Тутқичли қог'оз қоплар

Халта (минтақавий равишда қоп деб ҳам аталади) қаттиқ бо'лмаган ҳар хил ко'ринишидаги кенг тарқалган воситадир. Қоплардан фойдаланиш қадим тарихдан олдин содир бо'лган, энг қадимги сумкалар узунлиги ҳайвонларнинг териси, пахта ёки то'қилган о'симлик толалари бо'либ, чеккаларида букланган ва худди шу материалдан иплар билан маҳкамланган[1].

Оддийлигига қарамай, сумкалар инсоният сивилизациясининг ривожланиши учун ва эҳтиёжига асос бо'либ келган, чунки улар одамларга ко'катлар ёки уруг' доналари каби бо'шашган материалларни осонгина йиг'иш ва қо'лда осонлик билан олиб юриш мумкин бо'лмаган нарсаларни ташиш имконини берган[1]. Бу со'з, эҳтимол, Норсе со'зидан келиб чиққан багги[2], реконструксия қилинган прото-ҳинд-эвропа бҳак со'зидан, лекин айни пайтда уэлс баич (юк, то'плам) ва юнонча Тинатила ( Чандулíча, юк) билан солиштириш ҳам мумкин.

Арзон бир марталик қог'оз пакетлар ва пластик пакетлар харидорлар учун қулайлик яратади.Қог'оз пакетлар ко'п савдода о'лчамлари ва сифати жиҳатидан жуда кенг тарқалган ва улар ко'пинча до'кон томонидан бепул ёки кичик ҳақ эвазига етказиб берилади. Мижозлар до'конларда фойдаланиш учун о'зларининг шахсий харид қилиш пакетларидан ҳам фойдаланишлари мумкин. Қадимги Хитойда эрамиздан аввалги 2-асрдан бошлаб қог'оз қоплардан о'раш ва то'лдириш учун ишлатилган бо'лсада[3], Хитойда қог'оз қоплардан (чойнинг таъмини сақлаб қолиш учун) биринчи марта қо'лланилиши кейинги Танг сулоласи даврида (618–907) ё'лга қо'йилган. АД)[3].

Тарихи

Мо'йнали кийимлардан ясалган сумка.

Сумкалар минг йиллар давомида қулай деб ҳисобланган ва эркаклар ва аёллар томонидан ишлатилган. Қадимги Мисрга қадар сумкалар кенг тарқалган. Ко'пгина иэроглифларда эркаклар белларига сумка бог'ланган ҳолда тасвирланган. Муқаддас Китобда, айниқса, Яҳудо Ишқариотнинг шахсий буюмларини ко'тариб юрган халтачалари ҳақида малумотлар ко'рсатилган. 14-асрда талончилар ва о'г'рилардан эҳтиёт бо'лган ко'п одамлар пулларини олиб юриш учун ипли сумкалардан фойдаланишган. Бу сумкалар белга маҳкамланадиган узун тасма орқали "белбог'лар" га бог'ланган.

Австралия диллйбаг одатда о'симлик толасидан то'қилган анъанавий австралиялик абориген сумкаси ҳиссобланади. Диллйбаглар асосан аёллар томонидан озиқ-овқат йиг'иш ва ташиш учун ишлаб чиқилган ва ишлатилган. Ко'пинча бундан Австралиянинг шимолий қисмларида жойлашган аҳоли фойдаланади[4].

Аёллар, шунингдек, о'зларининг ижтимоий мавқеини ко'рсатиш учун одатда ҳамондей ёки тасқуэс деб аталадиган ко'проқ безакли ипли сумкалардан фойдаланишган. 14-асрнинг сумкалари куёвдан келинга то'й совг'аларига айланган. О'рта асрлардаги бу сумкаларга кашта тикилган, ко'пинча севги ҳикоялари ёки қо'шиқлар тасвирланган. Охир-оқибат, бу халталар о'йин о'йнаш ёки лочинлар учун озиқ-овқат учун ишлатиладиган чанериэс деб номланувчи нарсага айланган. Уйг'ониш даврида Элизабетта Англия модаси ҳар қачонгидан ҳам ко'проқ безаклари билан ажралиб турган. Аристократлар ёмон гигиэнани то'лдириш учун ёқимли ҳидли материал билан то'лдирилган ширин сумкаларни олиб юришни бошлаганлар[5].

Юмшоқ сумка
Поуч, Арапахо (тубий америкалик), 19-аср охири ёки 20-аср бошлари, Бруклин музейи

Замонавий дунёда сумкалар ҳамма жойда кенг тарқалган бо'либ[1], ко'п одамлар мунтазам равишда мато ёки чарм портфеллар, сумкалар ва рюгзаклар ко'ринишидаги уларнинг кенг ассортиментини олиб юришади ва қог'оз ёки пластмасса каби бир марталик ишлатиладиган материаллардан тайёрланган сумкалардан фойдаланишади. Харид қилиш ва уй озиқ-овқат маҳсулотларини ташиш учун ишлатишади. Халта фермуар, маҳкамлагич ва бошқалар билан ёпилиши мумкин ёки оддийгина тахлов қилса бо'лади (масалан, қог'оз сумкада). Баъзан пул сумкаси ёки саёҳат сумкасини қулфлаш ҳам мумкин. Халта, эҳтимол, мослашувчан бо'лмаган вариант, саватдан олдин пайдо бо'лган ва сумкалар одатда саватларга нисбатан қо'шимча афзалликларга эга бо'либ, букланадиган ёки кичикроқ о'лчамларга эга болади. Бошқа томондан, қаттиқроқ материалдан тайёрланган саватлар уларнинг таркибини яхшироқ ҳимоя қилиши мумкин.

Бо'ш сумка жуда енгил ва кичик о'лчамларга қадар ко'ринишларда бо'лиши мумкин ёки бо'лмаслиги ҳам мумкин. Агар шундай бо'лса, бу уни керакли жойга, масалан, до'конга олиб бориш ва бо'ш қопларни сақлаш учун қулайдир. Сумкалар ҳамён каби кичиклардан тортиб, чамадон каби саёҳат қилиш учун катта бо'лган турлари фарқланади. Кийим чо'нтаклари ҳам кичик нарсаларни ко'тариш учун кийим ичига о'рнатилган сумканинг бир туридир.

Швейцариянинг Базел шаҳридан расмий чиқиндиларни ё'қ қилиш пакети

Пластик харид қилиш ва ахлат қопларини ишлатиш ва ё'қ қилиш билан бог'лиқ экологик муаммолар мавжуд ҳиссобланади. Европа Иттифоқининг баъзи мамлакатларида, жумладан Ирландия ва Нидерландияда улардан фойдаланишни назорат қилиш ва камайтириш бо'йича ҳаракатлар олиб борилмоқда. Баъзи ҳолларда арзон сумкаларга солиқ то'ланади, шунинг учун мижоз илгари қилмаган бо'лса, то'ловни то'лаши керак. Баъзан ог'ир юк учун қайта ишлатиладиган пластик ва мато сумкалар сотилади, одатда нархи 0,50 евродан 1 еврогача бо'лади ва улар бир марталик қопларни бутунлай алмаштиришлари мумкин. Баъзан сумка эскирганда бепул алмаштириш таклиф этилади. Буюк Британия 2015-йилдан бери йирик дўконларда пластик ташувчи халта учун 5 п тўлайди. Бу тенденция АҚШнинг баъзи шаҳарларига тарқалган. Со'нгги пайтларда ко'плаб мамлакатларда пластик қоплардан фойдаланиш тақиқланган. Қог'оз пакетлар пластик қоплар учун ажойиб о'ринбосар сифатида пайдо бо'лади, аммо қог'оз қоплар пластик қопларга нисбатан қимматроқ.

Бир сумка бир марталик бо'лиши мумкин ёки бо'лмаслиги ҳам мумкин, аммо, иқтисодий ва экологик сабабларга ко'ра, ҳатто бир марталик сумка ҳам ко'п марта ишлатилиши мумкин. Бошқа томондан, сумкани фақат бир марта ишлатиш учун логистик ёки гигиэник сабаблар мисол бо'лиши мумкин. Мисол учун, ахлат сумкаси ко'пинча таркиби билан бирга утилизация қилинади. Бир марталик маҳсулотни қадоқлаш учун сумка ко'пинча бо'ш бо'лганда утилизация қилинади. Худди шундай, тиббий муолажаларда идиш сифатида ишлатиладиган сумкалар, масалан, жарроҳлик ё'ли билан о'згартирилган биологик тизимдан чиқиндиларни йиг'иш учун ишлатиладиган колостомия сумкаси одатда тиббий чиқиндилар сифатида утилизация қилинади. Симит, печене ва картошка чипслари каби ко'плаб газак овқатлари бир марталик муҳрланган сумкаларда мавжуд бо'лади.

Қопларнинг турлари

Жуте қоплари (қуролли қоплар) қаҳва
Шахсий буюмларни олиб юриш учун замонавий сумка
  • Антистатик сумка (электрон компонентларни ташиш учун ишлатилади)
  • Рюгзак
  • Қутили сумка
  • БагИт
  • Багет
  • Ахлат қутиси
    • Мовий сумка
  • Бивуак сумкаси
  • Тана сумкаси
  • Китоб сумкаси
  • Боостер сумкаси
  • Бота сумкаси
  • Оммавий юкхалта ( мослашувчан оралиқ қуйма контейнер номи)
  • Ёнг'ин сумкаси
  • Гилам сумкаси
  • Совутгичли сумка
  • Бези сумкаси
  • Дипломатик сумка
  • Аблах
  • Дуффел сумкаси
  • Қопқоқ сумкаси
  • Ун қоп
  • Кийим сумкаси
  • Гладстоне сумкаси
  • Қо'л сумкаси, ҳамён
  • Ҳобо сумкаси
  • Ита-сумка
  • Юк ко'тариш сумкаси
  • Почта сумкаси
  • Мессенгер сумкаси
  • Миллбанк сумкаси
  • Пул сумкаси
  • Қог'оз сумка
  • Қог'оз халта (ко'п девор қог'озли сумка)
  • Сонали сумкаси
  • Попкорн сумкаси
  • Қум халтаси
  • Халта
  • Хавфсизлик сумкаси
  • Слинг сумкаси (елкага кийилади)
  • Бозор ҳалтаси
    • Пластик харид қилиш учун сумка
    • Қайта фойдаланиш мумкин бо'лган харид қилиш сумкаси
    • Савдо аравачаси (каддй)
  • Термал сумка
  • Тоте сумкаси
  • Саёҳат сумкаси ёки чамадон
  • Такер сумкаси

Бошқалар

  • Ҳаво ёстиг'и (автомобил хавфсизлиги қурилмаси)
  • Қопқоқлар
  • Халта клапан ниқоби
  • Фасол сумкаси
  • Халта клапан ниқоби
  • Бота сумкаси
  • Болгар сумкаси
  • Танга ҳамён
  • Кофе сумкаси
  • Ита-сумка
  • Сут сумкаси (Печ сумкаси)
  • Қандолат сумкаси
  • Теслим халтаси (жисмоний тарбия асбобининг бир қисми)
  • сумка ёки то'рли халта
  • Портатив гипербарик сумка
  • Расчен сумкаси
  • Пакет
  • Қопко'рпа
  • Сонали сумкаси
  • Зираворлар сумкаси
  • Пакетчали чой
  • Вакуумли сумка
  • Фермуарли сақлаш сумкаси

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Ченоуне, Фарид. Cарриэд Аwай: Алл Абоут Багс. Вендоме Пресс, 2005. ИСБН 9780865651586. 
  2. ↑ „Спрåкрåдет“. 2012-йил 30-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 3-декабр.
  3. ↑ 3,0 3,1 Неэдҳам, Жосепҳ. Сcиэнcе анд Cивилисатион ин Чина, Волуме 4, 1965 — 122-бет. ИСБН 9780521058032. 
  4. ↑ „Диллй Багс“. Wестерн Аустралиан Мусеум. 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 24-феврал.
  5. ↑ „Тҳе Ҳисторй оф Ҳандбагс: А Тимелине“. Ҳандбаг Ҳеавен. 2014-йил 29-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 29-июл.