Soch Kral
Соч Крал (1782 – 29-ноябр 1854), кашмирлик сўфий шоир бўлган ва сўфий авлиё сифатида эътироф этилади[1]. У 1782-йилда ҳозирги Пулвама тумани, Жамму ва Кашмирдаги Индер қишлоғида туғилган. Касби бўйича кулол эди. У содда ҳаёт кечириб, умрини руҳият, яккахудолик ва ирфонга бағишлаган. У сўфий шоир Ориф Кралнинг ўғли эди[2].
Фақир Соч Крал Р.А. | |
|---|---|
 Соч Крал мақбараси | |
| Шахсий маълумотлар | |
| Таваллуди |
Исмоил 1782 |
| Вафоти | 29-ноябр 1854 |
| Пулвама | |
| Дини | Ислом |
| Эра | 19-аср бошларида |
| Ҳудуд | Кашмир водийси |
| Мазҳаб | Ишқ, (Тасаввуф) |
| Асосий қизиқиш(лар)и | Тасаввуф |
| Бошқа номлари | Соч Сеаб |
Соч Крал эҳтимол ўз авлодлари ҳануз яшаб келаётган Анантнаг туманидаги Девсар қишлоғига кўчган бўлиши мумкин. У уйланиб, кейин хотинидан ажрашган[2] ва 1854-йил 29-ноябрда Индерда вафот этган[2]. У кашмирлик сўфий шоирлар Маҳмуд Гами, Ваҳоб Хар, Карам Буланд ва Шоҳ Қаландарнинг замондоши эди. Соч Кралга Бабгам, Пулвамадан бўлган сўфий авлиё Мўмин Соҳиб пирлик қилган[3].
Нашр этилган асарлари
2021-йилда Муштақ Б. Барқ қаламига мансуб Сонгс оф Соч Крал („Соч Крал қўшиқлари“) асари Китаб Маҳал Публишерс томонидан нашр этилди. Китобда Соч Кралнинг 23 та шеърининг инглизча таржималари ва шарҳлари берилиб, уларнинг ирфоний ва инсонпарварлик мавзулари таҳлил қилинган[4].
2025-йилда Кашмир университетининг кашмир тили кафедраси мудири Меҳфуза Жан Соч Крал шеърларини Кулияти Соч Крал номли 234 бетлик китобга жамлаб, Меэзан Публишерс, Сринагар нашриётида чоп эттирди. Китобда жамоатчиликка илгари маълум бўлмаган шеърлари жумладан 45 та қўшиқ ўрин олган бўлиб, унда унинг ҳаёти, шеърий услуби ва маънавий-фалсафий қарашларига оид батафсил шарҳлар келтирилган[3].
Мероси
Блогспот.cом даги бир блогернинг ёзишича, Соч Крал шеъриятдан одамлар онгини ёритиш воситаси сифатида фойдаланган[5], ва унинг ижоди кашмир шеъриятида тасаввуфни тарғиб қилган[6].
Пулвамадаги Соч Крал Мемориал Cоллеге оф Эдуcатион (Соч Крал хотира педагогика коллежи) унинг номи билан аталган[2].
Тахминан 2009-йилда штат ҳукумати Соч Крал мақбараси яқинида маданий мерос масканини ривожлантириш учун 50 лакҳ рупий ажратган. 2012-йилда қурилиш ҳали бошланмаган эди[7].
2016-йилда Пулвама даража коллежида хонанда Дҳананжай Каул Лол Дед, Маҳжур, Ваҳоб Хар ва Соч Крални „Пулвама етиштирган буюк сўфийлардан“ деб таърифлаб, уларнинг шеърларини ўзи басталаган куйлар билан ижро этган[8].
Манбалар
- ↑ „Бефоре Иқбал’с ‘шикwа’, тҳере wас Соч Крал’с дивине петитион“. Фреэ Пресс Кашмир (2022-йил 22-октябр).
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 „Соч Крал а Суфи Поэт“. СКМ Cоллеге. 2016-йил 4-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 12-апрел.
- ↑ 3,0 3,1 „‘Кулияти Соч Крал’ (бй Др. Меҳфооза Жан)“. Кашмир Имагес (2025-йил 18-май).
- ↑ „Сонгс оф а Мйстиc“. Греатер Кашмир (2021-йил 7-июл).
- ↑ „Кашмри роостер“. Қаралди: 2016-йил 13-апрел.
- ↑ „Трибутес паид то Соч Крал“. Греатер Кашмир (2011-йил 24-июл). Қаралди: 2018-йил 18-апрел.
- ↑ Мақбоол, Заҳид „Cонструcтион оф Соч Крал ҳеритаге сите ҳиц роадблоcк“. Греатер Кашмир (2012-йил 6-март). Қаралди: 2019-йил 17-март.
- ↑ Ашиқ, Пеэрзада. „Пандит cоупле спреад нотес оф ҳармонй ин Кашмир“ (2016-йил 8-июн). Қаралди: 2018-йил 18-апрел.