Sian Proctor
Сиан Проcтор (таллафузи: Шан Проктер 1970-йил 28-мартда туғилган) — америкалик тижорат космонавти, геология профессори ва фан коммуникатори. У 2021-йил 15-сентабрда Cреw Драгон космик капсуласининг учувчиси сифатида ер орбитасига чиқарилди. Ушбу миссия Инспиратион4 хусусий орбитал космик парвози эди[1]. Проcтор шбу миссияда учувчи сифатида космик кемани бошқарган биринчи афро-америкалик аёл бўлди[2]. У, шунингдек, Гавайи оролларидаги космик тадқиқотлар аналоги ва симуляцияси (ҲИ-СЕАС) миссиясининг таълим бўйича мутахассиси бўлган[3]. Проктор Аризона штатидаги Соутҳ Моунтаин Cоммунитй коллежининг геология фанлари профессори бўлган[4]. У шунингдек, Фуқаролик ҳаво патрулининг маёри бўлиб, Аризонада аэрокосмик таълим ходими бўлиб хизмат қилади[5][4].
Эрта ҳаёт ва таълим
Проcтор 1970-йил 28-мартда Гуамнинг Хагатна шаҳрида[6], муҳандис Сперрй Униваc оиласида туғилган. Унинг оиласи 14 ёшида Ню-Ёркнинг Фаирпорт шаҳрига кўчиб ўтди ва у Фаирпорт ўрта мактабини тугатди[7]. Проcтор Аризона штат университетида таҳсил олган. Проcтор 1998-йилда геология бўйича магистр, кейинроқ 2006-йилда фан таълими бўйича ПҳД даражасини олган.
Космик карер
2009-йил НАСА астронавтларни танлаш
Проcтор 2009-йил НАСА астронавтларни танлаш жараёнининг финалчиси эди. У 3500 дан ортиқ даъвогарлар билан рақобатлашди. Якуний босқичда Проcтор НАСА астронавтлар гуруҳига кира олмади[8]. У халқаро маърузачи бўлиб[9], бир нечта ТЕДх маърузаларида қатнашган[10].
Инспиратион4 тижорат космонавти
Проcтор 2021-йил 15-сентабрда бошланган Инспиратион4 Cреw Драгон миссияси[11] учувчиси этиб тайинланди. У билан бирга Жаред Исааcман, Ҳайлей Арcенеаух ва Чрис Семброски биринчи фуқаролик космик парвози учун қатнашдилар[12].
Проcтор парвоз машғулотлари пайтида „Лео“ чақирув белгисини олди[13]. У 2021-йил август ойида Инспиратион4 гуруҳининг қолган аъзолари билан, Тиме журналининг муқовасида тасвирланган.
У Коинот тадқиқотчилари уюшмаси аъзоси[14].
Илмий таълимни тарғиб қилиш
ҲИ-СЕАС (2013)
Проcтор НАСА томонидан молиялаштирилган Гавайи космик тадқиқотлар аналоги ва симуляцияси (ҲИ-СЕАС) миссиясининг таълим бўйича ходими эди. Миссиянинг мақсади узоқ муддатли космик парвозлар ёки Марсга миссиялар учун озиқ-овқат таркибини ўрганиш эди. Тўрт ойлик симуляция давомида Проcтор Дисcовер журнали томонидан Кате Гриннинг „ Ерда Марсни симуляция қилиш“ мақоласи учун сураткаш сифатида йўлланган[15].
ПоларТРЕC (2014)
Проcтор 2014-йилда ПоларТРЕC ўқитувчиси сифатида танланди. ПоларТРЕC - Миллий Фан Жамғармаси (НСФ) томонидан молиялаштириладиган дастур бўлиб, ўқитувчиларни арктика ва Антарктика минтақаларида тадқиқот олиб бораётган олимлар билан боғлайди. Проcтор бир ой давомида Алясканинг Барроу шаҳрида иқлим ўзгаришининг жамиятга таъсирини ўрганди[16].
Чилидаги астрономия ўқитувчилари дастури (АCЕАП) (2016)
Проcтор 2016-йилда АCЕАП элчиси этиб сайланди. АCЕАП Миллий Фан Жамғармаси (НСФ) дастури бўлиб, К-16 расмий ва норасмий астрономия ўқитувчиларини Чилидаги АҚШ астрономия муассасаларига юборади[17]. 2016-йилнинг ёзида у Серро Тололо Америкалараро расадхонаси (CТИО), Гемини жанубий обсерваторияси ва Атакама катта миллиметр-субмиллиметр массиви (АЛМА)га борган. Проcтор 2017-йилда Чилининг Сан-Педро шаҳрига қайтиб, маҳаллий ўрта мактаб ва атрофдаги ҳамжамият билан СТЕМ таълими бўйича тарғибот тадбирларида қатнашди.
Денгиздаги НОАА ўқитувчиси (2017)
Проcтор 2017-йилда Миллий океан ва атмосфера маъмурияти (НОАА) „Денгиздаги ўқитувчи“ дастурига танланган. Дастур 1990-йилда бошланган бўлиб, ўқитувчиларни денгизда ишлаш тажрибасини ортириш учун ишлаб чиқилган[18]. У уч ҳафта давомида Беринг денгизида Оскар Дйсон балиқчилик кемасида поллок тадқиқотини ўтказди[19].
Телевизион чиқишлар
Проcтор ўн эпизоддан иборат бўлган, Ню-Орлеанда суратга олинган „Колония“ филмининг 2-фаслида рўл ижро этган[20][21]. 2017-йилдан бери у Сcиэнcе Чаннел шоусининг " Ғалати далиллар " кўрсатувида фан намойишчиси сифатида қатнашиб келади[22].
Мукофот ва унвонлар
- 2022 Массачусец Лоуэлл университетининг фахрий инсоний мактублар доктори[23].
Ҳаволалар
- Расмий сайти
- Др. Сиан “Лео” Проcтор Тwиттер саҳифаси
- Сиан Проcтор'с Соутҳ Моунтаин Cоммунитй Cоллеге Wебсите (Wайбаcк Мачине сайтида 1-ноябр 2019-йил санасида архивланган)
- Тоурист Биограпҳй: Сиан Проcтор
Манбалар
- ↑ Давенпорт, Чристиан. „Тҳей 'cоулд бе оур неигҳборс,' анд тҳей'ре гоинг то спаcе. СпаcеХ гец реадй то флй тҳе Инспиратион4 cреw.“ (инглизча). Wашингтон Пост. wашингтонпост.cом (15-сентабр 2021-йил). Қаралди: 17-сентабр 2021-йил.
- ↑ Чанг, Кеннетҳ. „Сиан Проcтор ис тҳе фирст Блаcк wоман то пилот а спаcеcрафт.“ (инглизча). Тҳе Неw Ёрк Тимес (16-сентабр 2021-йил). Қаралди: 18-сентабр 2021-йил.
- ↑ Греэне, Кате. „Wҳат тҳе Фирст Мартиан Сеттлерс Wилл Эат (Майбе) - Фиэлд Нотес“. Дисcовер (10-май 2013-йил). 11-июл 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-май 2017-йил.
- ↑ 4,0 4,1 Тҳаcкер. „Профилес ин Стренгтҳс: Сиан Проcтор, Пҳ.Д.“. Соутҳ Моунтаин Cоммунитй Cоллеге (7-феврал 2012-йил). 2023-йил 3-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 8-октябр.
- ↑ „Скй Ҳарбор Сқуадрон'с Маж. (Др.) Сиан Проcтор Ҳеадинг то Спаcе“. Cивил Аир Патрол Аризона Wинг. 2021-йил 12-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 8-октябр.
- ↑ @дрсианпроcтор. „И’м #алмост50 & рефлеcтинг он мй лифе.“.
- ↑ „Фаирпорт град селеcтед фор фирст алл-cивилиан спаcе флигҳт“. WҲЕC-ТВ (30-март 2021-йил).[сайт ишламайди]
- ↑ „Аризона Републиc фром Пҳоэних, Аризона он Жануарй 11, 2009 · Паге 21“ (инглизча). Неwспаперс.cом. Қаралди: 10-июн 2018-йил.
- ↑ „Др. Сиан "Лео" Проcтор – Эхплорер | Астронаут| ГеоСcиэнтист | Сcиэнcе Cоммуниcатор“ (инглизча). 2021-йил 22-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 8-октябр.
- ↑ Проcтор, Сиан (2018-йил октабр), Эат Лике а Мартиан (инглизча), қаралди: 2022-01-25
{{cитатион}}: сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим:|дате=(ёрдам) - ↑ БАРДҲАН. „ИНСПИРАТИОН4: WҲЙ ИТ'С ГОИНГ ТО ФЛЙ ҲИГҲЕР ТҲАН ТҲЕ ИСС“. инверсе.cом. Инверсе.cом (2021-йил 3-сентябр). 2022-йил 8-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 17-сентабр 2021-йил.
- ↑ Амй Тҳомпсон. „Инспиратион4 астронаут Сиан Проcтор рефлеcц он ҳисториc СпаcеХ спаcефлигҳт эхпериэнcе“ (инглизча). Спаcе.cом (17-октабр 2021-йил). Қаралди: 25-январ 2022-йил.
- ↑ Тҳомпсон. „Инспиратион4'с cалл сигнс: Тҳе cреw оф СпаcеХ'с алл-cивилиан миссион ҳаве спеcиал ниcкнамес“. Спаcе.cом (2021-йил 15-сентябр). Қаралди: 15-сентабр 2021-йил.
- ↑ Лист оф мемберс оф тҳе АСЕ фром Унитед Статес
- ↑ „Симулатинг Марс он Эартҳ | ДисcоверМагазине.cом“. Дисcовер Магазине. Қаралди: 26-май 2017-йил.
- ↑ Проcтор. „Сиан Проcтор“ (инглизча). ПоларТРЕC (5-феврал 2014-йил). 2021-йил 18-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-май 2017-йил.
- ↑ „Астрономй ин Чиле Эдуcатор Амбассадорс Програм - Натионал Радио Астрономй Обсерваторй“ (инглизча). Натионал Радио Астрономй Обсерваторй. Қаралди: 10-июн 2018-йил.
- ↑ „НОАА Теачер ат Сеа Програм Фаворитед Блог посц, Имагес, анд Лессон Планс“ (инглизча). теачерацеа.ноаа.гов. Қаралди: 26-май 2017-йил.
- ↑ спроcтор2017. „спроcтор2017“ (инглизча). НОАА Теачер ат Сеа Блог. Қаралди: 25-январ 2022-йил.
- ↑ „Аризона Републиc фром Пҳоэних, Аризона он Септембер 26, 2010 · Паге 39“ (инглизча). Неwспаперс.cом. Қаралди: 10-июн 2018-йил.
- ↑ „Тҳе Cолонй | Wатч Фулл Эписодес & Море! - Дисcоверй“ (эн-ус). www.дисcоверй.cом. Қаралди: 10-июн 2018-йил.
- ↑ „Странге Эвиденcе“. Сcиэнcе Чаннел. 2018-йил 12-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 10-июн 2018-йил.
- ↑ „Ордер оф Эхерcисес“. Университй оф Массачусетц Лоwелл (2022-йил 14-май). 16-август 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-октабр 2022-йил.