Ziyosfera

Subhadra Joshi

Субҳадра Жоши (1919-йил 23-март — 2003-йил 30-октабр; Сиалкот, Панжоб) — таниқли ҳинд озодлиги фаоли, сиёсатчи ва Ҳиндистон Миллий Конгрессининг парламенти аъзоси. У 1942-йилда Ҳиндистондан чиқиш ҳаракатида қатнашган ва кейинчалик Деҳли-Прадеш Конгресс қўмитаси (ДПCC) президенти бўлиб қолди[1]. У Сиалкотдаги (ҳозирги Покистонда) таниқли оилага мансуб эди[2]. Унинг отаси ВН Датта Жайпур штатида полиция ходими ва амакиваччаси Кришнан Гопал Датта Панжобда фаол конгрессмен эди.

Эрта ҳаёт ва таълим

У Жайпурдаги Махаража қизлар мактабида, Лахордаги Ладй Маcлеган ўрта мактабида ва Жаландҳардаги Каня Маҳавидялаяда ўқиган. У Лаҳордаги Форман Чристиан коллежида сиёсацҳунослик бўйича магистрлик даражасини олди[3]. У коллежда ўқиб юрган кезларида сиёсий фаолият билан шуғуллана бошлади.

Карера

Озодлик курашидаги роли

Гандининг ғоялари билан бойиган Лаҳорда ўқиётганда Вардҳадаги Ашрамига ташриф буюрди. Талабалик даврида у 1942-йилда Ҳиндистонни тарк этиш ҳаракатида қатнашган ва Аруна Асаф Али билан бирга ишлаган[4]. Бу вақт ичида у Деҳлига кўчиб ўтди ва у ерда яширинча ишлади ва „Ҳамара Санграм“ журналини таҳрир қилди. У ҳибсга олинди ва Лаҳор марказий аёллар қамоқхонасида қамоқ муддатини ўтагандан сўнг, у саноат ишчилари орасида ишлай бошлади.

Бўлинишдан кейин содир бўлган коммунал тартибсизликлар пайтида у „Шанти Дал“ тинчлик кўнгиллилар ташкилотини тузишга ёрдам берди, у ўша қийин пайтларда кучли аксил-жамоа кучига айланди. Жоши партия чақирувчиси этиб тайинланди[5] Шунингдек, у Покистондан эвакуация қилинганларни реабилитация қилишни ҳам ташкил қилди. Анис Кидвай ўзининг „Озодлик соясида“ китобида у Субҳадра Жоши билан Деҳли атрофидаги турли қишлоқларга мусулмонларни мажбуран эвакуация қилишни тўхтатиш ва тинчликни сақлашга ҳаракат қилишлари ҳақида кўп ҳолатларни эслатиб ўтади[5].. У, шунингдек, Рафи Аҳмад Кидвайга жуда яқин эди ва 1987-йил декабр ойида берган интервюсида унинг сиёсатдаги ролини эслади[6]. 1998-йилда Сагари Чҳабрага берган интервюсида Жоши бўлиниш пайтида жамоавий уйғунликни сақлашга ҳаракат қилган иши ҳақида гапирди[7].

Мустақил Ҳиндистондаги роли

Субҳадра Жоши ўз ҳаётини Ҳиндистондаги жамоат тотувлиги ишига бағишлаган қизғин секулярист эди. 1961-йилда Ҳиндистон мустақилликдан кейинги биринчи йирик тартибсизликлар бошланганда у Сагарда бир неча ой яшади. Кейинги йили у умумий аксил-жамоавий сиёсий платформа сифатида „Сампрадайикта Виродҳи қўмитаси“ ни тузди ва 1968-йилда ишни қўллаб-қувватлаш учун „Дунёвий демократия“ журналини очди. 1971-йилда мамлакатда дунёвийлик ва жамоат дўстлиги ишини давом эттириш учун Қауми Экта Труст ташкил этилди[8].

Парламент аъзоси сифатида

У 1952-йилдан 1977-йилгача тўрт муддатга парламент депутати бўлган — 1952-йилда Карнал (Харяна), 1957-йилда Амбала (Харяна), 1962-йилда Балрампур (Уттар-Прадеш) ва 1971-йилда Чандни Чоwк Лок Сабҳа сайлов округидан[9]. 1962-йилда Балрампурда Атал Беҳари Важпайини мағлубиятга учратганидан сўнг, у 1967-йилги Лок Сабҳа сайловида худди шу ўриндан унга ютқазди. У 1971-йилда Деҳлидаги Чандани Чоwкдан Лок Сабҳа сайловларида ғалаба қозонди, аммо 1977-йилда худди шу ўриндан Сикандар Бахтга ютқазди. У Карналдан (ўша пайтда Панжобда) сайланганида Панжоб штатидан биринчи аёл депутат бўлди[10]. 1987-йилда берган интервюсида у Карналдан сайловда қатнашиши кераклигига қандай қарор қилинганини эслади[11]. 1962-йилги сайловда у Балрампурдан депутат бўлган Атал Бихари Важпайини мағлуб этди[7][12]. У махсус никоҳ тўғрисидаги қонун, банкларни миллийлаштириш, хусусий ҳамёнларни бекор қилиш ва Алигарх университетига ўзгартиришлар киритиш тўғрисидаги қонунни қабул қилишга муҳим ҳисса қўшди. У 1957-йилдаги Жиноят-процессуал кодекси қонун лойиҳасига янги банд (1957-йил 19-декабрдаги 90-сонли қонун лойиҳаси[13]) „эри икки хотинлик жиноятини содир этганида, суд жараёнига пул сарфлашда аёлга этказилган қийинчиликларни бартараф этиш учун“ компенсация тўлашни киритди[14]. У 1960-йилда қабул қилинган ва мустақилликдан кейин қабул қилинган 15 хусусий аъзо қонун лойиҳаларидан биридир[14] Бироқ, унинг энг катта ютуғи унинг Жиноят процессуал кодексига ўзгартириш киритиш бўйича муваффақиятли ҳаракати бўлди, бу эса жамоалар низосига ёки адоватга олиб келадиган ҳар қандай уюшган ташвиқотни таниб олинадиган жиноятга айлантирди[2] У Индира Гандининг эри Фероз Ганди билан ишқий муносабатда бўлганлиги айтилади[15]...

У Ражив Ганди жамғармаси томонидан берилган Ражив Ганди Садҳбҳавана мукофоти билан тақдирланган[1]

Ўлим ва мерос

Субҳадра Жоши 2003-йил 30-октабрда Рам Маноҳар Лоҳиа касалхонасида (Деҳли) узоқ давом этган касалликдан сўнг 84 ёшида вафот этди[1] Унинг фарзандлари йўқ эди[1] 2011-йил 23-мартда туғилган куни муносабати билан почта бўлими томонидан унинг шарафига эсдалик маркаси чиқарилди[16]....

Стамп оф Индиа — 2011 — Cолнеcт 259257 — Субҳадра Жоши

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 „Субҳадра Жоши деад“. Тҳе Ҳинду (31-октабр 2003-йил). 24-декабр 2003-йилда асл нусхадан архивланган.
  2. ↑ 2,0 2,1 Пресс Информатион Буреау Энглиш Релеасес. Пиб.ниc.ин. Ретриэвед он 11 Новембер 2018.
  3. ↑ Субҳадра Жоши (неэ Датта) — А Бриэф Биограпҳиcал Аccоунт. Cоммеморатион Волуме. п. 30. сеcулардемоcраcй.ин
  4. ↑ Cоммеморативе Постаге Стамп он Фреэдом Фигҳтер Субҳадра Жоши релеасед бй Пратибҳа Патил. Жагранжош.cом (28 Марч 2011). Ретриэвед он 2018-11-11.
  5. ↑ 5,0 5,1 Қидвāъī, Анис. Ин фреэдом'с шаде. [Бангалоре]: Неw Индиа Фоундатион, 2011. ИСБН 9780143416098. ОCЛC 713787016. 
  6. ↑ Медиа Оффиcе, Жамиа Миллиа Исламиа (2017-03-23), Субҳадра Жоши (он Рафи Аҳмад Кидwаи) ин cонверсатион wитҳ Десраж Гоял (Жамиа медиа), қаралди: 2019-03-30
  7. ↑ 7,0 7,1 Wеб. „Индиа: 1998 интервиэw wитҳ Субҳадра Жоши бй Сагари Чҳабра“ (эн). Соутҳ Асиа Cитизенс Wеб (2019-йил 30-март). 2022-йил 14-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 14-июл.
  8. ↑ Субҳадра Жоши (неэ Датта) — А Бриэф Биограпҳиcал Аccоунт. Cоммеморатион Волуме. п. 32. сеcулардемоcраcй.ин
  9. ↑ „Чандни Чоwк Парлиаментарй Cонституэнcй Мап, Элеcтион Ресулц анд Wиннинг МП“. www.мапсофиндиа.cом. Қаралди: 2019-йил 30-март.
  10. ↑ „НОТ 'фаир' Пунжаб“. Тҳе Трибуне (19-март 2019-йил). Қаралди: 30-март 2019-йил.[сайт ишламайди]
  11. ↑ Медиа Оффиcе, Жамиа Миллиа Исламиа (2017-03-23), Субҳадра Жоши (он Рафи Аҳмад Кидwаи) ин cонверсатион wитҳ Десраж Гоял (Жамиа медиа), қаралди: 2019-03-30
  12. ↑ „Ан Оде то Тҳе Пионеэринг Wоман Wҳо Ҳандед Важпаеэ а Раре Полл Дефеат!“ (эн-УС). Тҳе Беттер Индиа (2018-йил 20-август). Қаралди: 2019-йил 30-март.
  13. ↑ К., Чопра, Ж.. Wомен ин тҳе Индиан парлиамент : (а cритиcал студй оф тҳеир роле). Неw Делҳи: Миттал Публиcатионс, 1993. ИСБН 8170995132. ОCЛC 636124745. 
  14. ↑ 14,0 14,1 Ганз. „Тҳе отҳер 14 привате мемберс' биллс пассед синcе Индепенденcе“ (эн-гб). www.легаллйиндиа.cом. Қаралди: 2019-йил 30-март.
  15. ↑ Санжай Сури. „Мрс. Ғс Стринг оф Беаус“.
  16. ↑ МБ’с Стампс оф Индиа: Субҳадра Жоши. Мбстампс.блогспот.ин (23 Марч 2011). Ретриэвед он 2018-11-11. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi