Sindarin
| Синдарин | |
|---|---|
| Миллий номи | Синдарин |
| Тил оиласи | |
| Алифбоси | Тенгвар (асосий), Кирт |
| Тил кодлари | |
| ИСО 639-3 | сжн |
Синдарин – Ж. Р. Р. Толкиэн томонидан унинг Ардада, асосан Ўрта Ерда кечадиган фантастик ҳикоялари учун яратилган сунъий тиллардан биридир. Синдарин элфлар томонидан сўзлашилган кўплаб тиллардан бири ҳисобланади.
Синдарин сўзи Қуэня тилида „Кулранг элфлар тили“ маъносини англатади. Чунки у Белерианддаги Кулранг элфларнинг тили бўлган. Улар Учинчи қабилага мансуб элфлар бўлиб, Буюк саёҳатдан кейин Белериандда қолиб кетган эдилар. Уларнинг тили денгиз ошиб кетган қариндошларининг тилидан ажралиб қолган. Синдарин ундан аввалги тил – Умумий Телериндан келиб чиққан бўлиб, у эса Умумий Элдариндан ривожланган. Умумий Элдарин Элдар халқлари бўлинишидан олдин сўзлашилган тил бўлиб, Оромë Валанига эргашиб Валинорга Буюк юришга отланган элфлар шу тилда гаплашган. Ундан ҳам аввалроқ Элдарлар барча элфларнинг дастлабки тили – Ибтидоий Қуэндианда сўзлашганлар. Толкиэн Синдарин фонологияси ва грамматикасининг айрим жиҳатларини адабий уэлс тилига асослаган. Синдаринда келт тилларига хос бўлган ундош товушларнинг ўзгаришлари ҳам намоён бўлади[1].
Манбалар
- ↑ Бурнс, Маржориэ. Перилоус Реалмс: Cелтиc анд Норсе ин Толкиэн'с Миддле-эартҳ. Университй оф Торонто Пресс, 2005 — 21-бет. ИСБН 0-8020-3806-9.
Адабиётлар
- Беллет, Бертранд. „Нолдорин Плуралс ин тҳе Этймологиэс.“ Тенгwестиë (2005).
- Дерзҳански, Иван А. „Петҳ и диратҳар аэн: Соме Нотес он Элдарин Релативе Cонструcтионс.“ Виняр Тенгwар 38 (1997): 9–13, 18.
- Фостер, Роберт (1971). "Синдарин анд Қуэня Пҳонологй". Мйтҳcон Проcеэдингс 1 (2): артиcле 16. ҳттпс://дc.сwосу.эду/cги/виэwcонтент.cги?артиcле=1015&cонтехт=мйтҳпро.
- Гилсон, Чристопҳер. „Гномиш ис Синдарин: Тҳе Cонcептуал Эволутион оф ан Элвиш Лангуаге.“ Ин Толкиэн'с Легендариум: Эссайс он Тҳе Ҳисторй оф Миддле-эартҳ, эдитед бй Верлйн Флиэгер анд Cарл Ф. Ҳостеттер, 95-104. Wестпорт, Cоннеcтиcут: Греэнwоод, 2000.
- Гираудеау, Давид „Парма Элдаламберон 17 Синдарин Cорпус“. Ламбенóрë (2011).
- Ҳемми, Ёко. „Толкиэнъс Тҳе Лорд оф тҳе Рингс анд Ҳис Cонcепт оф Нативе Лангуаге: Синдарин анд Бритиш-Wелш.“ Толкиэн Студиэс (2010): 147–74.
- Ҳостеттер, Cарл Ф. (2013). "Лангуагес Инвентед бй Толкиэн". ин Дроут, Мичаэл Д. C.. Ж. Р. Р. Толкиэн Энcйcлопедиа. Роутледге. 332–344 б. ИСБН 978-0-415-86511-1.
- Ҳостеттер, Cарл Ф. „Тҳе 'Кинғс Леттер': Ан Ҳисториcал анд Cомпаративе Аналйсис.“ Виняр Тенгwар 31 (1993): 12–34.
- Ҳостеттер, Cарл Ф. „Тҳе Паст-Тенсе Верб ин тҳе Нолдорин оф тҳе Этймологиэс.“ Тенгwестиë (2003).
- Ҳостеттер, Cарл Ф. „И Лам на Нголдатҳон: Тҳе Граммар анд Лехиcон оф тҳе Гномиш Тонгуэ.“ Ин Ж. Р. Р. Толкиэн Энcйcлопедиа: Счоларшип анд Cритиcал Ассессмент, эд. Мичаэл Д.C. Дроут, пп. 291–92. Неw Ёрк: Роутледге, 2007.
- Ҳостеттер, Cарл Ф. „Тҳе Тwо Пҳонетиc Валуэс оф лл ин Элвиш Синдарин ин тҳе Лорд оф тҳе Рингс“ Тенгwестиë (2003).
- Жаллингс, Фиона. А Фан'с Гуиде то Нео-Синдарин: А Техтбоок фор тҳе Элвиш оф Миддле-эартҳ. НЕМВУС, 2017. ИСБН 978-0-9974321-1-4.
- Мармор, Паула; Криэг, Лауренcе; Стреcкер, Давид. „Инитиал Cонсонант Мутатион ин Cелтиc анд Синдарин.“ Парма Элдаламберон 4 (1974): 12–16.
- Мартíнез, Ҳелиос Де Росарио. „Лигҳт анд Треэ: А Сурвей Тҳроугҳ тҳе Эхтернал Ҳисторй оф Синдарин.“ Тенгwестиë (2005).
- Сало, Давид. Гатеwай то Синдарин: а граммар оф ан Элвиш лангуаге фром Ж. Р. Р. Толкиэн'с Лорд оф тҳе Рингс. Университй оф Утаҳ Пресс, 2004. ИСБН 978-0874809121.
- Толкиэн, Ж. Р. Р. (2007). Гилсон, Чристопҳер. эд. "Wордс, Пҳрасес анд Пассагес ин Вариоус Тонгуэс ин Тҳе Лорд оф тҳе Рингс". Парма Элдаламберон (17).
- Wелден, Билл. „Он тҳе Форматион оф Плуралс ин Синдарин.“ Парма Элдаламберон 1, но. 1 (1971): 10–11.
Ҳаволалар
- Ардаламбион (Wайбаcк Мачине сайтида 2003-12-05 санасида архивланган), Ҳелге Фаускангер'с сите он Толкиэн'с лангуагес
- Глǽмсcрафу
- Ҳелге Фаускангер'с паге он Синдарин (Wайбаcк Мачине сайтида 2021-07-24 санасида архивланган)
- Ҳесперидес (порт оф Драгон Фламе, а Синдарин анд Нолдорин диcтионарй, фор Маc ОС Х)