Stoma

Стома анатомияда тананинг ҳар қандай тешигини англатади. Масалан, оғиз, бурун ва орқа чиқарув тешиги табиий стомалардир. Зарурат туғилганда, ҳар қандай ковак аъзони сунъий стомага айлантириш мумкин. Бунга қизилўнгач, ошқозон, ўн икки бармоқли ичак, ёнбош ичак, йўғон ичак, плевра бўшлиғи, сийдик йўллари, қовуқ ва буйрак жоми киради. Бундай стома доимий ёки вақтинчалик бўлиши мумкин.

Сунъий стома ҳосил қилиш билан боғлиқ жарроҳлик амалиётлари одатда „-остомия“ қўшимчаси билан тугайдиган номларга эга бўлади ва худди шу номлар кўпинча шу тарзда яратилган стомани ҳам ифодалаш учун қўлланилади. Масалан, „колостомия“ сўзи кўпинча сунъий анал тешигини ёки уни яратиш жараёнини англатади. Шунга кўра, стомани остомия (кўпликда остомиялар) деб аташ ҳам мумкин, бу айниқса яра, остомия ва континенсия ҳамширалиги соҳасида кенг тарқалган^[1].

Ошқозон-ичак стомалари

.

Стомалар, хусусан, ошқозон-ичак тракти (ОИТ) ёки ошқозон-ичак тизими (ОИТ) билан боғлиқ жарроҳлик амалиётларида яратилади. Меъда-ичак йўли оғиз ёки оғиз бўшлиғидан бошланиб, охиригача, яъни орқа чиқарув тешигигача давом этади. Ошқозон-ичак стоматаларига мисоллар қуйидагиларни ўз ичига олади:

Эзофагостомия
Гастростомия (шунингдек, тери орқали эндоскопик гастростомияга қаранг)
Холесистостомия
Холедохостомия

Ичакда:

Секостомия
Колостомия
Дуоденостомия
Илеостомия
Еюностомия
Аппендикостомия (шунингдек, континентли аппендикостомияга қаранг.

Сунъий стоманинг кенг тарқалган турларидан бири колостомия ҳисобланади. Бу жарроҳлик йўли билан йўғон ичакда яратилган тешик бўлиб, ахлатни тўғри ичакни четлаб ўтиб, танадан чиқариб, махсус халтача ёки бошқа йиғиш мосламасига тўпланишига имкон беради. Ушбу жарроҳлик амалиёти одатда ошқозон-ичак трактидаги касалликларни даволаш учун қўлланилади. Муолажа давомида найчани ингичка ичакнинг охирги қисми (илеум) ва йўғон ичак оралиғида иккига бўлинади, шу сабабли бу колостомия деб аталади, ва уни қорин соҳасида танадан ташқарига чиқарилади. Ташқарига чиқарилган жой стома деб номланади.

Энг яхши натижага эришиш ва салбий таъсирларни камайтириш учун ушбу муолажани иложи борича ичак йўлининг пастки қисмида ўтказиш мақсадга мувофиқдир. Бу нажас моддаларини организмдан чиқаришдан олдин табиий ҳазм жараёнининг максимал даражада амалга ошишига имкон беради. Стома одатда олиб қўйиладиган халтача тизими (ёпишқоқ ёки механик) билан қопланади, бу тизим нажасни йиғиб, кейинчалик йўқотиш учун сақлайди. Замонавий халтача тизимлари туфайли кўпчилик беморлар жарроҳлик амалиётидан сўнг одатий фаолият ва турмуш тарзига қайта оладилар.

Стома ўрнини режалаштиришда, ҳамшира кийимлар аввалгидек ўтиришини таъминлаш учун беморнинг бели ва камар чизиғи баландлигини эътиборга олиши керак. Шунингдек, дастлабки пайтдан бошлаб перистомал чурра камарини тақиш стомада жиддий чурра муаммоси пайдо бўлишининг олдини олишга ёрдам беради.

Стомаларга бошқа мисоллар

Дакриосисториностомия
Склеротомия
Трахеостомия
Уростомия (шунингдек, ёнбош ичак орқали сийдик йўналишини ўзгартириш усулини кўринг)
Нефростомия
Уретеростомия
Везикостомия (систостомия)

Тарихда қўлланилган трепанация усули ҳам стома турларидан бири ҳисобланган.

Ҳаволалар

„Хирургик стомалар“

Манбалар

↑ Паул Ҳ. Сугарбакер (2013). "Параостомй Ҳерниас: Простҳетиc Меш Репаир". Абдоминал Сургерй (Америcан Соcиэтй оф Абдоминал Сургеонс). ҳттп://www.абдоминалсург.орг/жоурнал/2014/параостомй-ҳерниас-простҳетиc-меш-репаир.ҳтмл.
↑ Паул Ҳ. Сугарбакер (2013). "Параостомй Ҳерниас: Простҳетиc Меш Репаир". Абдоминал Сургерй (Америcан Соcиэтй оф Абдоминал Сургеонс). ҳттп://www.абдоминалсург.орг/жоурнал/2014/параостомй-ҳерниас-простҳетиc-меш-репаир.ҳтмл.

[1] Паул Ҳ. Сугарбакер (2013). "Параостомй Ҳерниас: Простҳетиc Меш Репаир". Абдоминал Сургерй (Америcан Соcиэтй оф Абдоминал Сургеонс). ҳттп://www.абдоминалсург.орг/жоурнал/2014/параостомй-ҳерниас-простҳетиc-меш-репаир.ҳтмл.

[2] Паул Ҳ. Сугарбакер (2013). "Параостомй Ҳерниас: Простҳетиc Меш Репаир". Абдоминал Сургерй (Америcан Соcиэтй оф Абдоминал Сургеонс). ҳттп://www.абдоминалсург.орг/жоурнал/2014/параостомй-ҳерниас-простҳетиc-меш-репаир.ҳтмл.

[1]

[2]