Сифон (Ситон ва қадимги юнонча: Σίθων) — юнон мифологиясида Фракия шоҳи, сифонларнинг эпоними[1]. Одомантлар қироли (Парфенийга кўра) ёки Фракия Херсонес ҳукмдори (Кононга кўра). Посейдон ва Оссанинг ўғли (Кононга[2] кўра), ёки Арес ва Нилнинг қизи (Цецу[3] бўйича) Анхиноянинг ўғли[4].

Палленанинг отаси Мендеида нимфасидан[5]. Ликофрон ва Цец уни Ретеянинг отаси деб ҳам атайдилар, у Троаддаги[6] ерга Ретей номини берган („Сифон қизининг қабри“ Ликофронда[7] зикр қилинган).

Феаген ва Гегесиппнинг „Паллен ҳикояси“ га ишора қиладиган мифограф Парфений[8] ҳикоясига кўра, Сифон қизи Палленанинг даъвогарларига қиз учун у билан жанг қилишни буюради ва шундай қилиб кўплаб мағлуб бўлганларни ўлдиради. Сифон қариганида, у икки даъвогарга (Дриант ва Клейт) мукофот сифатида малика ва шоҳликни олиш учун бир-бири билан араваларда дуэл қилишни буюрди. Клитни севиб қолган Паллена айёрлик билан унинг ғалабасини таъминлади (унинг тарбиячиси Дриантнинг аравакашига пора беради ва у арава ғилдиракларини маҳкамламайди).

Сифон қизининг ҳийла-найрангларини билиб, олов ёқди ва у ерда Дриантни ёқишга ва Палленани пичоқлашга қарор қилди. Бироқ, худолар осмондан ёмғир ёғдирди ва Сифон Клитга Паллена билан турмуш қуришга рухсат берди. Бу ҳикоя Эномай, Пелоп, Гипподамия ва Миртил ҳақидаги афсонани эслатади, аммо „юмшоқ версияда“.

Ноннинг сўзларига кўра, Сифон ўз қизини севиб қолган ва куёвдан аренадаги дуэлда Палленани ўзини мағлуб этишни талаб қилган[9]. Паллена Дионис[10] томонидан мағлуб бўлгунга қадар кўплаб даъвогарлар ўлдирилди, шундан сўнг Дионис муртад Сифонни тирс[11] зарбаси билан ўлдирди.

Овидийнинг сўзларига кўра, Сифон Бисалтларнинг шоҳи, Филлиданинг отаси[12]. Гоҳ эркак, гоҳ аёл[13] бўлган „икки жинсли“ Сифон ҳақидаги Овидийнинг сўзлари сирли (гарчи у Цецнинг баъзи белгиларидан кейин Протей билан таққосланса ҳам).

Манбалар

  1. ↑ у Страбона (География ВИИ, фр. 11) сифони названи одним из племен эдонов
  2. ↑ Конон. Расскази 10
  3. ↑ Цец. Комментарий к „Александре“ Ликофрона 583
  4. ↑ в тексте Цеца Ахироя, предложени конъэктури Анхиноя или Анхироя
  5. ↑ по Конону; у Парфения и Цеца имя жени не названо
  6. ↑ Цец. Комментарий к „Александре“ Ликофрона 1161; Лексикон Рошера. Т. 4. Стб. 124.
  7. ↑ Ликофрон. Александра 583
  8. ↑ Парфений. О любовних страстях 6
  9. ↑ Нонн. Деяния Диониса ХЛВИИИ 91-106
  10. ↑ Нонн. Деяния Диониса ХЛВИИИ 107—174
  11. ↑ Нонн. Деяния Диониса ХЛВИИИ 184
  12. ↑ Овидий. Лекарство от любви 605
  13. ↑ Овидий. Метаморфози ИВ 279—280 кратко

Ҳаволалар