Shoh Jahon Begim
| Султон Шоҳ Жаҳон | |
|---|---|
 1872-йилда Шоҳ Жаҳон Бегим | |
| Таваллуди |
29-июл 1838-йил |
| Вафоти |
16-июн 1901-йил (62 ёш) Бҳопал давлати ҳозирда Ҳиндистон |
| Дини | Ислом |
| Турмуш ўртоғи |
Боқи Муҳаммад Хон Сиддиқ Ҳасан Хон |
| Отаси | Жаҳонгир Муҳаммад Хон |
| Онаси | Сикандар Бегим И |
Шоҳ Жаҳон Бегим (1838-йил 29-июл — 1901-йил 16-июн) Марказий Ҳиндистондаги Бҳопал исломий князлигининг ҳукмдори бўлган.
Биография
Бҳопал яқинидаги Исломнагар шаҳрида туғилган Шоҳ Жаҳон бир пайтлар Бхопаллик Наваб ва унинг эри Жаҳонгир Муҳаммад Хоннинг тирик қолган ягона фарзанди эди. У 1844-йилда олти ёшида Бҳопал ҳукмдори сифатида тан олинган; онаси озчилик даврида ҳокимиятни регент сифатида ишлатган. Бироқ, 1860-йилда унинг онаси Сикандар Бегим инглизлар томонидан Бҳопал ҳукмдори сифатида тан олинган ва Шоҳ Жаҳон четга сурилган. Шоҳ Жаҳон 1868-йилда вафотидан кейин онасининг ўрнига Бҳопаллик Бегим бўлди.
Шоҳжаҳон давлат раҳбарлигига тайёрланиб, солиқ тушумлари тизимини такомиллаштирди ва давлат даромадини оширди, аскарларининг маошларини оширди, ҳарбийларнинг қурол-яроғларини модернизация қилди, тўғон ва сунъий кўл қурди, полиция кучларининг самарадорлигини оширди ва штат икки вабога дучор бўлганидан кейинги биринчи аҳолини рўйхатга олишни (аҳоли 744 000 га камайди)ўз зиммасига олди. Бюджет тақчиллигини мувозанатлаш учун у афюн етиштиришни буюрди.
У урду тилидаги бир қанча китобларнинг муаллифи ҳисобланади. Улар орасида ўз режимининг 1 ва 7-йиллари орасидаги асосий воқеалар ва Бҳопалнинг ўша даврдаги ижтимоий-сиёсий шароитлари тасвирланган Гауҳар-и-Иқбаал бор. Султон Жаҳон Бегимнинг „Гауҳар-и-Иқбол“ номли таржимаи ҳолининг инглиз тилидаги таржимаси "Менинг ҳаётим ҳақида маълумот" деб номланган. Бу Бегимнинг таълим бўйича маслаҳатчиси бўлган CҲ Пайне томонидан ёзилган. У Гауҳар-и Иқбоалнинг иккинчи қисми бўлган „Ахтар-и-Иқбоал“ни ёзган. 1918-йилда у „Иффат-ул-муслимаат“ асарини ёзиб, унда Европа, Осиё ва Мисрдаги урф-одатлардаги пурдаҳ ад ҳижоб тушунчаларини тасвирлайди.
У Ҳиндистондаги энг йирик масжидлардан бири — Бҳопалда Таж-ул-Масажид қурилишини бошлашда муҳим рол ўйнайди. Бироқ, унинг ўлимидан кейин қурилиш тугалланмаган ва кейинчалик қурилиш жараёни ташлаб кетилган; иш 1971-йилда тикланди. У Бҳопалда Тож Маҳал саройини ҳам қурди. Шоҳжаҳон Маккага мусулмон ҳаж зиёратини адо этишни орзу қилган бўлса-да, соғлиғининг заифлиги ва кема ҳалокатига бўлган қўрқуви унга зиёрат қилишни ҳеч қачон насиб этмади[2].
Шоҳжаҳон Бегим Буюк Британиянинг Суррей штатидаги Уокинг шаҳридаги масжид қурилиши учун катта миқдорда хайрия қилди. шунингдек, у, Алигарҳ мусулмон университетига айланган Муҳаммадан Англия-Шарқ коллежининг ташкил этилишига катта ҳисса қўшди. У Хошангобод ва Бҳопал ўртасида қуриладиган темир йўл нархини субсидия қилиб берди.
1855-йилда Шоҳжаҳон Бегим учинчи хотин сифатида Бҳопалнинг ўрта даражадаги зодагони Боқи Муҳаммадхонга турмушга чиқди. У 1867-йилда вафот этган. Тўрт йил ўтгач, Шоҳжаҳон ўша пайтдаги Бирлашган вилоятларда Каннаужлик Сиддиқ Ҳасан Хонга турмушга чиқди. Иккинчи никоҳи фарзандсиз бўлди. Шоҳжаҳон икки эрининг ўлимидан ташқари икки набиранинг ўлимини ҳам бошидан кечирди.
Шоҳжаҳон Бегимнинг сўнгги йиллари оқилона давлат бошқарувида ўтди[2]. 1901-йилда у оғиз саратони билан касалланди; кўп ўтмай, Бҳопал аҳолиси учун Шоҳжаҳон ўз фуқароларидан бирортасига зулм қилган бўлса, кечирим сўраб хабар эълон қилинди ва бу машҳур ҳукмдорнинг касаллиги туфайли жамоатчиликнинг қайғусига сабаб бўлди. Шоҳжаҳонни сўнгги бор қизи Султон Жеҳан зиёрат қилди, Шоҳжаҳон ўн уч йил давомида у билан гаплашмаган, чунки Шоҳжаҳон биринчи невараси ўлимида қизини айблаган эди; бу якуний учрашувда ҳам Шоҳжаҳон қизини кечиришдан бош тортди. Шоҳжаҳон 1901-йил 6-июнда вафот этди ва Султон Жеҳан тахтга ўтирди[3].
Почта хизматлари
Унинг ҳукмронлиги даврида Бҳопал давлатининг биринчи почта маркалари чиқарилган. 1876 ва 1878-йилларда ярим ва чорак анна маркалари чиқарилди. 1876-йилдагилар саккиз бурчакли рамкада „ҲҲ Наwаб Шоҳжаҳон Бегам“ матнига эга; 1878-йилги штамплар худди шу матнни думалоқ рамкада ва Бегум унвонининг урдуча кўринишида. Унинг номи ёзилган охирги маркалар 1902-йилда „ҲҲ Навоб Султон Жаҳон Беғам“ ёзуви билан чиқарилган[4][5].
-
1876-йил марка Бегим ҳукмронлиги даврида чиқарилган -
1908-йил Бҳопал штатининг бир анна маркаси
Нашрлар (танланган)
- Таж-ул Икбал Тарих Бҳопал, Ёки, Бҳопал тарихи, Шоҳ Жаҳон Бегум томонидан ёзилган, Ҳ.Д Барстоу томонидан урду тилидан таржима қилинган. Калкутта: Текер, Спинк, 1876-йил.
Манбалар
- ↑ Саваркар анд тҳе Рани’с пҳото — Тҳат ше wеарс тwо cолларс оф ордерс индиcатес тҳат ит ис тҳе формер Бегум, абоут 1878.
- ↑ 2,0 2,1 Кҳан, пг. 143.
- ↑ Кҳан, пг. 146.
- ↑ Станлей Гиббонс Лтд. Станлей Гиббонс' Симплифиэд Стамп Cаталогуэ; 24тҳ эд., 1959. Лондон: Станлей Гиббонс Лтд.' п. 153
- ↑ Станлей Гиббонс Лтд. Станлей Гиббонс' Симплифиэд Стамп Cаталогуэ; 24тҳ эд., 1959. Лондон: Станлей Гиббонс Лтд.' пп. 154-55