2022-йил 27-февралда Ню-Ёрк шаҳрида „Украинага шон-шарафлар! Қаҳрамонларга шон-шарафлар!“ Бу ибора Россиянинг Украинага бостириб кириши натижасида дунё миқёсида шуҳрат қозонди.

„Украинага шон-шараф!“ (украинча: Слава Україні!, ИПА: [ˈсɫаʋɐ ʊкрɐˈжинʲи] ( тингланг)) — Украина суверенитети ва хорижий агрессияга қаршилик рамзи сифатида танилган Украина миллий саломидир. Бу Украина Қуролли Кучларининг жанговар ҳайқириқидир. Бу кўпинча „Қаҳрамонларга шон-шараф!“ деган жавоб билан бирга келади. (украинча: Героям слава!, ИПА: [ɦэˈрɔжɐм ˈсɫаʋɐ]).

Бу ибора биринчи марта 20-асрнинг бошларида турли хил вариантларда пайдо бўлган, у 1917 йилдан 1921 йилгача Украина мустақиллик уруши пайтида украиналиклар орасида машҳур бўлган[1]. „Қаҳрамонларга шон-шуҳрат!“ биринчи марта Украина мустақиллик уруши пайтида ёки 1920-йилларда Украина миллатчилари лигаси аъзолари орасида пайдо бўлган.

1930-йилларда у ўта ўнгчи Украина миллатчилари ташкилоти (ОУН) шиори сифатида кенг тарқалди[2], шунингдек, Совуқ уруш даврида Ғарбдаги украин диаспора гуруҳлари ва қочқинлар жамоалари. Совет Иттифоқида бу ибора Совет ва кейинчалик Россия ҳукумати томонидан тақиқланган ва обрўсизланган. Бу ибора охир-оқибат Украинада Совет Иттифоқининг қулаши муносабати билан мустақиллик учун курашаётган пайтда яна пайдо бўлди. 2014 йилги Украина инқилоби ва Россия-Украина уруши пайтида ундан фойдаланиш яна қайта тикланди, бу даврда у Украинада кенг тарқалган рамзга айланди[3].

Тарих

Украина шоири Тарас Шевченко 1860 йилги шеърида „Украина шон-шарафи“ шаклида иборани ишлатган.

Келиб чиқиши

Украина тарихчилари саломлашиш илдизлари Тарас Шевченко асарларида борлигини таъкидлайдилар[4][5]. Шевченко Основианенкога 1840 йилги шеърида „Украина шон-шарафи“ иборасини ишлатган:[6][4]

Бизнинг фикримиз, қо'шиг'имиз
О'лмайди, ҳалок бо'лмайди…
Оҳ, одамлар, бизнинг шон-шарафимиз,
Украина шон-шарафи!

1917 йил 15 мартдаги „Демократик ва мустақил Украинани қўллаб-қувватлаш учун“ Раданинг „Ноwа Рада“ журналидан олинган ёзувлари. „Украинага шон-шараф“ ибораси таъкидланган.

Биринчи бўлиб „Украинага шон-шараф!“ иборасининг ишлатилиши маълум. „Дунё бўйлаб шон-шуҳрат!“ (украинча: По всій землі слава), Харковда 19-аср охири — 20-аср бошларида Украина талабалар жамоасида содир бўлган[7].

Россиянинг Украинага бостириб кириши

Вашингтондаги урушга қарши намойишда „Слава Украина“ белгиси, 27-феврал, 2022-йил

Бу ибора Украина аскарлари ва уларнинг тарафдорлари орасида Россиянинг Украинага бостириб киришидан кейин руҳий ҳолатни кўтариш учун жуда машҳур бўлди[8][9]. Бу шиор бутун дунё бўйлаб намойишчилар томонидан Украина билан бирдамлик учун Россия элчихоналари ва тегишли миллий ҳукуматларга Россияни СWИФТдан чиқариб ташлаш ва Украина устидаги ҳаво ҳудудини ёпиш каби турли талабларга ҳамроҳ бўлган[10].

Манбалар

  1. ↑ „"Глорй то Украине!": Wҳо анд wҳен wас тҳе слоган cреатед?“.
  2. ↑ Раделжиć, Бранислав. Тҳе Унwантед Эуропеаннесс?: Ундерстандинг Дивисион анд Инcлусион ин Cонтемпорарй Эуропе (эн). Wалтер де Груйтер ГмбҲ & Cо КГ, 2021-01-18. ИСБН 978-3-11-068425-4. Қаралди: 2023-йил 5-январ. „Фор инстанcе, тҳе чант, "Глорй то Украине!" (Слава Украини!), фоллоwед бй "Глорй то тҳе Ҳероэс!" (Ҳероиам слава!), ҳад иц оригинс ин Украине'с натионал револутион оф 1917-1920, бут ит беcаме wидеспреад ас а слоган ундер тҳе wинг оф тҳе Организатион оф Украиниан Натионалисц (ОУН) ундер тҳе леадершип оф Степан Бандера.“ 
  3. ↑ „'Глорй то Украине': ҳундредс оф тҳоусандс марч агаинст Руссиан инвасион“. Франcе 24 (2022-йил 27-феврал). 2022-йил 28-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 28-феврал.
  4. ↑ 4,0 4,1 Ермоленко 2019.
  5. ↑ Цуркан. „Тҳе оригинс оф 'Слава Украини'“. Тҳе Кйив Индепендент (2023-йил 31-август). Қаралди: 2023-йил 3-сентябр.
  6. ↑ „До Основ'яненка. Тарас Шевченко. Повне зібрання творів. Том. 1.“. 2014-йил 7-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 10-март.
  7. ↑ Юрий Юзйч. „"Глорй то Украине!": Wҳо анд wҳен wас тҳе слоган cреатед?“. Исторйчна Правда. 2022-йил 25-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 21-июн.
  8. ↑ Счреcк. „'Глорй То Украине!' Ис Тҳе Неw Натионал Теам'с Соccер Слоган А Раллйинг Cрй ор а Фасcист Cалл?“. рферл.орг (2018-йил 7-сентябр). 2022-йил 8-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 14-июн.
  9. ↑ Стевис-Гриднефф, Матина. „Эуропе'с Траинс Таке Фигҳтерс то Украине, анд Бринг Баcк Рефугеэс“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2022-йил 11-март). 2022-йил 24-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 11-март. „'Слава Украини,' ҳе wҳисперед, репеатинг тҳе раллйинг cрй 'Глорй то Украине' тҳат'с галванизед тҳе cоунтрй.“.
  10. ↑ Артиcлес, Тҳе Тимес Леадинг. „Тҳе Тимес виэw он Украине'с cоураге: Слава Украини!“ (эн). Тҳе Тимес. 2022-йил 5-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 27-феврал.

Библиография

  • Липовецкй, Свиатослав. Організація українських націоналістів (бандерівці): фрагменти діяльності та боротьби (ук), 2010. 
  • Россолиńски-Лиэбе, Грзегорз. Степан Бандера: Тҳе Лифе анд Афтерлифе оф а Украиниан Натионалист: Фасcисм, Геноcиде, анд Cулт. Cолумбиа Университй Пресс, 2014. ИСБН 978-3838266848. 
  • Ре-Висион оф Ҳисторй. Руссиан Ҳисториcал Пропаганда анд Украине Ермоленко: , Кйив, 2019. ИСБН 978-617-684-247-7. 
  • Зажącзкоwски, Мариусз. Украиńскиэ подзиэмиэ на Лубелсзcзйźниэ w окресиэ окупаcжи ниэмиэcкиэж 1939–1944 (пл), Лублин-Wарсаw, 2015.