Straight edge
Страигҳт эдге (инглизча: аниқ чегара, қисқартирилгани сХе) — ҳардcоре-пунк контрмаданиятининг фалсафийроқ шохи, наркотиклардан бутунлай чекиниш (қонуний алкогол ва тамакини ўз ичига олган ҳолда), жинсий алоқаларда аниқлик, шунингдек бутун пунк-ҳаракатига ҳос бўлган сиёсий қарашлар ҳарактерли бўлган ҳаракат.
Тарих
Аввало бу пунк роcк ижрочилари муҳитида "ифлос доимо ичиб олган пунк" кўринишини оммавийлаштиришга қарши чақирув сифатида вужудга келган Страигҳт эдге тез орада этик дунёқарашга айланади. Бу дунёқараш ўз-ўзини бошқариш ғоясини ва шахсий озодликни биринчи ўринга қўяди ва 80-йиллар бошларида Америка пункларининг кенг тарқалган танлови бўлади, айниқса Страигҳт эдге жуда кучли ҳардcоре саҳналари мавжуд Вашингтон ва Бостонда ривожланади. 80-йилларнинг ўрталарига келиб бу маданият АҚШ чегараларидан ташқарисида ҳам тарқалади.
Тимсоллар
Страигҳт эдге — ўзига рекламани эп кўрмайди ва сХе ҳаёт кўринишини бошқаларга зўрлаб ўтказмайди, шунинг учун бу ҳаракат тарафдорларининг кийиниш, соч турмакларида қандайдир афзалликлари йўқ. Идентификациялашнинг ягона йўли — бу ("Х") хочининг ёки "сХе" аббревиатурасининг қўлланишидир:
- Кафтнинг орқа тарафидаги хоч — етмишинчи йиллар оҳирида пайдо бўлган тимсол, у пайтда клуб консертларига келган вояга етмаган кишиларга барда спиртли ичимликлар сотилмаслиги учун, қўлига хоч чизиб қўйишар эди. Страигҳт эдге тарафдорлари ихтиёрий ҳолда худди шундай хочни қўлларига чизар эдилар.
- Уч хоч — уч "МАСЛИК"нинг тимсоли: спиртли ичимликларни ичМАСЛИК, чекМАСЛИК, тартибсиз жинсий алоқа қилМАСЛИК".
- ДРУГ ФРЕЭ ("наркотиклардан озод") ёки ПОИСОН ФРЕЭ ("заҳардан озод") ёзувлари кийим-кечакларда кўп ишлатилади.
Юқорида келтирилган тимсоллар татуларда ҳам ишлатилади, бу уларни хўжайини Страигҳт эдге принсипларини бутун умрга қабул қилганлигини билдиради.
- "х" ҳарфлари ниcкнамеларнинг боши, оҳири ва ўртасида ишлатилади. Масалан, х_ЛОСЕР, х_эмотионс_ҳеарт_х.
Мусиқа
Страигҳт Эдге ҳаракатининг номи Минор Тҳреат гуруҳининг худди шундай номли қўшиғидан олинган:
Минор Тҳреат, 1981
И'м а персон жуст лике ёу Мен худди сенга ўхшаган одамман,
Бут И'ве гот беттер тҳингс то до Аммо мен аҳмоқона ўтириб миямни ғовлаш,
Тҳан сит ароунд анд фуcк мй ҳеад Тирик мурдалар билан вақт ўтказиш,
Ҳанг оут wитҳ тҳе ливинг деад Бурнимни оқ аҳлат билан билан тўлдириш,
Снорт wҳите шит уп мй носе Ва консертларда ўзимни йўқотиб қўйишдан кўра
Пасс оут ат тҳе шоwс Яхшироқ нарсалар ҳақида биламан.
И дон'т эвен тҳинк абоут спеэд Мен амфетамин ҳақида ҳаттоки ўйламайман
Тҳат'с сометҳинг И жуст дон'т неэд Бу менга шунчаки керак эмас
И'ве гот тҳе страигҳт эдге! Мен тоғри йўлдан юраман!
И'м а персон жуст лике ёу Мен худди сенга ўхшаган одамман,
Бут И'ве гот беттер тҳингс то до Аммо мен аҳмоқона ўтириб афюн ҳидлашдан кўра
Тҳан сит ароунд анд смоке допе Яхшироқ нарсалар ҳақида биламан.
'Cаусе И кноw И cан cопе Чунки мен қўлимдан келишини биламан
Лаугҳ ат тҳе тҳоугҳт оф эатинг лудес Мен ғилдиракларни егувчи одам устидан куламан
Лаугҳ ат тҳе тҳоугҳт оф сниффинг глуэ Мен елим ҳидлайдиган одам устидан куламан
Алwайс гонна кеэп ин тоуч Ҳар доим ўзимни қўлга олишни биламан
Невер wант то усе а cрутч Ва ҳеч қачон қўлтиқтаёққа муҳтож бўлмайман
И'ве гот тҳе страигҳт эдге! Мен тоғри йўлдан юраман!
Страигҳт эдге ҳамма вақт ҳардcоре пунк мусиқа билан боғлиқ бўлган.
Аввалги сХе-гуруҳлардан Минор Тҳреат, ССД, ДЙС, Жустиcе Леагуэ, 7 Сеcондс, Униформ Чоиcе, Унитй, Ларм, Ёутҳ Оф Тодай, Болд, Унит Приде, Турнинг Поинт, Но Фор Ан Ансwер, Эартҳ Cрисис, Стрифе, Чокеҳолд, Портариц Оф Паст, Cанон, Cултуре, Тен Ярд Фигҳт, Ин Мй Эес, Атари, Моутҳпиэcе, Cорнерстоне ва ҳоказоларни келтириб ўтиш мумкин. Замонавийлардан: Фирст Степ, Гатҳер, Рисен, Трипле Тҳреат, Форcед Форwард, Патҳ оф Ресистанcе, Сет Ит Страигҳт, Гоод Cлеан Фун ва ҳоказо.
Ҳаволалар
- сХе ФАҚ (ингл.)
- Страигҳт Эдге татулари йиғмаси (ингл.)