Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Shichepshin

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Шичепшин (шикӏэпшине, адиг. шикӏэпшине, кабард.-черк. шикӏэпшине, ши — „от“ дан, кӏэ — „дум“, пщин(э) — „мусиқий асбоб“) — Адиген халқ торли камончали чолғу асбоби[1].

Урчуқсимон шаклдаги ўйма корпус (кенглиги 80–170 мм), бўйин (узунлиги 140–250 мм) ва думалоқ бош қисми яхлит ёғоч бўлагидан (нок, жўка, чинор ва бошқалар) тайёрланади. Умумий узунлиги 650–770 мм. Юпқа тахтадан ясалган юқори қопқоқ қавс, нуқталар, юраклар шаклидаги резонаторли тешикларга эга, от думининг толалари боғламидан эшиб тайёрланган 2-3 та тор ёғоч тагликдан ўтади, пастда корпуснинг қуйи қисмидаги тешиклардан ўтказилган чарм сим тутқичларига боғланади, юқорида бош қисмидаги вертикал қозиққага бириктирилади. Бўйин қисмидаги торлар чарм ҳалқа билан тутиб турилади, унинг бўйин бўйлаб ҳаракати товушни ўзгартиради. Одатда торлар квинта, камдан-кам ҳолларда кварта, товуш диапазони икки октавагача созланади. Бўғиқ товуш ҳосил қилади.

Бироз букилган ва уланган тутқичга (пишиқ ёғочдан ясалган) от думининг толалар тутами тортиб қўйилади; уларнинг таранглиги толали тутам ва тутқич орасида 2-3 та бармоқ билан ўзгартирилади.

Шичепшин чалинганда вертикал ҳолда ушлаб турилади, корпуснинг пастки қисмини тиззага тиралади.

Яккахон ва хор бўлиб куйлашда, баъзан камил ва пхачич билан бир ансамблда ишлатилади; Шичепшин ижрочиси одатда ҳикоячи-хонанда бўлади.

Шичепшин 19-асрнинг охиригача машҳур бўлган; ундан асосан эркаклар куй чалган. Ҳозир камдан-кам учрайди[2]. эн:Cатегорй:Алпҳабетиcал мусиcал инструменц

Манбалар

  1. ↑ „ШИЧЕПШИН — Музыкальные инструменты“ (ру). мус-инструменц.ру. 2018-йил 25-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 25-сентябр.
  2. ↑ „Шичепшин (шикапшина) — музыкальный инструмент — история, фото, видео ЭОМИ энциклопедия“ (ру). эоми.ру. 2021-йил 18-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 25-сентябр.

Ҳаволалар