Sulaymon II
·
| Сулаймон ИИ | |
[[Тасвир: | |
 | |
 Усмонлилар империяси подшоҳ | |
| Ҳукмронлигининг бошланиши: | 1687 |
|---|---|
| Ҳукмронлигининг тугаши: | 1691 |
| Ўтмишдош: | Меҳмед ИВ |
| Ворис: | Аҳмад ИИ |
| Туғилган санаси: | 15-апрел 1642-йил |
| Туғилган жойи: | Истанбул, Усмонлилар империяси |
| Вафот санаси: | 22-июн 1691-йил (49 ёшда) |
| Вафот жойи: | Эдирне |
Сулаймон ИИ (усмонли туркча: سليمان ثانى, Сулаймон-и с ани; 1642-йил 15-апрел – 1691-йил 22-июн) – 1687-йилдан 1691-йилгача Усмонли империясининг султони.
Қуролли қўзғолон билан тахтга олиб келинган Сулаймон ва унинг садр-вазири Фозил Мустафо пошо Муқаддас Лига урушининг тўлқинини муваффақиятли ўзгартира олди, 1690-йилда Белградни қайта босиб олди, муҳим молиявий ва ҳарбий ислоҳотларни амалга оширди.
Сулаймон ИИ 1642-йил 15-апрелда Константинополдаги Тўпкапи саройида туғилган. Султон Иброҳим ва асли Катарина исмли Солиҳа Дилашуб Султоннинг ўғли[1][2][3]. Сулаймон 1642-йил 2-январда туғилган ўгай укаси Меҳмед ИВдан атиги 3 ой кичик эди. 1648-йилда отаси тахтга чиқарилган ва қатл этилгандан сўнг, Сулаймоннинг ўгай укаси Меҳмед тахтга ўтирди. 1649-йил 21-октябрда Сулаймон акалари Меҳмед ва Аҳмад билан бирга суннат қилинди[4].
1651-йилда Сулаймон Тўпкапи саройидаги ҳашаматли қамоқхона бўлган Кафесга қамалди. Бу қўзғолонни олдини олиш учун қилинган. У 1687-йилда тахтга ўтиргунча 36 йил қолганди.
1687-йилда иккинчи Моҳач жангида Усмонлилар катта мағлубиятга учради. 1688-йилда Сулаймон ИИ зудлик билан Мўғул императори Аврангзебдан Усмонли-Габсбург уруши пайтида тез сур’атлар билан олдинга силжиб бораётган австрияликларга қарши ёрдам сўради, аммо Аурангзеб Сулаймоннинг илтимосини эътиборсиз қолдирган[5].
Сулаймон ИИ 1689-йилда Кўпрüлü Фазил Мустафо пошони ўзининг вазири этиб тайинлади. 1690-йилда Белград қайта босиб олинди. Кейинчалик, улар бошқа Европа кучлари билан иттифоққа қўшилишганда, Россия империяси таҳдиди яна кучайди, Усмонлилар эса бир неча рус босқинларидан ўзларини ҳимоя қилишга мажбур бўлган Қрим вассалларининг ёрдамини йўқотдилар. Копрüлü бошчилигида Усмонлилар Австриянинг Сербияга юришини тўхтатиб, Македония ва Болгарияда қўзғолонни бостириб, Сланкамен жангида Австрия қўшинлари томонидан Кöпрüлü ўлдирилди.
Сулаймон олтита канизакни қонуний хотини даражасига кўтарди[6][7][8]. Муаззез Султонга тегишли турли хил тақинчоқлар ва қимматбаҳо буюмларни берди. Бу совғалар Сулаймон ИИ тахтига Муаззезнинг ўғли Аҳмад ИИ ўтирганида қайтарилган[9].
Сулаймон комага тушиб қолган ва 1691-йил 8-июнда Эдирнега олиб келинган. 1691-йил 22-июнда вафот этди ва жасади Истанбулдаги Сулаймония масжидидаги Кануний Сулаймон қабрига дафн қилинди. Унинг ўрнига акаси Аҳмад султон бўлди[4].
Манбалар
- ↑ Гüнсели İнал. Семирамис: Султан'ıн гöзüнден şэнлик. ЙКЙ, 2005 — 27-бет. ИСБН 978-975-08-0928-6. „Сиилейман'ин аннеси Сирп Катрин яни Диласиип Ҳатун“
- ↑ „Султан ИИ. Сüлейман Ҳан“. Републиc оф Туркей Министрй оф Cултуре анд Тоурисм. Қаралди: 2009-йил 6-феврал.
- ↑ Али Кемал Мерам. Падиşаҳ аналарı: ресимли белгесел тариҳ романı. Öз Яйıнларı, 1977 — 325-бет.
- ↑ 4,0 4,1 Сакаоğлу 2015.
- ↑ Фарооқи, Наимур Раҳман. Мугҳал-Оттоман релатионс: а студй оф политиcал & дипломатиc релатионс ... - Наимур Раҳман Фарооқи - Гоогле Боэкен, 1989. Қаралди: 2012-йил 29-апрел.
- ↑ Превиоуслй, Кадин wас тҳе ранк ресервед фор wомен wҳо ҳад гивен ат леаст а чилд то тҳе султан, бут тҳе ассоcиатед титле wас симплй „Ҳатун“, меанинг wоман
- ↑ Алтҳоугҳ соме доcуменц рефер то соме оф тҳе cонcубинес оф Меҳмед ИВ, тҳе превиоус султан, суч ас Кадин , ҳисторианс агреэ тҳат тҳис cласс оф cонcубинес wас институтионализед бй Сулеиман ИИ
- ↑ М. Çаğатай Улуçай, Падиşаҳларıн Кадıнларı ве Кıзларı, Öтüкен Публиcатионс, п. 113.
- ↑ М. Çаğатай Улуçай, Падиşаҳларıн Кадıнларı ве Кıзларı, Öтüкен Публиcатионс, п. 113.