Siljish toki.
Ўзгараётган электр майдон ва у вужудга келтирадиган магнит майдон ўртасида миқдорий муносабатни ўрнатиш учун Максвелл силжиш токи тушунчасини киритди. Унинг фикрига кўра магнит майдон мавжуд бўлар экан, уни вужудга келтирадиган ток ҳам мавжуд бўлмоги даркор. Шуни таъкидлаш лозимки, силжиш токи электр токи эга бўладиган фақат биттагина хусусиятга, яъни магнит майдон ҳосил қила олиш хусусиятигагина эгадир. У электр токи эга бўлган бошқа бирорта ҳам хусусиятга эга эмас.
Ўзгарувчан токлар учун занжирда кондесаторнинг бўлиши токнинг ўтишига тўсқинлик қила олмайди. Лекин бу холда ҳам кондесатор қопламалари
орасида заряд кўчиши кузатилмайди. Шунинг учун кондесатор қопламалари орасида ўтказувчанлик токининг мавжудлигига эквивалент қандайдир бир жараён
ўринли бўлади деб, фараз қилишга тўғри келади. Кондесатор қопламалари орасидаги шу ўтказувчанлик токига уланувчи токни силжиш токи дейилади..
Уни математик ифодасини олиш учун Максвеллнинг тенгламасини кўринишида ёзиб, хар иккала томонини вақт бўйича дифференсиаллаймиз.
Узликсизлик тенгламасидан қийматини юқоридаги тенгламага қўйиб
эканлигини топамиз. Бундан кўринадики векторнинг куч чизиқлари доимо ёпиқ. Бу ерда – ўтказувчанлик токининг зичлиги,
вектор эса силжиш токининг зичлиги ёки қисқа қилиб силжиш токи дейилади.[1]
Манбалар
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |
- ↑ Рахимов. У.А. , Отақулов В.О. “Электродинамика ва нисбийлик назарияси”.