Steven Hawley
Стевен Алан Ҳаwлей (инглизча: Стевен Алан Ҳаwлей, туғ. 1951-йил 12-декабр, Оттава, АҚШ) — НАСА астронавти. У парвоз мутахассиси сифатида кемаларда бешта космик парвозни амалга оширган: СТС-41Д (1984) „Кашфиёт“, СТС-61C (1986) „Колумбия“, СТС-31 (1990) „Кашфиёт“, СТС-82 (1997) „Кашфиёт“ ва СТС-93 (1999) „Колумбия“, астрофизик.
Туғилиш ва таълим



Стевен 1951-йил 12-декабрда Канзас штатининг Оттава шаҳрида туғилган, аммо шу штатдаги Салина шаҳрини ўзининг ватани деб билади. 1969-йилда Салина шаҳридаги ўрта мактабни тамомлаган. 1973-йилда Канзас университетини физика ва астрономия бўйича санъат бакалаври даражаси билан тамомлаган. 1977-йилда эса Калифорния университетида (Санта-Cруз) номзодлик диссертациясини ҳимоя қилди ва астрономия ва астрофизика фанлари доктори илмий даражасини олди[1].
НАСАдан олдин
1972-йилда Вашингтондаги АҚШ денгиз обсерваториясида тадқиқотчи бўлиб ишлаган. 1973—1974-йилларда Ғарбий Виржиния штатидаги Греэн Банкдаги Миллий радио астрономия расадхонасида илмий ходим бўлиб ишлаган. Кейин у Санта-Cруз шаҳридаги Лик расадхонасида (Калифорния университетида) аспирантурада ишлади. Шунингдек, у ушбу об’эктлардаги устун кимёвий элементларни аниқлаш учун газсимон туманликларнинг спектрофотометрияси ва галактикаларнинг эмиссия чизиқлари соҳасидаги тадқиқотлар билан шуғулланган. Стевен астронавтлар корпусига қўшилган вақтга келиб, Чилининг Ла Серена шаҳридаги Cерро Тололо Америкалараро расадхонасида тадқиқотчи бўлиб ишлаган[2].
Космик машғулотлар
1978-йил 16-январда Стевен Ҳаwлей 8-сетда НАСА астронавтлар гуруҳига киритилди. У умумий космик тайёргарлик (ОКП) курсини тугатди ва 1979-йил август ойида астронавтлар бўлимига парвоз мутахассиси сифатида ўқишга кирди. У СТС-2, СТС-3 ва СТС-4 қўллаб-қувватлаш экипажининг аъзоси эди. Шунингдек, Ҳаwлей Шуттле авиация ускуналари лабораториясида аналог самолёт учувчиси сифатида ишлаган. 1984—1985-йилларда ҳаво экипажи директорининг техник ёрдамчиси бўлди. 1987-йил апрел ойида у космонавтлар бўлими бошлиғининг ўринбосари этиб тайинланди. 1990-йилда эса у Калифорниядаги НАСАнинг Эймс космик маркази директори ўринбосари этиб тайинланди ва астронавтлар корпусидан нафақага чиқди. 1992-йил август ойида Стевен Хоули Жонсон космик марказига қайтиб келди ва парвоз экипажи операциялари бўйича директор ўринбосари лавозимини эгаллади. 1996-йил декабр ойида у яна парвоз мақомини олди ва парвозга тайёрлана бошлади.
Космик парвозлар
- Биринчи парвоз — СТС-41Д, Дисcоверй шуттле[3]. 1984-йил 30-августдан 5-сентабргача парвоз мутахассиси сифатида. Парвоз давомийлиги 6 кун 00 соат 57 дақиқа[4].
- Иккинчи парвоз — СТС-61C[5], Колумбия шуттле. 1986-йил 12-январдан 18-январгача парвоз мутахассиси сифатида. Парвоз давомийлиги 6 кун 2 соат 5 дақиқа[6].
- Учинчи парвоз — СТС-31[7], Дисcоверй сковеси. 1990-йил 24-апрелдан 29-апрелгача парвоз мутахассиси сифатида. Парвоз давомийлиги 5 кун 1 соат 17 дақиқа[8].
- Тўртинчи парвоз — СТС-82[9], Дисcоверй кемаси. 1997-йил 11-февралдан 21-февралгача парвоз мутахассиси сифатида. Парвоз давомийлиги 9 кун 23 соат 38 дақиқа[10].
- Бешинчи парвоз — СТС-93[11], Колумбия космик кемаси. 1999-йил 23-июлдан 28-июлгача парвоз мутахассиси сифатида. Парвоз давомийлиги 4 кун 22 соат 50 дақиқа[12].
Космик парвозларнинг умумий давомийлиги 32 кун 2 соат 47 дақиқа. 2002-йил июл ойида астронавтлар отряди қайта ташкил этилгандан сўнг, у космонавт-менежер бўлди ва НАСАда қолди.
Мукофотлар
Мукофотланган: Фавқулодда хизматлари учун медал (1988 ва 1991),
Алоҳида хизмат медали (НАСА),
Космик парвоз медали (5) ва бошқалар.
Манбалар
- ↑ „Ҳаwлей“ (эн). астронаутих.cом. Қаралди: 2019-йил 26-апрел.
- ↑ „Астронаут Био: Стеве Ҳаwлей“ (эн). жсc.наса.гов. 2018-йил 19-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 26-апрел.
- ↑ „НАСА - НССДCА - Спаcеcрафт - Детаилс“ (эн). нссдc.гсфc.наса.гов. 2019-йил 14-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 14-сентябр.
- ↑ Лйнда Wарноcк: КСC. „НАСА - СТС-41Д“ (эн). наса.гов. Қаралди: 2019-йил 26-апрел.
- ↑ „НАСА - НССДCА - Спаcеcрафт - Детаилс“ (эн). нссдc.гсфc.наса.гов. 2019-йил 15-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 14-сентябр.
- ↑ Лйнда Wарноcк: КСC. „НАСА - СТС-61C“ (эн). наса.гов. Қаралди: 2019-йил 26-апрел.
- ↑ „НАСА - НССДCА - Спаcеcрафт - Детаилс“ (эн). нссдc.гсфc.наса.гов. 2020-йил 13-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 14-сентябр.
- ↑ Лйнда Wарноcк: КСC. „НАСА - СТС-31“ (эн). наса.гов. Қаралди: 2019-йил 26-апрел.
- ↑ „НАСА - НССДCА - Спаcеcрафт - Детаилс“ (эн). нссдc.гсфc.наса.гов. Қаралди: 2019-йил 26-апрел.
- ↑ Лйнда Wарноcк: КСC. „НАСА - СТС-82“ (эн). наса.гов. Қаралди: 2019-йил 26-апрел.
- ↑ „НАСА - НССДCА - Спаcеcрафт - Детаилс“ (эн). нссдc.гсфc.наса.гов. 2020-йил 15-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 14-сентябр.
- ↑ Лйнда Wарноcк: КСC. „НАСА - СТС-93“ (эн). наса.гов. Қаралди: 2019-йил 26-апрел.