganlar]]