Кумуш шамдонлар

Шамдон — шам қўйиш учун мўлжалланган таглик. Кўп шохли декоратив шамдонлар чилчироқлар деб аталади[1].

Тарихи

Шамдонлар қадим замонлардан бери маълум бўлган, аммо кейинчалик улар ёғли ёки мойли лампалар билан алмаштирилган.

Кундалик ҳаётда бронза ёки жездан ясалган шамдонлар ХВ асрдан бошлаб пайдо бўлади. ХВИИ-ХВИИИ асрларда қандиллар буржуазия уйларида чилчироқдан кўра кўпроқ тарқалади.

ХВИИИ асрнинг охиридан бошлаб шамдонлар байрамона столнинг безагига айлана бошлади. Улар турли хил материаллардан, жумладан, шиша, чинни, ёғоч, пластик ва турли металлардан тайёрланади.

18-асрда пайдо бўлган чилчироқ кўринишидаги фонуслар 19-асрда газли ёритишнинг пайдо бўлиши билан янада кенг тарқалди. Ўшандан бери улар жамоат жойларини ёритиш ва безаш учун катта аҳамиятга эга бўлди. Дастлаб, бундай фонуслар металлдан зарб қилинган, кейинчалик эса улар, айниқса мураккаб конструксияга эга бўлса, чўяндан ёки қуйма бронзадан эритилган.

Шамдонни мум ёки стеарин томчиларидан ҳимоя қилиш учун шамнинг пастки қисмига тешикчалари бўлган шиша, биллур, чинни ёки металл доира — розетка кийдирилиши мумкин[2].

Христианлик ибодатида турли хил шамдонлар кенг қўлланади[3].

Адабиётлар

  • Подсвечники // Товарний словар / И. А. Пугачёв (главний редактор). — М.: Государственноэ издателство торговой литератури, 1959. — Т. ВИИ. — Стб. 166
  • И. И. Шангина „Подсвечник“, . Русский традиционный быт: Энциклопедический словарь, 5000 экз, СПб.: Азбука классика, 2003 — 437—439-бет. ИСБН 5-352-00337-Х. 
  • Л. В. Беловинский „Подсвечник“, . Иллюстрированный энциклопедический историко-бытовой словарь русского народа. ХВИИИ — начало ХИХ в. — 499-бет. ИСБН 978-5-699-24458-4. 

Манбалар

  1. ↑ „Wҳат ис а Чамберстиcк? | Антиқуэ Силверwаре“ (эн-ГБ). АC Силвер Блог (2017-йил 10-август). 2017-йил 18-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 14-декабр.
  2. ↑ „Подсвечники“.
  3. ↑ „CАТҲОЛИC ЭНCЙCЛОПЕДИА: Алтар Cандлестиcкс“. www.неwадвент.орг. Қаралди: 2021-йил 14-декабр.