Ziyosfera

Shlomo Musayev

Шломо Мусаев (14-январ, 1852-йил, Бухоро, Бухоро амирлиги — 1922-йил, Қуддус) — раввин ва қимматбаҳо тошлар савдогари. Қуддусдаги Бухорий маҳалласининг асосчиларидан бири бўлган. Шунингдек, лондонлик Шломо Мусаев, исландиялик Доррит Мусаев ва Жеффри Мусаев Массон каби таниқли шахсларни ўз ичига олган Мусаев уруғининг патриархи бўлган.

Шломо Мусаев
Таваллуди
Шломо Мусаев

1852-йил,14-январ
Бухоро, Бухоро амирлиги
Вафоти 1922 (ёши 69–70)
Қуддус
Касби Савдогар

Биографияси

Мусаев 1852-йилда ҳозирги Бухоро шаҳрида туғилган. Болалигида руҳоний Девид Чафин ва Жошуа Шушан қўл остида таҳсил олган. Ёсеф Кохжинов, Рафаэл Потиҳалоc, Моше Чех Йизҳаков, Авраҳам Аминов Талмуди ва Аба Шимон Гаон билан таҳсил олган. Кейинчалик раввин деган шарафли унвонга эга бўлган билимдон одам бўлди. Савдогар сифатида чой савдоси ва кўчмас мулк билан шуғулланган. Бухорода илк банклардан бирини у очганлиги айтилади. 1888-йилда диний эътиқодга амал қилган ҳолда Фаластинга алия қилди. 1891-йилда Қуддуснинг янги Реҳовот ҲаБукҳарим маҳалласини[1] (кейинчалик Букҳарим деб қисқартирилди) ташкил этишда мас’ул бўлган бир неча бухоролик яҳудийлардан бири бўлган[2]. Унинг ўзи тўртта ибодатхонани ўз ичига олган 25 та камбағал оила фойдаланиши учун уй-жой мажмуасига (маҳалла) асос солди[3]. Бугунги кунда Мусаев ибодатхоналар мажмуаси, ҳозирда саккизта синагогадан иборат бўлиб, доимий равишда фойдаланилмоқда.

19-аср охиридан Биринчи Жаҳон урушигача Бухоро яҳудий савдогарлари ва диний уламолар истиқомат қиладиган Бухоро маҳалласи шаҳарнинг энг бой ҳудудларидан бири бўлган. Аҳолисининг асосий қисми Ўрта Осиё ва Россияда пахта, қимматбаҳо тошлар ва чой каби турли савдо фаолияти билан шуғулланган. Бироқ, Биринчи Жаҳон уруши ва 1917-йилдаги болшевиклар инқилобидан сўнг, чет элдан келадиган даромад узилиб, аҳоли Қуддусдаги уйлари билан қолиб кетганлиги сабабли, маҳалла таназзулга юз тутди[2]. Инқилоб туфайли қашшоқлашган рус яҳудий қочқинлари маҳаллага келган[4]. Кейинчалик Форс ва Эрондан келган яҳудийлар маҳаллада истиқомат қила бошлашди. Бунинг натижасида ҳаддан ташқари оломон кўпайиб кетди[5]. Ҳозирда Букҳаримда бир неча таъмирланган уйларда ҳам кўриш мумкин, лекин кўплаб бинолар вайронага айланган. Янги қурилиш туфайли кўплаб эски уйлар бузилган[6].

Манбалар

  1. ↑ Шакед, Шаул. איראנו-יודאיקה, כרך ה: לחקר פרס והיהדית. מכון בן צבי לחקר קהילות ישראל במזרח, 2003 — 199-бет. ИСБН 9789652350954. 
  2. ↑ 2,0 2,1 „Букҳарим – Беит Йисраэл“. Жерусалем Муниcипалитй. 2012-йил 2-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 12-апрел.
  3. ↑ Таггер, Матҳилде А.. Гуидебоок фор Сепҳардиc анд Ориэнтал Генеалогиcал Соурcес ин Исраэл. Авотайну, 2006 — 46-бет. ИСБН 1886223289. 
  4. ↑ Бен-Ариэҳ, Еҳошуа. {{{титле}}} (Ҳебреw). Жерусалем: Яд Изҳак Бен-Зви Публиcатионс, 1979 — 253-бет. 
  5. ↑ Ҳоусинг ин Жеwиш Палестине. Жеwиш Агенcй фор Исраэл, 1938 — 26-бет. 
  6. ↑ Бар-Ам, Авива. Жерусалем Эасйwалкс. Ингеборг Реннет Cентер фор Жерусалем Студиэс, 1999 — 85-бет. ИСБН 9659004869.  
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi