Su-57
Су-57 (лойиҳа индекси Т-50[1], НАТО кодификациясига кўра: Фелон[2] — "Жиноятчи") — бу бешинчи авлод рус кўп функсияли қирувчиси бўлиб, П. О. Сухой конструкторлик бюроси томонидан „ПАК ФА“ кенг қамровли мақсадли дастур доирасида ишлаб чиқилган. Самолёт Россия Аэрокосмик кучларида Су-27 оғир қирувчи самолётини алмаштириш учун яратилган[3]. Т-50 биринчи парвозини 2010-йил 29-январда амалга оширган[4]. 2013-йилда қуролларни синовдан ўтказиш учун КнААЗда (прототиплар йиғилган) кичик ҳажмдаги самолётлар ишлаб чиқариш йўлга қўйилган[5]. 2019-йилнинг ёзида қирувчи самолётнинг серияли ишлаб чиқарилиши йўлга қўйилган[6]; 3 та полкни тўлиқ жиҳозлайдиган 76 та самолёт етказиб бериш бўйича шартнома режалаштирилган[7]. 2020-йил 25-декабрда Россия ҳаво кучлари биринчи серияли қирувчи самолётни қабул қилиб олган[8]. Су-57 нинг иккинчи босқичдаги „Маҳсулот 30“ двигатели билан биринчи парвози 2017-йилнинг 5-декабрида бўлиб ўтган[9]. Ушбу двигателларни ишлаб чиқариш ҳамда самолётларига ўрнатиш 2023-2025-йилларга мўлжалланган[10][11][12].
Парвоз синовлари
2010-йил 29-январда Т-50 (Су-57) нинг илк парвоз нусхаси биринчи марта ҳавога кўтарилиб, тахминан 45 дақиқа парвоз қилган[4][13]. Самолётни синов учувчиси Россия Қаҳрамони Сергей Богдан бошқарган. 2015-йил 18-сентабрда тест синовларининг якуний босқичи бўлиб ўтган[14]. 2016-йилнинг 17-ноябрида Су-57 нинг 7-прототипи биринчи парвозини амалга оширган[15]. Синовлар давомида Су-57 тактик ва техник топшириқнинг деярли барча талабларини тўлиқ бажаришга муваффақ бўлган.
Нархи
Владимир Путин 2010-йил ёзида самолётларни синовдан ўтказиш жараёнини кузатганидан сўнг: „Самолётни яратишнинг биринчи босқичида 30 миллиард рубл сарфланди, лойиҳани якунлаш учун худди шундай маблағ талаб қилинади“,-деб таъкидлаган. У шундан кейин двигател, қурол ва бошқаларни модернизация қилиш бошланишини сўзида айтиб ўтган. Шу билан бирга, Путиннинг сўзларига кўра, самолёт хорижий аналоглардан 2,5-3 баравар арзон бўлиши кўзда тутилган[16]. Ҳиндистон ҳаво кучлари 2012-йилда Су-57 ни ҳар бир самолёт учун 100 миллион доллардан сотиб олишни режалаштирган эди[17]. Бироқ, 2018-йилнинг апрел ойига келиб Ҳиндистон ҳаво кучлари самолётни ишлаб чиқишда сезиларли кечикишлар, нархнинг юқори даражада ошиши ва қирувчи самолётнинг технологик имкониятларига шубҳалар туфайли „ФГФА“ лойиҳасини ишга туширмасликларини эълон қилишган. 2019-йил 15-май куни Россия Мудофаа вазирлиги 76 та Су-57 қирувчи самолёти харид қилинганини эълон қилди. Шартнома Армй-2019 ҳарбий-техник форумида имзоланган[18]. „Коммерсант“ нашри ушбу фактни шарҳлаб, том маънода қуйидагиларни таъкидлади:
Шартнома... 170 миллиард рублгача баҳоланмоқда, бу эса авиация тарихидаги энг йирик шартнома ҳисобланади ва Комсомолск-на-Амур авиация заводининг камида кейинги о'н йил давомида то'лиқ қувватини кафолатлайди.




| мисол | Кенгаш рақами | Изоҳлар |
|---|---|---|
| Т-50-0 | — | Ердаги статик синов учун намуна |
| Т-50-КНС | — | Ер синовлари учун ўрнатилган тўлиқ миқёсли стенд (CНС). |
| Т-50-1 | 051 | Биринчи учувчи прототип. Биринчи парвоз 2010-йил 29-январда бўлиб ўтди[4][19]. |
| Т-50-2 | 052 | Иккинчи парвоз прототипи. Биринчи парвоз 2011-йил 3-мартда бўлиб ўтди[15][19]. |
| Т-50-3 | 053 | Учинчи парвоз прототипи. Биринчи парвоз 2011-йил 22-ноябрда амалга оширилди[15][19]. |
| Т-50-4 | 054 | Тўртинчи парвоз прототипи. Биринчи парвоз 2012-йил 12-декабрда амалга оширилди[15][19]. |
| Т-50-5/Т-50-5Р | 055 | Бешинчи парвоз прототипи. Биринчи парвоз 2013йил 27-октабрда бўлиб ўтди[15][19]. Таъмирлашдан сўнг у Т-50-5Р индексини олди, биринчи парвоз 2015-йил 16-октабрда бўлган[15]. |
| Т-50-6 | 056 | Олтинчи парвоз прототипи. Иккинчи босқичнинг прототипи. Биринчи парвоз 2016-йил 27-апрелдабўлиб ўтди[15][19]. |
| Т-50-7 | — | Ернинг статик синовлари учун иккинчи босқичнинг намунаси. |
| Т-50-8 | 058 | Еттинчи парвоз прототипи. Иккинчи босқичнинг прототипи. Биринчи парвоз 2016-йил 17-ноябрда амалга оширилди[15][19]. |
| Т-50-9 | 509 | Саккизинчи учувчи прототип. Иккинчи босқичнинг прототипи. Биринчи парвоз 2017-йил 24-апрелда бўлиб ўтди[20][21]. |
| Т-50-10 | 510 | Тўққизинчи парвоз прототипи. Иккинчи босқичнинг прототипи. Биринчи парвоз 2017-йил 23-декабрда амалга оширилди[22]. |
| Т-50-11 | 511 | Ўнинчи парвоз прототипи. Иккинчи босқичнинг прототипи. Экспериментал ўйинни якунлайди. Биринчи парвоз 2017-йил 6-августда амалга оширилди[23]. |
Манбалар
- ↑ „ПАК ФА Т-50“. 2020-йил 15-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 25-август.
- ↑ „НАТО ассигнс неw репортинг наме фор Су-57 5тҳ генератион жет фигҳтер.“. 2020-йил 7-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 7-июн.
- ↑ „ВВС РФ 2020“ (2007-йил 24-сентябр). 2012-йил 20-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 20-сентябр.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 „Российский истребитель пятого поколения поднялся в воздух“. Лента.ру (2010-йил 29-январ). 2010-йил 3-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 14-август.
- ↑ „Минобороны назвало дату начала закупок ПАК ФА для ВВС“. Лента.ру (2007-йил 12-июл). 2010-йил 13-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 12-июл.
- ↑ „Сборка первого серийного Су-57 попала на видео“. Лента.ру. 2019-йил 29-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 29-май.
- ↑ „Путин потребовал купить 76 истребителей пятого поколения“ (2019-йил 16-май). 2019-йил 29-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 29-май.
- ↑ „ВКС России получили первый серийный Су-57“. лента.ру. 2021-йил 27-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 25-декабр.
- ↑ „Истребитель Су-57 совершил первый полет с новым двигателем“. ростеc.ру. 2020-йил 17-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 16-июл.
- ↑ „Опубликовано видео полёта истребителя Су-57 с новым двигателем“. ВЕДОМОСТИ. 2017-йил 27-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 22-январ.
- ↑ „В России впервые запустили «изделие 30»“. 2017-йил 27-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 22-январ.
- ↑ „Руссиа'с Неw Су-57 Стеалтҳ Фигҳтер Ҳас А Биг Проблем Тҳат Wон'т Бе Фихед Унтил 2025“. Тҳе Натионал Интерест. 2020-йил 28-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 7-сентябр.
- ↑ „Первый полёт российского истребителя пятого поколения прошёл успешно“. лента.ру (2010-йил 29-январ). 2010-йил 30-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 29-январ.
- ↑ „Последние испытания Т-50 начались в России“. Телеканал «Звезда». 2015-йил 22-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 15-октябр.
- ↑ 15,0 15,1 15,2 15,3 15,4 15,5 15,6 15,7 „Совершил первый полёт 7-й экземпляр Т-50“. 2019-йил 9-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 7-сентябр.
- ↑ „Путин: истребитель пятого поколения будет в 3 раза дешевле аналогов“. РИА Новости (2010-йил 17-июн). 2019-йил 28-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 7-феврал.
- ↑ Даве Мажумдар. „Индиан ПАК-ФА вариант делаед бй тwо еарс“. 2012-йил 12-октябрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Началось исполнение контракта на поставку Минобороны 76 истребителей Су-57 — РИА Новости, 03.03.2020“. 2022-йил 27-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 27-июл.
- ↑ 19,0 19,1 19,2 19,3 19,4 19,5 19,6 „КнААЗ - Комсомольский-на-Амуре авиационный завод им Ю.А. Гагарина“. 2017-йил 13-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 6-январ.
- ↑ „Первые фотографии самолёта Т-50-9“. бмпд. 2020-йил 29-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 7-сентябр.
- ↑ „Девятый экземпляр российского истребителя пятого поколения поднялся в воздух“. Лента.ру. 2017-йил 16-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 13-май.
- ↑ „Совершил первый полёт последний Су-57, — источник“. Рамблер/новости. 2017-йил 26-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 26-декабр.
- ↑ „Новый экземпляр Су-57 совершил свой первый полёт, — источник“. Накед Сcиэнcе. 2017-йил 7-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 7-август.
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |