Spannagel
| Спаннагел | |
|---|---|
| Жойлашув | Австрия |
| Узунлиги | 10 км |
| Кашф этилиши | 1919 |
| Кўргазма ғор очилиши | 1994 |
| Шоw cаве ленгтҳ | 500 м |
Спаннагел (олмонча: Спаннагелҳöҳле ) — Австриянинг Тирол штатидаги Зиллертал Алп тоғларида жойлашган ғор. 2010-йилларнинг охирига келиб ғорнинг 10 км га яқин қисми ўрганилган. Экскурсия учун келувчи сайёҳларга ғорнинг 500 метр узунликдаги қисми тақдим этилади. Унинг кириш эшиги Спаннагелхаус (2531 м) остида, илгари Австрия туристик клубига қарашли бўлган тоғ биноси остида жойлашган. Ғор ва бино 1902-йилдан 1904-йилгача клубнинг президенти бўлган доктор Рудолф Спаннагел шарафига номланган.
Шаклланиш
Зиллертал Алп тоғларининг катта қисми ғор шаклланишига ёрдам бермайдиган кристалли бирламчи жинслар, плутон ва метаморфик жинслардан иборат. Баъзи жойларда карстланишга қодир қатламлар бор, масалан, оҳактош, доломит, гипс ва бошқа карбонатлар. Ушбу қатламлар одатда жуда нозик ва кичик ғорларнинг пайдо бўлишига имкон беради. Ғор яралиши учун сувда эрувчан жинслар ҳам талаб қилинади[1][2]. Ушбу кенг ғорнинг геологик коррозия натижасида ҳосил бўлиши минтақанинг тектоникаси билан изоҳланади.
Хусусиятлари
Ғорда намлик миқдори юқори (бу ҳатто каскадларнинг пайдо бўлишига сабаб бўлган). Ҳар хил оқим ўтиш жойлари (Мüндунгслöчер) фақат сув остида кириш мумкин бўлган жойларда сифонларни ҳосил қилади. Спаннагел ғор тизими Гефрорн-Ванд Кеэс музлигидан Лäрмстангегача чўзилган ва Европадаги энг баланд катта ғор бўлиб, узунлиги 10 километрни ташкил этади. Экскурсиялар давомида ғорнинг кўплаб хусусиятлари тушунтирилади (рангли мармар, турли хил оҳакланган агломерациялар, спелеотемалар, кристаллар ва қозиқлар). Бундан ташқари, ғорнинг ёши, шаклланиш жараёни, ўпка касалликларидан азият чекувчилар учун фойдали бўлган ўсимлик ва ҳайвонот дунёси, иқлими ва ғор атмосфераси ҳақида маълумотлар берилади. Ғорнинг чиқиш қисмида кўршапалаклар яшайди.
Манбалар
- ↑ „Спаннагел Cаве, Аустриа“ (эн). www.боокрагс.cом. Қаралди: 2022-йил 22-май. ат www.боокрагс.cом. (эн)
- ↑ Жаcобй, Э. (1977)