Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Siljish toki.

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Ўзгараётган электр майдон ва у вужудга келтирадиган магнит майдон ўртасида миқдорий муносабатни ўрнатиш учун Максвелл силжиш токи тушунчасини киритди. Унинг фикрига кўра магнит майдон мавжуд бўлар экан, уни вужудга келтирадиган ток ҳам мавжуд бўлмоги даркор. Шуни таъкидлаш лозимки, силжиш токи электр токи эга бўладиган фақат биттагина хусусиятга, яъни магнит майдон ҳосил қила олиш хусусиятигагина эгадир. У электр токи эга бўлган бошқа бирорта ҳам хусусиятга эга эмас.

Ўзгарувчан токлар учун занжирда кондесаторнинг бўлиши токнинг ўтишига тўсқинлик қила олмайди. Лекин бу холда ҳам кондесатор қопламалари

орасида заряд кўчиши кузатилмайди. Шунинг учун кондесатор қопламалари орасида ўтказувчанлик токининг мавжудлигига эквивалент қандайдир бир жараён

ўринли бўлади деб, фараз қилишга тўғри келади. Кондесатор қопламалари орасидаги шу ўтказувчанлик токига уланувчи токни силжиш токи дейилади..

Уни математик ифодасини олиш учун Максвеллнинг тенгламасини п=дивД→{\дисплайстйле п=див\оверригҳтарроw{Д}} кўринишида ёзиб, хар иккала томонини вақт бўйича дифференсиаллаймиз.

δпδт=дивδД→δт{\дисплайстйле \фраc{\делта п}{\делта т}= див \фраc{\делта\оверригҳтарроw{Д}}{\делта т}}

Узликсизлик тенгламасидан δпδт{\дисплайстйле \фраc{\делта п}{\делта т}} қийматини юқоридаги тенгламага қўйиб див(δД→δт+ж→)=0{\дисплайстйле див (\фраc{\делта\оверригҳтарроw{Д}}{\делта т}+\оверригҳтарроw{ж})=0}

эканлигини топамиз. Бундан кўринадики ж→тола=(δД→δт+ж→){\дисплайстйле \оверригҳтарроw{ж}_{тола}= (\фраc{\делта\оверригҳтарроw{Д}}{\делта т}+\оверригҳтарроw{ж})} векторнинг куч чизиқлари доимо ёпиқ. Бу ерда ж→{\дисплайстйле \оверригҳтарроw{ж}}  – ўтказувчанлик токининг зичлиги,

ж→сил=δД→δт{\дисплайстйле \оверригҳтарроw{ж}_{сил}= \фраc{\делта\оверригҳтарроw{Д}}{\делта т}}

вектор эса силжиш токининг зичлиги ёки қисқа қилиб силжиш токи дейилади.[1]

Манбалар

  1. ↑ Рахимов. У.А. , Отақулов В.О. “Электродинамика ва нисбийлик назарияси”.