Siena sahifasining manbasini koʻrish

{{Infobox Italian comune|name=Siena|official_name=Comune di Siena|native_name=|image_skyline=PiazzadelCampoSiena.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=View of Piazza del Campo (Campo Square), the Mangia Tower ([[Torre del Mangia]]) and [[Santa Maria in Provenzano, Siena|Santa Maria in Provenzano Church]]|image_flag=Flag of Siena.svg|flag_alt=|image_shield=Stemma di Siena.svg|shield_alt=|image_map=Map - IT - Siena - Siena.svg|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map=Italy#Tuscany#Europe|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|19|07|N|11|19|50|E|type:region:IT_type:city (53893)|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Tuscany]]|province=[[province of Siena|Siena]] (SI)|frazioni=[[Abbadia, Siena|Abbadia]], [[Agostoli]], [[Bolgione]], [[Colle Malamerenda]], [[Costafabbri]], [[Costalpino]], [[Fogliano, Siena|Fogliano]], [[Ginestreto]], [[Isola d'Arbia]], [[Le Tolfe]], [[Monteliscai]], [[Pieve a Bozzone]], [[Presciano]], [[Sant'Andrea a Montecchio]], [[Santa Regina, Siena|Santa Regina]], [[Taverne d'Arbia]], [[Val di Pugna]], [[Vico d'Arbia]], [[Vignano]], [[Volte Alte]]|mayor_party=centre-right|mayor=[[Luigi De Mossi]]|area_footnotes=|area_total_km2=118|population_footnotes=|population_total=53901|population_as_of=31 December 2017<ref>Data from [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]</ref>|pop_density_footnotes=|population_demonym=Senese|elevation_footnotes=|elevation_m=322|twin1=|twin1_country=|saint={{ubl|[[Ansanus|St. Ansanus]]|[[Ambrose of Siena]]}}|day=1 December<br />8 October|postal_code=53100, 53010|area_code=0577|website={{URL|http://www.comune.siena.it/|comune.siena.it}}|footnotes={{Infobox UNESCO World Heritage Site
| child         = yes
| official_name =
| criteria      = {{UNESCO WHS type|(i)(ii)(iv)}}(i)(ii)(iv)
| ID = 717
| year = 1995
| area = {{convert|170|ha|acre|abbr=on}}
| buffer_zone = {{convert|9907|ha|acre|abbr=on}}
}}}}
[[Fayl:02_Sienne_vue_de_San_Clemente.jpg|thumb]]
[[Fayl:Siena5.jpg|thumb]]
'''Siena''' ({{IPAc-en|s|i|ˈ|ɛ|n|ə}} {{Respell|see|EN|ə}}, {{IPA-it|ˈsjɛːna, ˈsjeːna|lang|It-Siena.ogg}}<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.dipionline.it/dizionario/ricerca?lemma=Siena |sarlavha=Siena |ish=DiPI Online |muallif=[[Luciano Canepari]] |qaralgan sana=28 October 2018 |til=it}}</ref> {{Lang-la|Sena Iulia}}) Italiyaning Toskana hududida joylashgan [[Shahar|shahardir]]. [[Siena (provinsiya)|Siena viloyatining]] poytaxti hisoblanadi. Siena aholisi soni boʻyicha mintaqada 12-oʻrinda turadi, 2022-yilda aholi soni 53 062 kishini tashkil qiladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Indici demografici e Struttura popolazione Siena |url=https://www.tuttitalia.it/toscana/88-siena/statistiche/indici-demografici-struttura-popolazione/ |qaralgan sana=2023-03-23 |ish=Tuttitalia.it |til=it}}</ref>

Shahar tarixiy jihatdan tijorat va bank faoliyati bilan bogʻliq boʻlib, 13—14-asrlargacha yirik bank markazi boʻlgan.<ref name=":1">{{Veb manbasi |sarlavha=Siena {{!}} Italy |url=https://www.britannica.com/place/Siena-Italy |qaralgan sana=2021-06-04 |ish=Encyclopedia Britannica |til=en}}</ref> Sienada, shuningdek, 1472-yildan beri uzluksiz faoliyat yuritib kelayotgan dunyodagi eng qadimgi bank Monte dei Paschi banki joylashgan.<ref>{{Veb manbasi |sana=2016-12-22 |sarlavha=Monte dei Paschi di Siena: a brief guide to the world's oldest bank |url=http://www.theguardian.com/business/2016/dec/22/monte-dei-paschi-the-history-of-the-worlds-oldest-bank |qaralgan sana=2021-06-04 |ish=the Guardian |til=en}}</ref> Uygʻonish davrining bir qancha mashhur rassomlari Sienada tugʻilib, ijod qilishgan, ular orasida Duccio, Ambrogio Lorenzetti, Simone Martini va Sassetta ham Italiya va Yevropa sanʼatining yoʻnalishiga taʼsir koʻrsatgan.<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Pinacoteca Nazionale in Siena – Terre di Siena |url=https://www.terredisiena.it/en/art-and-culture/pinacoteca-nazionale-in-siena/ |qaralgan sana=2021-06-04 |til=en-US }}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":0">{{Veb manbasi |url=https://whc.unesco.org/en/list/717 |sarlavha=Historic Centre of Siena |nashriyot=UNESCO World Heritage Centre |sana=3 December 2009 |qaralgan sana=19 June 2012}}</ref> Siena universiteti, dastlab ''Studium Senese'' deb nomlangan, 1240-yilda tashkil etilgan boʻlib, uni dunyodagi uzluksiz faoliyat yurituvchi eng qadimgi universitetlardan biriga aylantiradi.<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Storia dell'Ateneo {{!}} Università degli Studi di Siena |url=https://www.unisi.it/ateneo/storia-dellateneo |qaralgan sana=2021-06-04 |ish=www.unisi.it}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=10 of the Oldest Universities in the World |url=https://www.topuniversities.com/blog/10-oldest-universities-world |qaralgan sana=2021-11-06 |ish=Top Universities |til=en}}</ref>

Siena [[Oʻrta asr|oʻrta asrlarda]] Yevropaning eng muhim shaharlaridan biri boʻlgan va uning tarixiy markazi [[Jahon merosi|YuNESKOning Butunjahon merosi ob’ekti]] boʻlib, u 13-14-asrlarga oid bir nechta binolarni oʻz ichiga oladi.<ref name=":0"/><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Siena in the Middle Ages {{!}} by Siena OnLine |url=http://www.sienaonline.com/siena_middle_ages.html |qaralgan sana=2021-11-06 |ish=www.sienaonline.com |til=en |arxivsana=2022-03-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220330034636/http://www.sienaonline.com/siena_middle_ages.html }}</ref> Shahar oʻzining [[Oshxona (an'analar)|oshxonasi]], [[Sanʼat|sanʼati]], [[Muzey|muzeylari]], oʻrta asr shahar manzarasi va Piazza del Campoʻda yiliga ikki marta oʻtkaziladigan Palio ot poygasi bilan mashhur.<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Il Palio di Siena Tutto quello che c'è da sapere Villa Il Patriarca |url=https://www.ilpatriarca.it/it/blog/il-palio-di-siena-tutto-quello-che-ce-da-sapere-101 |qaralgan sana=2023-03-23 |ish=www.ilpatriarca.it |til=it |arxivsana=2023-02-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230207172948/https://www.ilpatriarca.it/it/blog/il-palio-di-siena-tutto-quello-che-ce-da-sapere-101 }}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Siena: cosa fare, cosa vedere e dove dormire - Toscana.info |url=https://www.toscana.info/siena/ |qaralgan sana=2023-03-23 |ish=Toscana |til=it}}</ref>
[[Fayl:Capitoline_Wolf_at_Siena_Duomo.jpg|thumb| Kapitoliy boʻrisi Siena Duomoda . Afsonaga koʻra, Sienaga Remusning ikki oʻgʻli Senius va Aschius asos solgan. Ular [[Rim|Rimdan]] qochib, Sienaga boʻri haykalini olib ketishdi, bu shaharning ramziga aylandi.]]

== Joylashuvi ==
Siena Toskananing markaziy qismida, Arbia daryosi vodiysi (janubda), Merse vodiysi (janubiy-gʻarbiy), Elza vodiysi (shimolda), Chianti tepaliklari (shimoli-sharq) oʻrtasidagi keng tepalikli landshaftning oʻrtasida joylashgan. Montagnola Senese (gʻarbiy) va Krit Senesi (janubiy-sharq). Shahar dengiz sathidan {{Convert|322|m|ft|abbr=on}} yuqorida joylashgan.

== Madaniyat ==
[[Fayl:Duccio.The-Madonna-and-Child-with-Saints-149.jpg|thumb| ''Madonna va bola avliyolar bilan poliptix'' Duccio (1311-18)]]
[[Fayl:Institution-of-the-eucharist--Sassetta--Siena_Pinacoteca.jpg|thumb| Sassetta, ''Eucharist instituti'' (1430-32), Pinacoteca di Siena]]

== Diqqatga sazovor joylar ==
[[Fayl:Duomo_di_Siena_-_panoramio.jpg|thumb| Siena sobori]]
[[Fayl:Siena_Cathedral.jpg|thumb| Siena soborining ichki qismi]]
[[Fayl:Siena_Palazzo_Pubblico_20030813-349.jpg|thumb| Palio festivali kunlaridagi Palazzo Pubblico (shahar hokimiyati) fasadi]]
[[Fayl:The_oldest_surviving_bank_in_the_world._Siena,_Italy._(23117920029).jpg|thumb| Piazza Salimbeni]]
[[Fayl:Strsiena.JPG|thumb| Eski Siena koʻchalari]]

== Manbalar ==
<references group="" responsive="1"></references>

== Havolalar ==

*
{{Siena landmarks}}{{Siena provinsiyasi}}{{World Heritage Sites in Italy}}{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Italiya shaharlari]]
[[Turkum:Tarixiy mamlakatlar poytaxtlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha shaharlar]]