Сунбула 59[1] (лотинча: 59 Виргинис, ГЖ 504) — биздан тахминан 57,3 ёруғлик йили узоқликда Сунбула юлдуз туркумида жойлашган юлдуз. Кўринадиган ёрқинлик +5,19м. Юлдуз атрофида камида битта экзосайёра (ёки жигарранг митти) айланади[2].

Хусусиятлари

Сунбула 59 бу белгини 18-асрда ўзининг юлдузлар каталогига киритган Жон Фламстид туфайли олди[3].

Сунбула 59 — сариқ митти, Қуёшдан бироз каттароқ, массивроқ ва иссиқроқ. Унинг спектрал тури Г0В, ҳарорати 6205 ± 20 К, радиуси 1,36 ± 0,04 қуёш, массаси 1,16 ± 0,05 қуёш массаси, ёрқинлиги 2,15 ± 0,15 қуёш нури. Юлдузнинг айланиш даври 3,33 кун деб белгиланган (аммо бу икки баравар кўп бўлиши мумкин)[4].

Тадқиқотчилар юлдузнинг ёшига катта эътибор беришди, чунки бу унинг йўлдошининг массаси ва бошқа параметрларини ҳисоблаш учун зарурдир. 2013-йилда 0,16+0,35/−0,60 миллиард йил, 2015-йилда — 4,5+2,0/−1,5 миллиард йил , 2017-йилда эса — 2,5+1,0/−0,7 миллиард йил ҳисобланди (таққослаш учун: Қуёшимизнинг ёши 4,57 миллиард йил деб ҳисобланади)[5].

Юлдузнинг ёшини унинг айланиш тезлиги ва Герцшпрунг-Рассел диаграммасидаги ўрни асосида ҳисоблаш сезиларли даражада фарқ қилади. Буни унинг атрофида айланиб юрган иссиқ Юпитерни ютгани, унинг айланиш тезлиги ва хромосфера фаоллигини оширгани билан изоҳлаш мумкин[6].

Сайёра тизими

2011-йилда халқаро астрономлар жамоаси 8,2 метрли „Субару“ телескопи билан юлдузни суратга олди ва ГЖ 504 б сайёрасини кашф этди. Ушбу кашфиёт 2013-йилда нашр этилган[7]. ГЖ 504 б нинг самовий сферага проексияда она-юлдуздан масофаси 43,5 а.б.ни ташкил қилади, бу Нептун орбитасининг радиусидан 1,5 баравар катта (космосдаги ҳақиқий масофа бундан ҳам катта бўлиши мумкин). Шундай қилиб, сайёра юлдуздан жуда кам ёруғлик олади[8]. Шунга қарамай, у жуда иссиқ: 271±10 °C. Унинг массаси, дастлабки ҳисоб-китобларга кўра, Юпитернинг 3—9 массасини ва кейинги тахминларга кўра, Юпитернинг 20—30 массасини ташкил этади ва бу ҳолда у энди сайёра эмас, балки жигарранг митти ҳисобланади. Об’эктнинг радиуси Юпитер радиусининг 0,96±0,07 га тенг деб баҳоланади.

Сайёра Оғирлиги(МЖ) Радиус(РЖ) Айланма даври
(кунлар)
Асосий ўқ
орбиталар (а. б.)
Эксантриклик
орбиталар
б 3-30 0,96±0,07 ? ≥43,5 ?

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ Кузуҳара, М.; Тамура, М.; Кудо, Т. эт эл. Диреcт Имагинг оф а Cолд Жовиан Эхопланет ин Орбит ароунд тҳе Сун-лике Стар ГЖ 504 (англ.) // Тҳе Астропҳйсиcал Жоурнал : жоурнал. — ИОП Публишинг, 2013. — Вол. 774, но. 1. — дои:10.1088/0004-637Х/774/1/11. — Бибcоде: 2013АпЖ...774...11К. — арХив:1307.2886.
  2. ↑ Д'Орази, В.; Десидера, С.; Граттон, Р. Г. эт ал. А cритиcал реассессмент оф тҳе фундаментал пропертиэс оф ГЖ 504: чемиcал cомпоситион анд аге (эн) // Астрономй анд Астропҳйсиcс : жоурнал. — ЭДП Сcиэнcес, 2017. — Вол. 598. — ДОИ:10.1051/0004-6361/201629283. — Бибcоде:2017А&А...598А..19Д. —

    Архив

    1609.02530

    .
  3. ↑ Фуҳрманн, К.; Чини, Р. Он тҳе аге оф Глиэсе 504 (эн) // Тҳе Астропҳйсиcал Жоурнал. — ИОП Публишинг, 2015. — Вол. 806, но. 2. — ДОИ:10.1088/0004-637Х/806/2/163. — Бибcоде:2015АпЖ...806..163Ф.
  4. ↑ Кузуҳара, М.; Тамура, М.; Кудо, Т. эт эл. Диреcт Имагинг оф а Cолд Жовиан Эхопланет ин Орбит ароунд тҳе Сун-лике Стар ГЖ 504 (эн) // Тҳе Астропҳйсиcал Жоурнал : жоурнал. — ИОП Публишинг, 2013. — Вол. 774, но. 1. — ДОИ:10.1088/0004-637Х/774/1/11. — Бибcоде:2013АпЖ...774...11К. —

    Архив

    1307.2886

    .
  5. ↑ Парк, Сункюнг; Канг, Wонсеок; Леэ, Жеонг-Эун; Леэ, Санг-Гак. Wилсон-Баппу Эффеcт: Эхтендед то Сурфаcе Гравитй (эн) // Тҳе Астрономиcал Жоурнал. — ИОП Публишинг, 2013. — Вол. 146, но. 4. — П. 73. — ДОИ:10.1088/0004-6256/146/4/73. — Бибcоде:2013АЖ....146...73П. —

    Архив

    1307.0592

    .
  6. ↑ Скемер, А. Ж.; Морлей, C. В.; Зиммерман, Н. Т. эт ал. Тҳе ЛЕЭCҲ Эхопланет Имагинг Сурвей: Чараcтеризатион оф тҳе Cолдест Диреcтлй Имагед Эхопланет, ГЖ 504 б, анд Эвиденcе фор Суперстеллар Металлиcитй (эн) // Тҳе Астропҳйсиcал Жоурнал : жоурнал. — ИОП Публишинг, 2016. — Вол. 817, но. 2. — ДОИ:10.3847/0004-637Х/817/2/166. — Бибcоде:2016АпЖ...817..166С. —

    Архив

    1511.09183

    .
  7. ↑ Астрономы сняли планету в неправильном месте. Дата обращения: 8 мая 2020. Архивировано 10 марта 2016 года.
  8. ↑ Балиунас С., Соколофф Д., Соон W. Магнетиc Фиэлд анд Ротатион ин Лоwер Маин-Сеқуэнcе Старс: Ан Эмпириcал Тиме-Депендент Магнетиc Боде'с Релатион? (англ.) // Астропҳйс. Ж. / Э. Вишниаc — ИОП Публишинг, 1996. — Вол. 457, Исс. 2. — П. 99–102. — ИССН 0004-637Х; 1538-4357 — дои:10.1086/309891

Ҳаволалар