Ziyosfera

Spartan

ЛИМ-49А „Спартан“ — Американинг қаттиқ ёқилғили уч босқичли ракетага қарши мудофаа тизими. Спартан ўта қаттиқ рентген нурлари чиқишига эга термоядро каллаклари билан жиҳозланган. Ракета парвозининг экзоатмосфера қисмида душманнинг қитъалараро баллистик ракеталарининг кирувчи каллакларини тутиб олиш учун мўлжалланган.

ЛИМ-49А Спартан
Тури ракетага қарши тизим
Хизмат тарихи
Ишлатилган йиллари 1975-1976
Ишлаб чиқарилиш тарихи
Ислаб чиқарувчи Wестерн Элеcтриc& МcДоннелл Доуглас
Тавсифи
Оғирлиги 13100 кг
Юриткич тури ва модели

1-босқич: Тҳиокол ТХ-500 (2200 кН); 2-босқич: Тҳиокол ТХ-454;

3-босқич: Тҳиокол ТХ-239
йўл захираси, км 740 км
Узунлиги 16,8 м

„Спартан“ 1975-йил октабрдан 1976-йил бошигача бир неча ой хизмат қилган. Шундан сўнг, у баллистик ракеталарга қарши тизимларни чеклаш тўғрисидаги шартномага мувофиқ хизматдан чиқарилган.

Тарихи

ЛИМ-49А „Спартан“ зенит-ракета мажмуаси „Нике-Х“ зенит ракетасининг тўғридан-тўғри ишланмаси бўлиб, бу ўз навбатида биринчи Америка ихтисослаштирилган ЛИМ-49 „Нике Зеус“ ракетага қарши қуроли бўлган. У атмосферадан ташқарида баллистик нишонларни тутиб олиш учун мўлжалланган.

Дизайни

Жанг каллаги

Техник жиҳатдан, „Спартан“ ракетаси катта ўлчамли ЛИМ-49 „Нике Зеус“ дизайнига асосланган. Унинг узунлиги 16,8 метргача, максимал диаметри 1,09 метр ва оғирлиги (иш тартибида) 13 тоннагача бўлган. Ракета уч босқичли бўлган: биринчи босқичда қуввати тахминан 2200 килоневтон бўлган „Тҳиокол ТХ-500“ қаттиқ ёқилғи ракетаси двигатели, қолган иккитаси мос равишда „Тҳиокол ТХ-454“ ва „Тҳиокол ТХ-239“ (Зевсда) иккинчиси иккинчи босқичнинг двигатели бўлиб хизмат қилган.

Иккинчи ва учинчи босқичлар қувватининг сезиларли даражада ошиши туфайли ракетанинг бошқариладиган парвоз масофаси 740 километрдан юқори бўлган. Максимал шифти эса 560 километрни ташкил этган. Ракета масофаси ва тутиб олиш баландлиги жиҳатидан Зевсдан икки баравар афзал бўлган.

Душман жанговар каллакларини ишончли тутиб олиш учун „Спартан“ ракетаси кучли W71 термоядро каллаги билан жиҳозланган. „Лоуренс“ лабораторияси томонидан ишлаб чиқилган, массаси 1290 кг бўлган жанговар каллак тахминан беш мегатон ТНТ эквивалентига эга ҳисобланган.



Шунингдек, 5 мегатонлик W71 жанговар каллак учун юмшоқ рентген нурларининг кучли портлаши асосий зарар етказувчи омил эканлиги маълум қилинган. Душман жанговар каллаги танасига тегиб, кучли рентген нурлари тана материалини бир зумда буғланишга қиздирди, бу аблатив портлашга ҳамда жанговар каллакнинг тўлиқ йўқ қилинишига олиб келган. Рентген нурланишини ошириш учун жанговар каллакнинг ички қобиғи олтиндан ясалган.

Ҳисоб-китобларга кўра, идеал вазиятда W71 зилзила ўчоғидан 46 километр узоқликдаги нишонга тегиши мумкин бўлган.

Техник тавсиф

Ракета мустаҳкамланган минадан чиқариб юбориш зарядидан фойдаланган (миномётдан учириш). Йўл-йўриқ радио буйруғи билан амалга оширилган. Ер усти компютерлари, радар маълумотларига кўра, ракета ва душман каллагини кузатиб, учрашиш нуқтасини ҳисоблаб чиққан ва ракетани унга йўналтирган.

Ракета қатламли ракетага қарши мудофаа тизимининг жанговар қуролларидан бири бўлиб, уни жанговар фойдаланиш тактикаси Спринт ракетаси билан кетма-кет фойдаланишни назарда тутган. Биринчидан, „Спартан“ узоқ масофали трансатмосфера тутувчи ракетага қарши учирилган.

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi