Sherxon Murtazo

Шерхон Муртазо — қозоқ ёзувчиси, жамоат ва сиёсат арбоби

Ҳаёти

1932 йил 28 сентябрда Жанубий Қозог'истон вилояти (ҳозирги Жамбул вилояти ) Жувалинский туманидаги Талапти қишлог'ида туг'илган. Дулат қабиласининг Шимир уруғидан келиб чиққан. 1955 йилда Ломоносов номидаги Москва давлат университетининг журналистика факултетини тамомлаган. Университетни тугатгач, 1955-1962 йилларда Қозоғистон давлат бадиий адабиёт нашриётида илмий ходим, “Ленинчи ёш” ва “Социалистик” республика газеталарида мухбир сифатида фаолият юритган. 1971-1972 йилларда "Жалин" алманахининг бош муҳаррири бо'лган. 1973 йилдан - Қозог'истон Ёзувчилар уюшмаси котиби, "Жулдиз" журнали бош муҳаррири бо'лган. 1975-1994 йилларда - "Қозоқ адабиёти", "Социалистик Қозог'истон" республика газеталари бош муҳаррири, телевидение ва радиоэшиттириш бо'йича республика давлат қо'митаси раиси, 1975 йилдан - Қозог'истон Ёзувчилар уюшмаси бошқарувининг 2-котиби, 1980-1989 йилларда “Қозоқ адабиёти” газетасида, 1989-1992 йилларда “Социалистик Қозоғистон” газетасида бош муҳаррир бўлган.1992-1994 йилларда - Қозог'истон Телевидение ва радиоэшиттириш давлат қо'митаси раиси сифатида фаолият юритган.1995 йилдан буён ижодий фаолият билан шуг'улланади. 2018 йил 9 октябрда 87 ёшида Олмаотадаги уйида вафот этди. Шерхон Муртазо Кенсай қабристонига дафн этилган.

Адабий фаолияти

Шерхон Муртазо ижодий фаолиятини талабалик йилларида Лазар Лагиннинг “ Чол Хоттабйч ” ва Мустай Каримнинг “Уйимиз қувончи” асарларини қозоқ тилига таржима қилишдан бошлаган . Биринчи иншолар то'плами "Курйлусшй Даку" (Қурувчи Даку) 1958 йилда нашр этилган. Шерхон Муртазо “Қора маржон” ва “Қизил Жебе”(Қизил О'қ) романлари, “Сталинга хат” (“Сталинга мактуб”) ва “Бесеудин хати” (“Бешлик хати”) песалари муаллифи. Унинг асарлари дунёнинг ко'плаб тилларига, жумладан рус тилига таржима қилинган. Л.Лагиннинг тилга олинган “Чол Хоттабйч” ва М.Каримнинг “Уйимиз қувончи” асарларидан ташқари, венгер халқ эртаклари, Ханс Кристиан Андерсен , Чингиз Айтматов ва Э.Эрскин асарларини қозоқ тилига таржима қилган.

Хотира

2022-йил 20-октабрда Тараз шаҳрида Халқаро Тараз инновацион институти қаршисида Шерхон Муртазо (ҳайкалтарош: Айдос Буркитбоев) ҳайкали очилди.

Мукофотлари

Қозоғистон халқ ёзувчиси - 1992
Қозоғистон ССРда хизмат кўрсатган маданият ходими - 1984
Қирғизистон Республикасида хизмат кўрсатган маданият ходими -1995
Қозоғистон ССР Давлат мукофоти лауреати -1978

Ҳаволалар

"Шерҳан Муртаза (1932-2018) - Финд а Граве Мемориал" ҳттпс://www.финдаграве.cом/мемориал/193861113/шерҳан-муртаза [Шерхон Муртаза ҳақида]